strela predhodna strana strela sledeca stranakucicakucica








baner prazni


Današnji izgled više puta renovirane Skender Čauševe džamije, u Podgorici.
Njen izgled sa kraja XV vijeka nije poznat.

By Sailko (Own work) [CC BY 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons
  • XV vijek (kraj) Skender Čauševa Džamija, u Podgorici, sagrađena sa obližnjom tekijom. Pored džamije u tvrđavi Depedogen (Sultan-Fatihova) jedina je džamija u Varoši, do 1582. godine. Nazivana "Starodoganjska", obzirom da su je kasnije održavali trgovci (nakon propadanja njenih vakufa). Poslednje veće opravke: 1927 i 1979 - 1985. godine. Njen izgled sa kraja XV vijeka nije poznat.

ICONX1

  • 1497. Prvi turski popis Crne Gore. U navedenom defrteru, Stefan (Ivana) Crnojević se navodi kao spahija, koji uživa jedan timar.

ICONX1

  • 1497. od osmanskog nameta su oslobodjeni Hoti, Klimenti i piperska Rijeka (Rječica) kao derbandžije.
  • 1497. dobrovoljna prelazak stanovništva mletačkog Grblja (znacajna kotorska žitnica, sa solanama) pod osmansku vlast. Neuspješan diplomatski pokušaj Venecije, da im se Grbalj od strane Turaka vrati.

Agostino Barbarigo, dužd
Marco Basaiti [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1497. zatočenje Đurađa Crnojevića (zbog vrijedjanja državne vlasti i dosluha sa Turcima) u podrumu palate mletačkog dužda (Agostino Barbarigo) i njegov neuspješan pokušaj bjekstva. Zauzimanjem monferatskog markiza Urband de Alfe i kralja Francuske (koji ga je pozivao kod sebe) oslobođen 25. oktobra. Odbijen zahtjev Đurađa da se vrati u Crnu Goru.

ICONX1

  • 1498. razrješenje Stefana (Ivanovog) Crnojevića, kao otomanskog spahije na porodičnom imanju Crnojevića i njegovo zamonašenje. icon umrliUmro je 1498.

Prikaz Stefana Štiljanovića
(1460 - 1540) poslednjeg paštrovskog
kneza (kao svetac, na ikoni iz 1740)
  • XV v. ( krajem) Stefan Štiljanović (1460 - 1540) posljednji paštrovski knez (svetac od 1543) pred Mlečanima se sklanja u Srem, kod despota Jovana Brankovića. Vlastelinska porodica Štiljanović bila je nastanjena u Crmnici, još za vrijeme Nemanjića.
    kaziprst Crkva Sv. Tome u Bečićima
  • 1499. icon warrat izmedju Osmanskog carstva i Venecije. Odbijen zahtjev Grbljana i Crnogoraca (preko kotorskog providura) da ih Mletačka republika primi pod svoju vlast i zaštitu.
  • 1500. (17. marta) Đurađ Crnojević u Carigradu (nakon njegovog iskrcavanja u luci Trešte i povratka iz Italije u Crnu Goru). Sultan mu nije ispunio želju, da kao turski vazal vlada Crnom Gorom, već mu kao turskom spahiji dodjeljuje jedan timar u Anadoliji.
  • 1500. jedna od odbrambenih kula u priobalnom dijelu Perasta (Luka). Na nadvratniku kule, latinskim tekstom piše: "Parvum Propugnaculum Pro Praesidio Perasti " (Mali odred za odbranu Perasta). Palata Visković (bratstvo ili kazada Zubaci) kraj nje, građena je u dva navrata, 1500. i 1718. godine.

  • 1500. neuspjela turska ponuda Paštrovićima, da predju pod njihovu vlast (zbog trenutnog izraženog nezadovoljstva Venecijom) . Slijedi potvrda paštrovskih isprava od strane Mletačke republike (uz pružanje pomoći u žitu).

ICONX1

  • 1500. Zbor u Crnoj Gori, pominje se prvi put u smislu vojno-demokratskog predstavničkog vrhovnog tijela naroda. Crnogorcem je postajao svako ko je primljen u Zbor. Ovaj zbor se razlikuje od kasnijeg Opštecrnogorskog zbora. Ali, razlikuje se i od ranijeg feudalnog zbora (sabora) sa feudalnim i katunskim predstavnicima, koji se prvi put pominje 1455. godine (prilikom sklapanja ugovora zetskih katuna sa Venecijom).

ICONX1

  • 1500. icon warBitka kod Bara. Poraz Turaka i njihovih podanika u sukobu sa mletačkom vojskom iz Bara. Napad turskih odreda vojvode i crnogorskog subaše Balija (1600 konjanika i pješaka) bio je pomognut od strane seljaka iz Crne Gore, Crmnice, dijela Zete i Paštrovića (koji su bili u obavezi da ratuju za Osmanlije).

 Bitka kod Bara 1500 / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Bitka kod mletačkog Bara, 1500. godine.
Poraz crnogorskog vojvode i subaše Balija
u pokušaju osvajanja grada.


Zastava Osmanskog carstva
By Kerem Ozcan [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1500. (oko) doselili su se iz Hercegovine u Dobrotu, Kamenarovići, kasnije poznato pomorsko bratstvo. U XVIII vijeku su imali 39 brodova, a do XX vijeka su dali 69 kapetana.
  • XVI v. kukuruz se gaji u Crnoj Gori.

ICONX1

  • XVI v. srednjovjekovna Breznica (današnja Pljevlja) dobijaju turski službeni naziv: Taslidža.

Osmanski azap
Christoph Weigel the Elder [Public domain], via Wikimedia Commons
    1501. pojava azapa, kao vojnickog reda jerlikulu (mjesne snage lake pješadije). Zapovjednici su im azap-age ili azeb-age. Azapi su obicno obavljali stražarsku sluzbu (na kapijama, mostovima, kulama …).
  • 1501. (21. maja) po molbi, Vijeće u Veneciji prima Crnogorce kao svoje podanike. Odloženo je rješavanje po zahtjevu da Crnom Gorom vlada potomstvo Djuradja Crnojevića (Salamon Crnojević i njegova majka).
  • 1501. u gradu Baru i okolini živi 5700 stanovnika, a po mletačkom izvještaju iz 1553. žive 1624 stanovnika (400 sposobnih za oružje).

ICONX1

  • 1502. (14. decembar) mirovni ugovor Turske i Venecije. Zemlja Crnojevica pripala je Turcima, a mješovita komisija 1503. godine, vrši razgraničenje Turske i Republike na crnogorskom primorju. Grbalj ostaje dio posebne turske administrativne oblasti Crna Gora, sa svojim vojvodom.
  • 1503. Aleksa Božidarević, vojvoda Njeguša. Održavao prijateljske odnose sa skadarskim sandžak-begom (Firuz-begom).

Ulica starog Kotora
Sjödahl (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1504. prvi pomen Dabinovića (pomorsko bratstvo iz Dobrote).
  • 1505. Vijeće umoljenih, u Veneciji, dodjeljuje pomoć Jelisaveti (Đurađevoj ženi) i njenoj porodici.

ICONX1

  • 1505.(ljeto) icon war velika buna u Crnoj Gori protiv osmanske vlasti, brutalno je ugušena od strane sandžak-bega Nasima, sa 6000 ljudi.

ICONX1

  • 1505. stradanje icon crkvaManastira Morače (po zabelježenim predanjima, spaljen od strane Osmanlija). Sljedećih sedamdeset godina bio je pust.

ICONX1

  • 1507. icon warCrnogorci ratuju u Persiji (po svojoj obavezi) u osmanskoj vojsci Janin-paše (protiv pobunjenika Sofija).

ICONX1

  • 1508. zapis o Romima kao radnoj snazi u Novom (Herceg Novi).

Venecijanska mala galija
By Myriam Thyes (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1509. Jeronim, nadbiskup barski, do 1517
  • XVI v. icon tvrKanli-kula (Krvava kula) podignuta, po nekim mišljenjima 1509. godine, od strane Osmanlija u Novom (Herceg Novi) dio je složenog fortifikacionog sistema grada. Pominje je Evlija Čelebija, sredinom XVII vijeka. Oblika je nepravilnog pravougaonika, sa stranama oko 60 x 70m. Po zauzimanju Novog, Mlečani vrše na njoj odredjene prepravke.
    kaziprst Kanli Kula-Herceg Novi/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Kanli Kula-Herceg Novi/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Kanli Kula-Herceg Novi/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Kanli Kula-Herceg Novi/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Kanli Kula-Herceg Novi/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1510. icon crkvakatolička crkva u Ulcinju (Gornji grad) kasnije pretvorena u icon dzamija Gornjogradsku džamiju (1693). Godine 1878. vraćena prvobitnoj namjeni, nakon osvajanja grada od strane Crne Gore.

Kapija grada Bara sa mletačkim lavom
Diego Delso [CC-BY-SA-3.0(http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons


Ulcinj: srednjovjekovna kula gospodara Zete, Balšića
(u pozadini) i katolička Crkva Sv. Marije (podignuta
od Mlečana 1510. godine). Crkva je 1693.godine
pretvorena u džamiju (Gornjogradska) do 1878.


Srednjovjekovna palata
u Starom Baru

By Dudva (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1511. Prvi pomen guvernadura u Crnoj Gori.
  • 1512. icon naselje patricijat grada Bara broji 74 porodice, sa preko 400 članova.
  • 1512. mletački icon naselje Perast ima 60 brodova. Suočeni sa stalnom prijetnjom i napadima novskih gusara, Peraštani u napadu na osmanski Novi (Herceg Novi) pale njegovo predgrađe.

ICONX1

  • 1513. Crna Gora postaje carski has i ukinut joj timarski sistem. Stanovništvo Crne Gore prestaje plaćati harač (poreska obaveza hrišćana u Osmanskom carstvu, uglavnom zemljoradnika) i plaća drugu vrstu poreza: filuriju. Uspostavljanjem filurdžijskog sistema, stanovništvo je u obavezi placanja 50 akči po kući, a iz cijele Crne Gore, oko 122000 akči).
  • 1513. icon crkva Manastir Dovolja, sa Crkvom Uspenja Presvete Bogorodice, u kanjonu rijeke Tare (danas opština Pljevlja) u pisanim izvorima se prvi put pominje 1513. godine. Obnovljen je 1545. godine. Opustošen od Turaka 1804. pa od njihove strane spaljen 1857. godine. Obnovljen je 1870. a potpuno napušten 1886. godine.
    kaziprst Dovolja manastir / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

Stari Ulcinj
By Martin Brož (Martin Brož's camera) [CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1513. mletački podatak Anzola Malpjera, iz Kotora, da Crnogorci kao osmanski podanici odbijaju da plaćaju harač i traže da se stave pod zaštitu nekog hrišćanskog vladara.

Osmanski sultani/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1513. (krajem) Skender-beg Crnojević (ranije Staniša Crnojević) najmladji sin Ivana Crnojevića, vraća se na upravu u Crnoj Gori (poseban Crnogorski sandžakat) kao sandžak-beg. Sjedište mu je bilo u Rijeci Crnojevića. Proširio je osmanske solane, njegovao dobre odnose sa Venecijom (poklonivši im čak i relikviju: jedno rebro sv. Stefana) ali je za račun sultana velikom strogošću i zulumom upravljao Crnom Gorom.

ICONX1


Mletački arkebuzar početkom XVI vijeka
  • 1514. (oko) Božidar Vuković Podgoričanin (Đurići, Podgorica, oko 1460 - Venecija, 1539) plemić, do pada Zete logotet (glavni pisar i rukovodilac Državne kancelarije) na dvoru Ivana Crnojevića, na Cetinju, a kasnije, kao tegovac u Mletcima - u Veneciji osniva štampariju.
    kaziprst Božidar Vuković / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1514 - 1519. icon umrliicon vladarsmrt Đurađa Crnojevića, na svom spahiluku u Anadoliji.
  • 1515. pominje se Crkva Gospe Sniježne, u Škaljarima. Godine 1898. postavljen je kamen temeljac za novu crkvu.
  • 1517. Lovro III, nadbiskup barski, do 1525.
  • 1518. do 1540. Božidar Vuković Podgoričanin je, u svojoj štampariji u Veneciji (glavni redaktor, izdavac i štampar) uradio devet knjiga religioznog sadržaja.
    kaziprst Božidar Vuković / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

Crkva Gospe od Zdravlja, u Kotoru (prije 1518)
By Jason Hung / Public domain – via Flickr
  • 1518. icon crkva(prvo pominjanje) Crkva Gospe od Počivala (Gospa od Zdravlja) u Kotoru, na brijegu Sanđovani. Smatra se da je sagradjena u XV vijeku. Od druge polovine XVII vijeka - poznata je kao Gospa od Zdravlja. Naime, nakon 1630. postoji širenje kulta Gospe od Zdravlja, naročito u predjelima kojima je vladala Mletačka republika, usled velike smrtnosti od kuge; u epidemiji kuge, 1630. stradalo je 80000 stanovnika Venecije. Kuga je mnogo puta pustošila i Kotor. Zvonik crkve je iz prve polovine XVIII vijeka. U njoj se nalazi grobnica kotorske porodice Bolica, a crkvu je opisao i poznati pjesnik, Ivan Bolica, 1550. godine.
  • 1519. do 1529. godine, jeromonah Pahamije iz Rijeke (Crnojevića) "ot ostrov Dioklitijskog jezera"- je glavni štampar Božidara Vukovića Podgoričanina, u Veneciji. Emigrirao je iz Crne Gore sa Đurađem Crnojevićem, 1496. godine. Bio je jedan od sedam majstora jeromonaha Makarija. U Veneciji je rukodjelisao tri ćiriličke knjige: "Službenik" (1519) "Psaltir s posljedovanjem" (1519) i "Molitvenik" (1520).

ICONX1

  • 1519. icon warpobuna u Crnoj Gori i Dukađinima, protiv Skender-bega Crnojevića , surovo je ugušena do 1520. godine, slanjem (od strane centralne vlasti u Carigradu) četri sandžak-bega sa vojskama (oko 15000 ljudi). Mlečani 1520. godine navode da se "so ne može prodati zbog razura stanovništva Crne Gore". Skender-beg postaje još nasilniji i gramziviji. Lično obilazi razna mjesta po Crnoj Gori i izriče kazne. Prilikom popisivanja zemlje, Skender-beg je upisivao i "mrtve duše na baštine", a zloupotrebama mnoge porodice dovodio do propasti. Kotorski rektor Taljapjetra ga je nazivao "opakim čovjekom", koji se Mlečanima žali na sve i svašta, tražeći poklone. Zbog njegovog zuluma Crnogorci masovno bježe na mletačku teritoriju.

  • 1520. (20. septembra) na vlast u Osmanskom carstv u dolazi icon vladarsultan Sulejman Zakonodavac (Veličanstveni). Vladao je 46 godina.

Utvrđenje Sveti Ivan, u sastavu gradskog bedema, u Kotoru
Derivative works/Diego Delso [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1520. U jednom izvještaju, pominje se Kašteo (Utvrđenje Sveti Ivan, u Kotoru).
  • 1521. icon umrliicon warsmrt Salamona Crnojevića, sina Djuradja Crnojevića, u bici sa Turcima (Južna Ugarska).

ICONX1

  • 1521. i 1523. Stanjevići (u Lješkopolju) kao staro, veće selo, pominje se u turskim defterima (1523. kao "Lješnjani Stanjevići"). Nalazili su se u dijelu današnjeg podgoričkog prigradskog naselja Donja Gorica (gdje se kao spomen na davno raseljene stanovnike, zadržao samo toponim: Livade Stanjevića). Godine 1523. u ovom naselju se nalazilo šest hrišćanskih muselima (više nego u bilo kom selu u Crnoj Gori) a taj se broj pominje i 1570. godine. Septembra 1603. godine u okolini se vodila poznata Lješkopoljska bitka, u kojoj je skadarski beg pretrpio poraz od Crnogoraca, a 1614. Marijan Bolica u Stanjevićima zatiče "25 domova sa 67 vojnika".

Kapija na utvrđenju Sveti Ivan, u sastavu gradskog bedema, u Kotoru
By Prioryman (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
  • 1521. pominjanje katuna Bjelica, u turskom defteru (4 sela sa 80 kuća) na teritoriji kojoj ce kasnije biti formirano pleme Bjelice u Katunskoj nahiji.
  • 1521. (kao i 1523) Pješivci su po osmanskim defterima nahija, sa 13 sela. Do kraja XVII vijeka pod upravom su Podgorice.
  • 1521. osmansko pominjanje sela Teklića (Ćeklića) u nahiji Plešivci, a 1523. u nahiji Cetinje.
  • 1521. upisano u turski defter selo Šiševići, sa mahalama Gradjani i Šiševići. Prvi pomen Šišojevića (Šišovića) datira iz vremena Ivana i Djuradja Crnojevića. Kasnije pleme Gradjani u Riječkoj nahiji.
  • 1521. (kao i 1523) pomen Cernice (Crmnice) kao posebne nahije i Cjetlina (Ceklin, selo u Riječkoj nahiji) u osmanskom defteru.
  • 1522. zadnji put se pominju "Hercozi od Svetog Save" ( potomci Stefanovog sina Vladislava) bez posebne uloge u Ugarskoj .

ICONX1


Osmanske arkebuze
Istanbul.Topkapi074 (1).jpg -I, JoJan [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) or CC-BY-2.5 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.5)], via Wikimedia Commons
  • 1523. “Nova kanun-nama vilajeta Crne Gore prema uzvišenoj zapovijesti” je među najstarijim sačuvanim dokumentima iz ranog osmanskog doba (neka vrsta krivičnog zakona, sa ogranicenim brojem delikata, dodatak je osmanskom defteru za Crnu Goru).

ICONX1

  • 1523. Šest nahija Crne Gore, po osmanskom defteru : Bezimena, Grbavci, Župa, Malonšići, Cetinje i Rijeka (Crnojevića). Takva podjela je i u ostalim defterima , do 1570. Posebnu nahiju Župa cinila su naselja: Beri, Tološi, Momišići, Vranići i okolina. Grbalj je posebna osmanska nahija Crne Gore, pod eminom i nadzorom iz Herceg Novog.
  • 1523. Cetinjsko pleme u širem smislu (po turskom Defteru za crnogorski sandžak, označeno je kao "cetinjska nahija") obuhvata sela: Cetinje, Bjeloše, Očiniće, Ugnje, Lopate, Brajiće, Pobore (sa Stanjevićima) i Maine. Ova su sela u istom smislu navedena i 1614. godine (Marijan Bolica).
  • 1523. osmanski prihod od crnogorskog hasa je bio 103875 akči (aspri).
  • 1522. smrt Jelisavete Crnojević, supruge Đurđa, ranijeg gospodara Crne Gore.

ICONX1

Spisak mletačkih rektora i načelnika grada Budve/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1


Kula citadele u Budvi
By Bratislav (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1525. zvanični akt utvrdjivanja turske granice prema Paštrovićima, Budvi, Kotoru i ostalim djelovima Boke (potpisan od mletačkih predstavnika, Skender-bega i crnogorskog kadije).
  • 1525. Jeromonah Makarije (Makarije Crnogorac) postaje mitropolit u Vlaškoj. Pisao je hronike od znatne važnosti za istoriju Rumunije.
  • 1526. zapavši u veliku bijedu, Konstantin, sin Đurađa Crnojevića, dobija za svog sina Ivana od Mletaka upravu nad kancelarijom Pjave de Sako, u blizini Padove (najviše zahvaljujući uticaju strica Skender-bega i njegovim korektnim odnosima sa Republikom).
  • 1526. (do 1528) "Tikovanije" geografski spis mitropolita Makarija (nastao u Vlaškoj) u kojem se iznose podaci o Duklji i zemlji Crnojevića (u kojoj je bio prvi štampar na slovenskom jugu).

Šetna staza bedema u Budvi
By Bratislav (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons

Šetna staza budvanskog bedema
By Bratislav (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons
  • 1527. pomen posebne nahije Crvnice (Crmnice) u povelji Skenderbega Crnojevića.
  • 1527. (?) Ivan VII, nadbiskup barski, do 1528(?)
  • 1528. Ludovik II, nadbiskup barski, do 1551.
  • 1530. pomen Bjelica u turskom defteru (4 sela sa 80 kuća). Kasnije pleme.

ICONX1

  • 1530. kraj osmanske uprave Skender-bega Crnojevića, kao sandžak-bega Crne Gore (od ove godine se više ne pominje).
  • 1530. Thomas, poslednji biskup u gradu Svaču, postavljen od strane pape Klimenta VII (ponovo odvojio svačku crkvu od barske, sa kojom je bila sjedinjena).

Ratac kod Bara/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Ratac Manastir/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Manastir Ratac (nekadašnji izgled)

ICONX1

  • 1532. icon crkva Ratac više nije mjesto aktivnog monaškog života i za Mletačku republiku ima vojno-strategijsku namjenu.
    kaziprst Ratac Manastir
-History of Montenegro - Istorija Crne Gore Ratac Manastir
-History of Montenegro - Istorija Crne Gore Ratac Manastir
-History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1532. (kraj marta) icon war Piperi i Kuči u bici uništavaju pljačkašku vojsku skadarskog sandžak-bega od 10000 ljudi (jedna od najvećih pobjeda brdskih plemena nad Turcima). Radi se o tome da je skadarski sandžak-beg napao "dva svoja sela (nahije) zvane Piperi i Kuči, da ih opljačka". Medju Turcima su poginule tri vojvode i jedan ćehija, a beg se spasio bjekstvom u Skadar. O ovom porazu iste godine, u aprilu, izvještava kapetan Ulcinja svojoj vladi u Veneciji. (Na ovu borbu se vjerovatno odnosi i narodna pjesma Piperi i Tahir -paša).
  • 1533. poslednji podatak o Makariju, prvom štamparu u južnoslovenskim zemljama. Smatra se da je 1526. postao iguman manastira Hilandara.

Venecijanski novac prve polovine XVI vijeka/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

  • 1535. Kotorski plemić Trifon Drago, ugovorom sa Mlečanima preuzima poslove organizovanja prenosa pošte od Venecije (preko Kotora) do Carigrada. Pošta se prenosila, uz naknadu pismonošama i kneževima u Crnoj Gori i Brdima. U Kotoru se u vezi prenosa pošte pominje Lale Drekalov iz Kuča, sa sinovima, kao i godišnja mletačka naknada od 15 talira . Brdski glavari su potpisnicii ugovora iz 1609. i 1610. o prenosu mletačke diplomatske pošte za Carigrad.
  • 1533. Božidar Vuković Podgoričanin proglašen je za plemića svete Lateranske palate, carskog dvora i imperijalnog vijeća, kao i za plemića Svetog rimskog carstva (od strane cara Karla V Habzburškog).
  • 1535. Pljevlja postaju sjedište kadiluka.


Manastir sa Crkvom
Svete Trojice, kod Pljevalja

(Prvi pisani pomen iz 1537.godine)
By Martin Brož (Martin Brož's camera) [CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1537. icon crkva Manastir sa crkvom Svete Trojice, kod Pljevalja (prvi pisani pomen). Poznata je slikarsko-ikonografska škola (sa slikarom Raičevićem) u ovom manastiru, u XVI vijeku.
    kaziprst

ICONX1

  • 1537. zabelježen snažan zemljotres u Kotoru.

ICONX1


Andrea Doria, admiral, osvajač Novog i Risna
1538.

[Public domain], via Wikimedia Commons

  • 1538. icon wicon tvr (27. oktobar) pad turskog Novog i Risna. Osvajanje osmanskog Novog, od strane mletačko-španskih snaga (admiral Andrea Dorija) nakon poraza ujedinjene flote Svete lige kod Santa Maura. Na zidinama grada Novog su istaknute tri zastave: španska, papska i mletačka. U gradu je smještena španska posada od 4000 ljudi.

ICONX1

  • 1538. icon tvr Tvrdjava Španjola.Njena je gradnja započeta u vrijeme turske vladavine u XV i XVI vijeku, ali je svoje ime dobila po Špancima, koji su učestvovali u njenoj dogradnji - za vrijeme svoje vladavine (od 27.10.1538 - 07.08.1539).
    kaziprst Španjola - H. Novi/History of Montenegro - Istorija Crne Gore Španjola - H. Novi/History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1


Hajrudin Barbarosa, osvajač Novog i Risna, 1539.
  • 1538. icon wicon tvr (7. avgust) osvajanje španskiog Novog i mletačkog Risna, od strane Hajredina Barbarose (gusara i osmanskog admirala) sa flotom od 200 brodova. Bezuspješan pokušaj osvajanja mletačkog Kotora. Na predlog Barbarose (zbog pokazane hrabrosti u odbrani) Španci ostali u Novom, kao sultanovi podanici.
    Od 1539. do 1687 (148 godina) traje druga vladavina Turaka u Novom (Herceg Novi). Njihova prva vladavina, trajala je 55 godina.
  • 1538. icon wBitka za Kotor: bezuspješna opsada i napad na grad, od strane turskog admirala Hajredina Barbarose (sa 200 brodova i 30000 ljudi). U obrani grada se istakao Marijan Basorović, iz Škaljara, ubivši Hasan-bega.

 Galija Barbarose/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Galija Hajredina Barbarose (model)

ICONX1


Novi (Castel Novo)
wikimedia.org - By Decius - Public domain
  • 1538 - 1539. Crkva Sv. Ane, na Savini (H. Novi). Podignuta je od strane španske plemićke porodice don Ferantea Gonzage i završena u vrijeme kada su Turci uspjeli da ponovo zavladaju Herceg Novim.
  • 1539. "Vrata od rijeke" (sjeverna vrata) u Kotoru, u renesansnom stilu, simbol su uspješne odbrane grada od turske flote admirala Hajredina Barbarose.
  • 1539. Turci u Novom vrše rušenje dijela od Španaca dograđene icon tvrtvrđave (kasnije nazvane "Španjola") i nastavljaju na njoj radove po svojim planovima.

ICONX1

  • 1539. icon umrli smrt Božidara Vukovića Podgoričanina, u Veneciji. Od strane sina Vićentija (Vićenco) poštujuci poslednju želju, tijelo je kasnije prenešeno u icon crkvaManastir Svete Bogorodice, na ostrvu Starčevo (Skadarsko jezero).
    kaziprst Starčeva Gorica - Božidar Vuković / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Božidar Vuković / Starčeva Gorica - History of Montenegro - Istorija Crne Gore

  • 1540. icon crkva gašenje Risanske biskupije (prodor Osmanlija).
  • 1540. sklopljen mir izmedju Venecije i Turske.
  • 1540. Današnji izgled vrata grada Kotora (prema sjeveru).
  • 1540. spomen Crkve Sv. Sebastijana, u Škaljarima.

ICONX1


Fortezza de Spizi ("Spička tvrđava";
Nehaj; od XX vijeka, kao Haj-Nehaj)
kod Sutomora

By Antidiskriminator (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1542. icon tvr Fortezza de Spizi ("Spička tvrđava"; Nehaj; od XX vijeka, kao Haj-Nehaj) utvrdjeni mletački grad u Spiču (blizu Sutomora) pominje se prvi put u pisanom izvoru. Bio je opasan visokim zidovima i kulama. U slučaju opasnosti je mogao da primi 900 ljudi. Pominje se i u izvještajima iz 1555. (da leži izmedju Bara i Paštrovića) i 1558. godine. Nalazi se i na staroj gravuri Bara sa okolinom, iz 1550. godine.
    kaziprst

ICONX1

  • 1543. stupa na položaj skadarski sandžak-beg Džafer. Vrši česte upade u okolinu Bara, Ulcinja i ostale mletačke posjede.
  • 1546. Vuković Vićentije (Vićenco) sin Božidara Vukovića Podgoričanina, započinje svoju štamparsku djelatnost u Veneciji.
    kaziprst Vićenco Vuković/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1548. icon tvrdograđena kula letnjikovca plemićke porodice Buća, u Tivtu.
  • 1548. prepis četvorojevanđelja štampara Makarija.
  • 1548. Formiran kasniji izgled turske icon tvrtvrđave ("Španjola") u Novom (Herceg Novi).
  • 1549. Kotoranin Nikola Bolica, profesor prava u Padovi (Italija) izabran je za rektora tamošnjeg pravnog fakulteta.
  • XVI v. (sredina) icon dzamija Sinan-pašina džamija u novskoj tvrdjavi (H. Novi) .
  • 1550. icon tvr Nehaj (Haj-Nehaj se naziva od XX vijeka) mletačka tvrdjava i naselje, na gravuri označena kao Nechagia. Prvobitno se nazivala i Fortezza de Spizi ("Spička tvrđava").
    kaziprst
  • 1550. godina - početak rodoslova poznatog pomorsko-trgovackog bratstva Ivanovića, iz Dobrote. U periodu nakon 1717.godine, dali su devet načelnika opštine kao i 47 kapetana. U XVIII vijeku su Raspolagali sa 28 brodova.
  • 1551. Ivan VII, nadbiskup barski, do 1571.
  • 1551. "Archiepiscopus Antibarensis, regni Serviae primas": potpis barskog nadbiskupa, na ekumenskom koncilu u Trientu.
  • 1551 (krajem) Mlečani traže od Porte da se poruše nova staništa Mrkojevića (Mrkovića) koja su ovi prisvojili na njihovoj upravnoj teritoriji.

Pećka patrijaršija (XVI i XVII vijek)
Commons.Wikimedia.org - public domain
  • 1553. u utvrdjenopm gradu Baru i podgradju, po mletaćkom izvještaju živi 1624 stanovnika (400 sposobnih za oružje).
  • 1554. icon war sukobi patricija i pučana u Baru, sve do 1559.
  • 1555. Današnji izgled glavnih vrata grada Kotora (prema moru).
  • 1555. Dokument koji ističe starinu i opustjelost grada Svača (kao i to da su zidine i vrata još uvijek potpuno očuvani).

ICONX1

  • 1557. Makarije Sokolović arhiepiskop pesćki i patrijarh srpski (1557-1574) obnavlja autokefalnost Pecke patrijaršije, ukinute od pada Despotovine Srbije. Bio je brat velikog vezira, Mehmed-paše Sokolovića.

Osmanska tvrđava Depedogen (Ribnica)
u Podgorici (po nacrtu A. Deroka)

By Bratislav (Own work) [CC0], via Wikimedia Commons

ICONX1

Istorija Muslimana Crne Gore

  • 1560. (do 1565) Kunovski zapis, dokument o prihvatanju islama od strane grupe bogumila (29 seljaka) u nahiji Kukanj, sjeverozapadno od Pljevalja, u prvoj fazi islamizacije (veliki broj bogumila je masovno prihvatao islam).
  • 1563. zabelježen snažan zemljotres u Kotoru.

1561. "Posni triod" Stefana (Marinovića) Skadranina, štampan u Veneciji (radionica Vićenca Vukovića)
[Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1565. icon umrli 1 smrt Blažene Ozane Kotorske, prve južnoslovenske katoličke svetice, rodjene 1493. godine u pravoslavnoj porodici Kosić ( selo Relezi ) u Lješanskoj nahiji.

ICONX1

  • 1565. icon warbuna Pipera, Kuča, Crmničana i drugih plemena, koja je od strane osmanlija poslije dva mjeseca svirepo ugušena (uz naredbu da se svi odrasli muškarci ubiju, a žene i djeca odvedu u roblje).
  • 1566. icon vladar na vlast u Osmanskom carstvu dolazi sultan Selim II (1524 - 1574). Mehmed-paša Sokolović (oko 1505 - 1579) kao Veliki vezir Porte, upravlja Osmanskim carstvom u ime nesposobnog sultana Selima II.
  • 1567. icon crkva Manastir Svete Trojice, u Brezojevicama (na lijevoj obali Lima, ispod brda i utvrdjenja Gradac) podigao je (po drugma samo obnovio) arhimandrit Nestor, sluga Dečanski, uz pomoc knezova: Vukomira Stepanova i Živka Bjelakova.

ICONX1

  • 1568. icon warpljačkanje i paljenje Perasta od strane čuvenog gusara Karakodže. U ropstvo je odvedeno mnogo ljudi. Iste godine u mjestu je započeto podizanja mletačkog utvrđenja, za zaštitu stanovništva od gusara (što im je zamjereno od hercegovačkog sandžak-bega).


Brodovi druge polovine XVI vijeka
veca slika

ICONX1

  • 1570. po podacima iz turskog deftera, Bjelopavlići su pleme.
  • 1570. Bratonožići (kao selo i poseban rod nahije Piperi) u defteru Skadarskog sandžaka. Kasnije su oformljeni kao posebno pleme.

ICONX1

  • 1570. icon warKiparski rat, do 1573.

Sveti krst mletacka tvrdjava u Perastu 1570
Sveti krst (križ) mletačka tvrdjava, u Perastu (1570)

  • 1570. icon tvrSveti Križ (Sveti Krst) tvrđava na brdu iznad Perasta. Podignuta je od strane Mlečana, na lokalitetu "Kasun" (na mjestu najstarije crkvice, pretpostavlja se, iz IX vijeka). Tvrđava je proširena i poboljšana, poslije 1628. godine, nakon velike pohare Perasta od strane gusara iz Ulcinja i Alžira (1624). Ova tvrđava je odigrala značajnu odbrambenu ulogu u turskom napadu na Perast, 15. maja 1654. godine. U samom gradu od početka XVI vijeka, do 1656. godine, podignuto je deset odbrambenih kula (Markovića - kasnijih Martinovića, Viskovića, dvije Mazarevića, Matoševića, Hercegovića, Krstičevića ...). Tvrđavu Svetog Križa su nakon Mlečana koristili Austrijanci, do 1895. godine.
    kaziprst Tvrđava Sveti Krst, iznad Perasta / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Tvrđava Sveti Križ, iznad Perasta / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1570. Dukađinski defter, bliže objašnjava godišnju obavezu (kuluk) Crnogoraca i njihovih musalema (koji ih dovode i nadziru) u osmanskim "Crnojevića solištima", u Grblju. Kao pravoslavci, u sklopu carske administracije muselimi su u svojim selima pomagali pri sakupljanju harača, bili oslobođeni od dažbina prema Otomanskom carstvu i uživali druge privilegije u svakodnevnom životu.
  • 1570. icon warudar Turaka (uz učešće crnogorskih četa) na mletačke Paštroviće, cije stanovništvo se sklanja u Kotor, Budvu i Sveti Stefan. Zbog velikog broja izbjeglica, u primorskim gradovima je zavladala glad (kao uopšte, na cijelom Balkanu, u vrijeme ovog rata).

ICONX1


Folar iz mletačkog Kotora,
oko 1570. godine
  • 1570. icon crkvagašenje Budvanske biskupije.
  • 1570. (oko) živopisana je manastirska icon crkvacrkva sv. Nikole (Nikoljac) kod Bijelog Polja.
  • 1571. (prije) icon naseljeKasaba Bihor (podgradje istoimene tvrdjave u Osmanskom carstvu prerasta u kasabu). Po turskom popisu iz 1530. godine, trg Bihor (sa župom Bihor) imao je 20046 stanovnika. Danas je Bihor geografska regija u Crnoj Gori (oko 174 km2) sa više sela.
  • 1571. (početkom) kuga u Kotoru (u gradu i okolini je stradalo oko 3500 ljudi). Novi je zbog bjekstva stanovništva pred zaraznom bolešću ostao pust grad, što pokušavaju iskoristiti Mlečani.

mletacki galeon XVI vijek/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Mletački galeon (XVI vijek)

  • 1571. (21. maja) icon warLepantska liga, kao ofanzivni savez Pape, Austrije i Venecije, protiv Turske.
  • 1571. radi podizanja ustanka u Staroj Hercegovini, Crnoj Gori i Albaniji, mletačka vlada u sklopu svog plana, upućuje u Kotor: Vlatka Kosaču, Petra Crnojevića i Franceska Dukađina (zvučna prezimena srednjovjekovnih gospodara ovih teritorija). Do ovog ustanka nije došlo.
  • 1571 (početkom ljeta) iz razloga agresivne politike dukađinskog sandžak-bega, koja je prijetila njihovoj autonomnosti - Mrkojevići se stavljaju na stranu Mlečana. Padom Bara i Ulcinja, ponovo će se naći pod turskom upravom (do 1878) i postepeno biti potpuno islamizirani.
  • XVI v. (krajem) icon warporušen icon crkva Manastir Prečista Krajinska, od strane Osmanlija.

Ratac kod Bara/ History of Montenegro - Istorija Crne GoreRatac Manastir/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Manastir Ratac (nekadašnji izgled)

ICONX1

  • 1571. icon w osmansko zauzimanje i pustošenje Opatije icon crkva Sv. Marije Ratačke (iz IX vijeka) što je uslovilo njeno dalje propadanje.
  • 1571. icon wicon tvr pad tvrdjave Nehaj u ruke Osmanlija. Iz njega je kontrolisana granica prema Mletačkoj republici.
  • 1571. velika icon warturska pomorska ofanziva u Jadranskom moru.

ICONX1

Bar krajem XVI/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Mletački prikaz Bara u XVI vijeku

jatagan/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

  • 1571. icon wicon tvrpad Ulcinja , Bara , Spiča i razaranje Budve. Flota Ferhat-paše napada i Ulcinj, krajem jula, a francuski i italijanski najamnici (oko 1600) uspjeli su da pružaju otpor osam dana. Bar se poslije toga predao bez borbe, mada je bio dobro snadbjeven namirnicama. Od strane Turaka su osvojeni Spič i grad Budva, koja je razorena. Turska flota se kratko zadržala u Boki , ne pokušavajući da osvoji previše jake bedeme grada Kotora, pa je otplovila u pravcu Dubrovnika.
    kaziprst Bar (Stari) /History of Montenegro - Istorija Crne Gore

Osmanski janičar
Melchior Lorck [Public domain], via Wikimedia Commons

Mehmed-paša
Sokolović (1505 - 1579)

[Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1571. nakon pada utvrdjenog grada Ulcinja pod Osmanlije, oni su u njemu naselili oko 400 gusara (alžirskih pirata) pa je grad kasnije (posebno od 1650) postao značajno gusarsko uporište. Ulcinjski pirati saradjivali su sa gusarima iz Novog.
  • 1571. "Da se od Barana i ljudi iz okoline ne uzimaju dječaci u janičare" (jedna je od privilegija, donešena vjerovatno od strane Mehmed-paše Sokolovića, u ime sultana Selima II, potvrđena i od sultana Murata III, 1575. godine, a koja je bila na snazi oko 50 godina).
  • 1571. icon warPerast napadnut od osmanlijskih gusara.
  • 1571. pominju se peraški "zastavnici" (gonfalonieri).
  • 1571. (poslije) padom Bara, dolazi do masovnih iseljavanja pravoslavnih porodica iz obližnjeg plemena Mrkojevića: 10 porodica u Poreč (1611) pa 185 stanovnika, zatim 20 porodica, do 1622. godine.
  • 1571. do 1574. gradjena icon dzamija Sultan Selimova džamija u Baru (Stari Bar).

letacki lav


Mletačka galija u vrijeme Lepantske bitke
Fred T. Jane [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1571. (7. oktobra) icon warBitka kod Lepanta. Učešće Kotorana i Peraštana (od kojih je poginulo 30, u mletačkom dijelu snaga Svete lige) u najvećoj pomorskoj bitci, nakon bitke kod Akcija, 39 g. stare ere. Stradalo je preko 28000 ljudi, na obje strane. Peraštanska počasna straža - zastavnici (gonfalonieri) bila je čuvar zastave Sv. Marka ("standardo ducal" na brodu mletačkog dužda Sebastijana Venierija) a od njih 15 je poginulo sedam. Zabilježeno je i učešće galije "Sveti Tripun Kotorski" kapetana Jeronima Bizantija (galija je potopljena, a ovaj zapovjednik poginuo). Pilot na admiralskoj lađi Don Huana Ausrijskog, bio je Peraštanin, Petar Stjepkov Marković (posebno priznanje španskog kralja Filipa II) .Pobjedom je obezbjeđena privremena hrišćanska kontrola nad Mediteranom.
    kaziprst Perast i Kotor : History of Montenegro - Istorija Crne Gore Perast i Kotor : History of Montenegro - Istorija Crne Gore Sebastiano Venier /Perast i Kotor : History of Montenegro - Istorija Crne Gore Perast i Kotor : History of Montenegro - Istorija Crne Gore Lepantska bitka / Perast i Kotor : History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1571. mala icon crkvaKapela Sv. Antuna Padovanskog, podignuta na plaži u blizini grada Budve, od strane brodolomnika koji je na njoj našao spas (pomorca sa prezimenom Mogrini, po kojem je današnja plaža dobila ime: Mogren). Sagradjena je nakon velike turske pomorske ofanzive na Jadranskom moru. Kapela je oštecena u nevremenu, 1899. godine i na njenom mjestu podignuta nova crkva (porušena 25.06.1952. godine).
    kaziprst History of Montenegro - Istorija Crne Gore


Husein-pašina džamija u Pljevljima
By Julian Nitzsche (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0-2.5-2.0-1.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

Husein-pašina džamija u Pljevljima
By Martin Brož (Martin Brož's camera) [CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1572. sagradjena je icon dzamija Husein-pašina džamija, u Pljevljima, zadužbina Husein-paše Boljanića (vjerovatno od strane neimara Hajruduna , graditelja mosta u Mostaru). Husein-paša Boljanić (? Boljanići, kod Pljevalja - 1594) bio je subaša Popova polja, namjesnik Hercegovackog sandžaka, Bosanskog sandžaka, pokrajine Dijarbekir (Mala Azija) namjesnik (vezir) Misira (Egipat) beglerbeg Bagdada i beglerbeg Bosanskog elajeta.
    kaziprst Husein-pašina Džamija u Pljevljima/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Husein-pašina Džamija u Pljevljima/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Koran Husein - paše Boljanića (XVI vijek) / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1572. icon warpokušaj osvajanja turskog Novog od strane Mletačke republike. Sa baze na Korčuli, gdje se okupio veliki broj plovila i vojnika, na nagovor Kotorana, mletačka flota napada grad . Turci se povlace u tvrđavu. Nedostatak municije je usporio dalje napade, da bi se na kraju Mlečani povukli. Nakon toga, u Novi je sa Cetinja upucena velika osmanska vojska hercegovackog sandžak-bega Hasana. Ova je vojska uz put zapalila Lješeviće i podigla utvrdjanje u Savini, na rtu Vrbanja.
  • 1572. icon warTurci blokiraju grad Kotor. Vrše pripremu za podizanje utvrdjenja na Verigama i Luštici.

Grb Bolica, Kotor

  • 1572. icon umrlismrt (u jeku epidemije kuge u Kotoru) plemića Ivana Bolice, renesansnog književnika (pored ostalog, "Opis zaliva i grada kotora" u heksametru i nestali "Živopis blažene ozane Kotorske").

ICONX1

http://historic-cities.huji.ac.il
Ulcinj 1573 (Simon Pianargenti)

ICONX1


Pogled sa Kastela u Lastvi (Kastel Lastva)
današnjem Petrovcu na Moru

By Marko235 (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1573. (7. marta) zaključen mir u Kiparskom ratu, u kojem je opustošeno Crnogorsko primorje, a turska granica je pomjerena do Paštrovića (Kufin). Maine, Pobori i Brajici su zbacili tursku vlast i priznali vlast Mletačke republike, a mletačke opštine Lješevići i Luštica (koje su bile izložene najvecim osmanskim udarima) priznaju tursku vlast. Za vrijeme rata, Crnogorci i Grbljani su stalno donosili namirnice u Kotor. Grbljani su u ovom ratu dali i 200 veslača za mletacke galije. Crnogorci su se u trogodišnjem sukobu držali oprezno, zbog velikog prisustva turske vojske u samoj Crnoj Gori, ali je ovaj rat bio prekretnica u sticanju crnogorskog povjerenja prema Veneciji.
  • 1573. (poslije) icon tvr Tvrdjava Kastelo (Kastel Lastva; Castio) i Lazaret Castellastva u Lastvi (mletackoj Kastel Lastvi, današnjem Petrovcu). Nakon pada grada Bara pod osmansku vlast, barski nadbiskupi stoluju u Budvi. Razgraničenjem Mlečana od Turske carevine, na Kufinu (današnja opštinska granica Bara i Budve) je postavljena vojna posada, a u Lazaretu Castellastve, putnici su bili smještani 40 dana (da bi se utvrdilo da ne boluju od kakve zarazne bolesti) pa tek onda puštani na mletačku teritoriju.
    kaziprst

1573. Kufin (u pozadini) kao granica Otomanskog carstva i Mletačke republike / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Kufin (u pozadini)
kao granica Otomanskog carstva i
Mletačke republike, između Bara
i Lastve (Petrovac na moru)
od 7. marta 1573.

ICONX1


Manastir Piva (1573 - 1586)
By Wiki surfer bcr (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1573. icon crkvapodizanje Manastira Piva, do 1586.
    kaziprstManastir Piva / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Piva / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Piva / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Piva / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Pivski manastir / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1574. (oko) početak obnove i novo živopisanje u icon crkvaManistiru Morači (između ostalog, novi portret ktitora iz XIII vijeka - kneza Stefana Vukanovića (Nemanjića) sa užom porodicom, kao i portreti igumana obnovitelja, sa najvećim darodavcem, knezom Vukićem). Godine 1577 (1578) ponovno je živopisana priprata.

ICONX1

  • 1573. Minej, mitropolita budimljanskog Gerasima, nastao u manastiru Šudikova, kraj Berana (nalazi se Narodnoj biblioteci Srbije, u Beogradu).
  • 1575. Teodor, nadbiskup barski.
  • 1577. Kotorsko tržište zatvoreno za Crnogorce, punih 18 mjeseci, zbog pojave kuge u turskim krajevima.
  • 1579. Ambrozije Kapić, nadbiskup barski, do 1598.


Manastir Šudikovo, kod Berana
By Bojan7B (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1580. Berane se pominje kao srez (podatak iz salname) u osmanskoj državi.
  • XVI v. icon crkva Manastir Šudikovo, kod Berana (na desnoj obali Lima i početku Tifranske klisure) posvećen je vavedenju Presvete Bogorodice. Turci su spalili manastir 1738. godine.

ICONX1

  • 1580. Kasaba Taslidža (Pljevlja) je sjedište hercegovačkog sandžak-bega, do 1833. godine (kada to postaje Mostar). U tom periodu, najveće je mjesto u istorijskom predjelu Stara Hecegovina, a drugo po veličini (posilje Mostara) u cijeloj Hercegovini. kaziprst Taslidža - Pljevlja u osmanskom periodu / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

Manastir Morača


Knez Vukić Vučetić (po fresci u Manastiru Morača)
  • 1580 (oko) obnovljena icon crkvaCrkva uspenja Bogorodice (Manastir Morača) iz 1252. godine - zahvaljujući igumanima (Tomo i Mojsije) zauzimanjem velikog vezira Mehmeda Sokolovića (brata srpskog patrijarha Makarija Sokolovića, koji je stolovao u Pećkoj patrijaršiji) i bogatim darodavcima iz okolnih sela (posebno velikom knezu Vukiću Vučetiću). Ovo je bila prva obnova hrama, nakon turske pljačke, 1504. godine, kada je skinut i njegov olovni krov, pa su freske 70 godina bile izložene propadanju.
  • 1582. tvrdjava icon tvr Medun je imala posadu od oko trideset osmanskih vojnika, a u podgradju su živjela samo dva hrišćanska domaćinstva.
  • 1583. icon warpobuna Klimenata protiv turske vlasti.
  • 1584 - 1613, radovi na obnavljanju Katedrale Sv. Tripuna u Kotoru, u stilu ondašnjeg stila renesanse. Katedrala gubi kupolu, mijenjaju se svodovi glavnog broda, a svi stupci se oblažu korčulanskim kamenom.

  • 1585. icon naselje Perast je samostalna opština, sa kapetanom na celu : uprava dvanaest bratstava (casada) ciji su članovi smatrani plemićima. Ima sopstvenu bratovštinu mornara, nezavisnu od kotorske, brodogradilište (prvo se pominje 1367) i svoj zdravstveni ured.

Kazade u Perastu/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1585. Veća obnova ranije Crkve Gospe od Anđela (tjesnac Verige u Bokokotorskom zalivu) sa odbrambenim zidom i puškarnicama (utvrđenje i kula za stražare na morskom prolazu kroz Verige). Mjesto dobija strateški značaj za odbranu grada. TU su od strane Peraštana razvlačene verige (lanci) radi onemogućavanja uplovljavanja neprijateljskih brodova dublje u Zaliv. Smatra se da je Crkva obnovljana i 1654. godine, odmah nakon njenog razaranja od strane Turaka, prilikom neuspjelog napada Mehmed-age Rizvanagića na Perast (15. maja).

  • 1585. osmanski popisni defter za nahije Kukanj i Podblaće. Kukanj je obuhvatala kasabu Pljevlja (Taslidia) sa 110 seockih naselja, 28 čiftluka (privatna posjeda) tri posebno udružena posjeda i devet mezri (nenaseljenih posjeda). Muslimanskog stanovništva je bilo 82%, a hrišćanskog 18%. Pripadnici islamske vjere su uživali na 1534 posjeda, a hrišćani na 348. Manja nahija, Podblaće (Poblatie) sa 147 baština i 105 čiftluka, imala je 87% muslimanskog i 13% hrišćanskog stanovništva. Obuhvatala je 29 seockih naselja, jednu mezru i drugih manjih vrsta posjeda.
  • 1589. icon naselje Nikolj-Pazar, kod Bijelog Polja, već je razvijen (kasaba Bihor gubi na značaju). Iste godine - prvi dokumentovani pomen icon naselje Bijelog Polja ("Bielo Poglie", u Dubrovačkom arhivu, od 28.juna).
  • 1592. Skadarski sandžakat podijeljen na dva dijela.
  • 1592. Psaltir jeromonaha Danila, nastao u manastiru Šudikovo, kod Berana (nalazi se u Beču).

Kasniji izgled Glavatovića džamije i sahat kule, u Podgorici (na fotografiji iz 1889)
  • 1593. icon dzamijaGlavatovića džamija, u Podgorici, sagrađena od strane Jusuf Age Glavata (sagradio i džamiju u Golubovcima). Kompleks je upotpunjavala kasnije sagrađena sahat kula. Džamija je porušena u bombardovanju, 1943/44. godine.
  • 1593. icon crkva Manastir Dobrilovina , pominje se prvi put. Nalazi se u istoimenom selu, u dolini rijeke Tare ( na lijevoj obali ) pored puta Mojkovac-Žabljak (opština Mojkovac).

ICONX1

  • 1593. icon war Austrijsko-turski rat, do 1606. godine i nastojanje bečkog dvora da Bosnu, Hercegovinu i Crnu Goru digne na ustanak protiv Osmanskog carstva.

ICONX1

  • 1593. (kraj) icon vladar Ruvim II Njeguš, cetinjski mitropolit, vladika crnogorski do tridesetih godina XVII vijeka.
  • 1594. predstavnici mletačke vlasti u Kotoru u ime dužda traže 12 peraških zastavnika (gonfalonieri) kao čuvara zastave na admiralskom brodu.
  • 1595. Derviš Alić, ponovo potvrđen za sandžak-bega Crne Gore.

Kotor - prozor sa kraja XVI vijeka

  • XVI v. (kraj) Palata porodice Grubonja (porijeklom iz Zadra, gdje se pominju u XII-XIII vijeku) u Kotoru, u današnjem obiku potiče sa kraja XVI vijeka. Sama porodica se pominje u kotorskim notarskim spisima u XV vijeku.
  • 1595. (april) objava austrijskog cara da hrišćane u Bosni i susjednim krajevima prima pod svoju zaštitu.
  • 1595. icon dzamija džamija sultan Murata III, u Baru (Stari Bar).
  • 1595. icon crkva crkva Sveti Jovan Krstitelj, u Perastu (prvo pominjanje u dokumentima).
  • 1595. icon dzamijaManastir Sv. Arhanđela Mihaila (pismeni trag o godini obnavljanja već zapuštene crkve, od strane igumana Teodora). Živopisana je od strane popa Strahinje iz Budimlje. Nalazi se na desnoj obali Tare, u nekadašnjem Potarju (danas u opštini Pljevlja)u selu Đurđevića Tara (zaseok Luke). Poslednji put stradao 1857. godine, prilikom hercegovačkog ustanka.
    kaziprst Današnji izgled Manastira Sv. Arhanđela Mihaila - opština Pljevlja / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Manastir Sv. Arhanđela Mihaila - opština Pljevlja/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1597. ustanovljena funkcija generalnog mletačkog providura za Dalmaciju (do prestanka postojanja Republike, 1797). Imenovalo ga je Mletačko Vijeće.
  • 1597. (pocetak) icon warBjelopavlici su se pobunili zbog davanja desetka u krvi. Ubili su svog vojvodu. Na njih su sa vojskom poslati skadarski i hercegovački sandžak-begovi, ali se pleme povuklo u planine.
  • 1597. se u jednoj neprovjerenoj vijesti pominje icon war ustanak u Crnoj Gori.
  • 1597. icon war pobuna (većinom Albanaca) u okolini Bara i Ulcinja. Otjerali su oko 120000 grla krupne turske stoke, poslate na ispašu. U sukobu Albanaca sa skadarskim sandžak-begom izginulo je mnogo Turaka.

ICONX1

  • 1597. icon war Hercegovačka buna (Grdanov ustanak). Grdan (15?-1612) je bio starohercegovački vojvoda, iz plemena Nikšići. Podigao je bunu protiv Osmanlija, sa namjerom njenog širenja na brdska plemena i Crnu Goru (prelazak pobune u veliki ustanak protiv Osmanlija). U jednom od tri izvora stoji: "Biše se Drobnjaci i Nikšiki i Pivljani s Derviš-begom na Gacku". Po verziji na latinskom jeziku, nikšicki glavar Grdan se poslije sukoba i pomirio sa Ahmet-pašom Kadumom.Te godine je patrijarh Jovan stupio u vezu sa papom (kao i kasnije , 1601. kada prihvata uniju, što nije imalo nikakvog prakticnog vjerskog i politickog značaja za domacu crkvu, a o tome se i u narodu nije ništa znalo).

Venecijanski talir (1603)
I, Sailko [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

Venecijanski scudo (1593)
I, Sailko [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1597. Rampacetov bukvar (cirilicni) štampan je u Veneciji, a korišćen u manastirrskim školama u Crnoj Gori.
  • 1597. Ivan Petrović, starohercegovasčki vojvoda Banjana.
  • 1598. Toma Ursini, nadbiskup barski, do 1607.
  • XVI v. (krajem) formirano je pet nahija stare Crne Gore: Pješivacka, Katunska, Riječka, Lješanska i Crmnička.

ICONX1

  • XVI v. (kraj) Bankada: naziv za zajednički Sud (od 12 članova) svih paštrovskih plemena. Potiče od italijanske riječi "banco" (pisaći sto). Ranije se ovaj sud nazivao Zbor (sa manjim brojem članova). Od pocetka XIX vijeka ovaj je sud imao i zakupljenu zgradu u Svetom Stefanu, gdje se oržavalo suđenje i čuvana arhiva.
  • XVI v, (krajem) Bratonožići se izdvajaju iz Piperske nahije u posebno pleme.
  • XVI v. (kraj I početak XVII v) Lale Drekalov, vojvoda plemena Kuča , sin rodonačelnika najvećeg kučkog bratstva Drekalovic (Mladokuča).

ICONX1

  • XVI v. (kraj) Crnu Goru (u geografskom pogledu) sačinjavaju četri nahije: Katunska, Riječka, Lješanska i Crmnička) kao i Pobori, Maine i Brajići (jedno vrijeme i Grbalj).

ICONX1

  • XVII vijek (početkom) Pomorska škola u mletačkom Perastu (jedna od najstarijih škola te vrste u Evropi). U to vrijeme, ovaj grad je imao flotu od 70 brodova i dva brodogradilišta.

ICONX1

  • 1600. (poslije) početak islamizacije plemena Mrkojevića, kod Bara.

ICONX1

  • XVII v. icon naselje Bijelo Polje (osmanlije ga, u prevodu nazivale Akovo) na drugoj obali Lima, preuzima privrednu i kulturnu funkciju Nikolj-pazara.
  • XVII v. Na prostorima današnje Crne Gore su, izmedju ostalih, izgradjene i icon dzamija džamije: Hadži Zekerijina, u Serhatu (Pljevlja) i Rizvan-Cauševa, u Mocevcu, iz 1609; džamije u Dupilu, Virpazaru , Stanisavljevićima, Ostojićima (Ceklici) i na Obodu (Rijeka Crnojevića, sada crkva sv. Nikole) džamija u Kazancima (Nikšic) sagradjena od Osman-paše Kazanca (bosanski beglerbeg, od 1683). Na području Krajine su sagradjene džamije: Curjan i u Gornjim Murićima, 1602 i Veliki Ostros, 1680; 1603. Do 1617. gradjena džamija Sultan-Ahmeda I, u Gusinju (izgorjela 1746). Od 1623. do 1640. gradjena Gornja džamija (Rožaje). U okolini B. Polja: 1625. Gradska džamija, prenešena u B. Polje, 1741. U okolini još uvijek postoje: džamija u Loznoj i u Gubavcu, iz XVII vijeka. (Najstarija seocka džamija na pljevaljskom podrucju, u Rosuljama obnovljena je 1959)

  • 1600. Molebnik, djakona Mihaila, nastao u Manastiru Šudikovo , kod Berana (danas u biblioteci grofa Uvarova, u Moskvi).

ICONX1

  • XVII v. pretpostavka o novom rušenju icon crkvaManastira Prečista krajinska (sa crkvom Uspenja Bogorodice) za vrijeme otomanske vlasti.

ICONX1


Naslovna strana prvog izdanja "Regno
de gli Slavi" (Kraljevstvo Slovena).

Napisao Mavro Orbini
[Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1601. U Pezaru izdata knjiga dubrovačkog benediktinskog monaha, Mavra Orbinija (1563 - 1610) "Regno de gli Slavi" (Kraljevstvo Slovena). Drugi dio knjige predstavlja prevod "Ljetopisa Popa Dukljanina" na italijanski jezik,

ICONX1

  • 1603. (pocetak juna) icon warBitka na Ljeskopolju (u brdskim stanama, od Lješkopolja prema Lješanskoj nahiji) i poraz skadarskog sandžak-bega Ali Memibegovića, koji je od strane "ujedinjenih" Crnogoraca ranjen kopljem. Poginulo je oko 50 turskih vojnika i spriječen njihov prodor u Crnu Goru. Crnogorce je predvodio vladika icon vladarRuvim II Njeguš.
  • 1604. započeta gradnja Crkve Sv. Petke, u Gornjim Đurićima (kasnije sv. Ane).
  • Do XVII v. Na postojećoj kuli, u Kotoru, ugradjen je sat.
  • 1605. skadarski sandžak-beg Memibegović teško globi stanovništvo u Grblju. Bez uspjeha je pokušao ucijeniti Crnogorce sa 3000 talira i nije se usudio napasti ih. Svoju obavezu čiscenja sultanovih solana u Grblju, Crnogorci su redovno obavljali i često se žalili u Carigrad, na lokalne osmanske moćnike i njihov "danak veći od redovnog".

ICONX1

  • 1605. (6.maj) icon warBitka na Bukovici i pobjeda plemena Drobnjaka nad Osmanlijama.
  • 1606. (poslije) Španski vicekralj nije uputio obećanu flotu u Jadransko more i odustao je od dalje akcije na dizanju ustanka protiv Osmanlija u Albaniji i Hercegovini.
  • 1607. savojski vojvoda Karlo Emanuel I , vojvodi Grdanu upućuje Jovana Renezija, iz Torina (porijeklom Albanca, jednog od najvećih politickih avanturista svoga doba i majstora političke obmane) koji u Albaniju nagovještava dolazak velike španske vojske. Međutim, sve je ostalo na obećanjima. Poznat je kasniji falsifikovani Renezijev izvještaj, o tobožnjem skupu srpskih i albanskih glavara, u Kučima, 14. jula 1614. godine.

ICONX1


Krst izrađen za mitropolita Rufima Boljevića
od strane majstora Đura Čajničanina (1634)

By Lazar Pejović [Public domain], via Wikimedia Commons
  • XVII v. (početak) crnogorski vladika icon vladarRuvim Boljević (1593 - 1636) prevodi u pravoslavlje većinu katoličkog stanovništva u Kučima (za vrijeme vojvode Lala Drekalovog).
.
  • 1608. Marin III Bici, nadbiskup barski, do 1624.
  • 1608. (april) Zbor plemenskih glavara u Manastiru Morači, sa koga je upućena molba papi Pavlu V (ptvrđeno sa 32 pečata vojvoda i knezova) da se založi kod španskog kralja i savojskog vojvode u vezi sa pomoći u podizanju ustanka protiv osmanske vlasti. Nakon ovog pisma, španski dvor je ponovo pokazao interesovanje za hrišcane na Balkanu, ali je njegova akcija stalno odlagana.
    kaziprst Manastir Morača/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1608. Venecija je odlučno protiv uplitanja savojskog vojvode Karla Emanuela i Španaca u balkansku politiku.

ICONX1

  • 1608. (13. decembra) Zbor plemenskih glavara južne Hercegovine, Crne Gore, Zadrime i Brda, u Manastiru Morači. Zboru su prisustvovali srpski patrijarh Jovan i vojvoda Grdan. Na skupu su prisutni izabrali savojskog vojvodu Karla Emanuela I za svog kralja i gospodara, sa pravom nasljedstva, uz molbu da požuri sa akcijom. Savojski vojvoda se bez pomoci Španaca morao odreci poduhvata, kojim se i sam toliko oduševljavao.
  • 1609.srpski patrijarh Jovan i vojvoda Grdan traže pomoć od Firence (toskanskog vojvode Kozma II Medičija).

Crkva Sv. Đorđa (1609) Dobrilovina
By Pudelek (Marcin Szala) (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1609. icon crkva Crkva Sv. Đorđa, u Dobrilovini (danas jedini očuvani manastir u kanjonu Tare) za vrijeme igumana Jovana. Postojao je i stariji hram, u pomenu Dobrilovine iz 1593. i 1602. godine.
  • 1610. patrijarh Jovan i vojvoda Grdan traže pomoć od Mantove. Vojvoda Francesko Goncaga šalje im u avgustu 1611. brod sa oružjem, koji dolazi do Dubrovnika, ali nikada nije iskrcan.
  • 1610. izvještaj barskog nadbiskupa Marina Bicija o stanju Barske nadbiskupije (u Crnoj Gori poslednji put objavljeno 1985. godine pod naslovom : "Iskušenja na putu po Crnogorskom primorju, Albaniji i Srbiji, 1610. godine").
  • 1612. icon umrli 1 smrt hercegovačkog vojvode Grdana.

Džamija Omerbašića (iz 1662. godine, Stari Bar) i Derviš-Hasanovo Turbe (1612)
By Martin Brož [CC-BY-3.0] via Wikimedia Commons
  • 1612. sagrađeno icon dzamijaturbe znamenitog vjerskog autoriteta (kazil-baša) Hasan-deda Šejha, u Baru (umro oko 1610). Istakao se u vjerskom misionarstvu, prvih decenija širenja islama na južnom prostoru današnje Crne Gore.
  • 1612. pomen kneza (ober-knez) kod starohercegovačkog plemena Drobnjaka.
  • 1612. icon crkva pomen Crkve Uspenja Presvete Bogorodice i Manastira (Reževići) u jednom dokumentu (darovnici).
  • 1613. pominjanje Jovana, vojvode od Nikšića (sin vojvode Grdana).

ICONX1

  • 1613. icon warBitka na Kosovom Lugu i poraz skadarskog namjesnika Balićevića, od strane Crnogoraca koje je predvodio episkopicon vladar Ruvim II Njeguš. Nakon nje sultan je de jure priznao autonomiju Crne Gore, a u spahijskom beratu naveo sljedeće povlastice: "da niti jedan turski predstavnik, ako ne dolazi od sultana, ne smije ući u Crnu Goru bez ododbrenja Crnogoraca …".

ICONX1

  • 1614. "Izvještaj i opis skadarskog sandžakata" od Marijana Grbičića Bolice (Mariano Bolizza) plemića iz Kotora. Proputovao je, na konju ili pješke, čitav Skadarski sandžakat, veliki dio Albanije, Crbu Goru i dio Hercegovine, opisavši svoje putovanje na italijanskom jeziku. Ovaj je spis najprije štampan u Parizu, 1866. pa u Zagrebu 1880. godine.

  • 1614. opis Marijana Bolice o raznošenja građevinskog materijala iz antičkog grada Duklje ("Izvjestaju o Skadarskom sandžakatu i njegovom opisu …"). Naveo je da se "podgorički Turci koriste za svoje gradnje dobro obradjenim kamenjem i … mermerima, koje otuda prevoze na seljackim kolima".
  • 1614. pominjanje osmanske nahije Pješivci u "Opisu sandžakata skadarskog" Marina Bolice.
  • 1614. navođenje Lješkopolja (bez preciziranja sela) kao sjedišta kadije za Crnu Goru. Najčešće je ugovarao poslove oko rada stanovništva Crne Gore na solištima u Grblju (godišnja obaveza kulučenja, tokom XVI vijeka).
  • 1614. selo Farmaci, u blizini Stanjevića (prvi put pomenuti od Marijana Bolice).
  • 1614. smrt patrijarha Jovana, poglavara srpske pravoslavne crkve.
  • 1614. pojava španskih agenata u Albaniji i Risnu, sa zadatkom da se narod pridobije za španskog kralja.

ICONX1

  • 1614. Vasojevići su selo (vilaggio) sa 85 kuća, u predjelu Lijeve Rijeke i sliva Morače (Marijan Bolica u "Opisu Skadarskog sandžakata"). U XVII vijeku ovo pleme se širi i naseljava znatan dio Polimlja (gdje početkom XIX vijeka većina plemena i živi).
  • 1614. albansko malisorsko (na albanskom: velika brda) pleme Grude ima 40 kuća i 100 vojnika pod oružjem, a Hoti 212 domova i 600 vojnika pod oružjem (prema M. Bolici). Pored Hota i Gruda, u današnjoj Crnoj Gori, plemena Malesije su : Kastrati, Klimenti i Škrelje, na prostoru Albanije.

http://historic-cities.huji.ac.il
Budva (1615)

Kotor Statut Sv Tripun 1616

  • 1616. Statut Kotora je štampan u Veneciji.
    kaziprst Statut Kotora /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1616. Frano Grbičić-Bolica, prvi je kotorski vitez od Svetoga Marka. Od XV vijeka, u Mletačkoj Republici počinje djelovati samo jedan viteški red: Kavaljeri Svetoga Marka (Cavalieri Di San Marco). Ovo zvanje se za visoke uglednike i članove najviših patricijskih porodica u Veneciji sticalo odlukom mletačkog Velikog vijeća ili Senata, a za ostale - odlukom dužda. Tokom vjekova, za kavaljere su, osim Mlečana, na istočnom Jadranu, pored ostalih, imenovani: Bokelji i Budvani (najprije zbog sudjelovanja u mletačkim ratovima). U Državnom arhivu u Veneciji, postoji nepotpun spisak ovih kavaljera (sačuvani su samo podaci o njihovom imenovanju od 1551 – 1678). Po ovom nepotpunom spisku, u Kotoru je imenovano pet vitezova ovog reda, iz patricijskih porodica: Bolica, ogranka Grbičić (Frano, 1616; Vicko, 1621 i Nikola, 1658 ) Pima (Bartulo, 1634) i Paskvali (Nikola, 1634). U Budvi su imenovani vitezovi (kavaljeri) iz patricijskog roda Solimani (porijeklom iz Smedereva).
  • 1616. Crkva Svetog Nikole, u Perastu. Zvonik podignut 1691.godine. Na njenom mjestu je postojala ranija crkva (pomen iz 1564). Izgradnju nove, veće crkve, pored nje (od 1740 do 1800) prekinuli su Napoleonovi ratovi, pa je ostala nedovršena.

Freske na zapadnoj fasadi Crkve uspenja Presvete Bogorodice u Manastiru Morači (1617)
By Avi1111 dr. avishai teicher (Own work) [Attribution or CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
  • 1617. Freske na zapadnoj fasadi Crkve uspenja Presvete Bogorodice u Manastiru Morači, naslikao je hilandarski zograf Georgije Mitrofanović.
  • 1617. (april) dolazak španske flote (23 broda) don Hiroba duke de Osune, nadomak ulaza u Boku Kotorsku. Podanici su se tužili Porti, da su Španci (koje su pozvali Dubrovčani) nekoliko puta flotom dolazili na Crnogorsko primorje i pljačkali priobalni Grbalj i susjedna sela.
  • 1617. "Komentar gramatike arapskog jezika" od Huseina, sina Osmana Tašlidžalija. Bavio se prepisivačkom djelatnošću, početkom XVII vijeka, u osmanskoj Taslidži (Pljevljima).
  • 1619. icon naselje Plav je kao naselje potpuno izgrađeno za vrijeme osmanske vlasti, a dobilo je ime po srednjovjekovnoj srpskoj župi Plav.


  • 1621. icon umrlismrt posljednjeg potomka Crnojevića, u Veneciji.
  • 1621. Palata bratstva (kazade) Čizmai – Štukanović, u Perastu.
  • 1623 (po natpisu) Palata Brajković - Martinović, u Perastu (vjerovatno na mjestu starije kuće porodice Marković – kasnijih Martinovića).
  • 1623. Lazaret na ostrvu Stradiotu, kod Tivta i karantinska stanica u Rosama.
  • 1624. Petar III, nadbiskup barski, do 1634.

ICONX1


Izgled Šambeka (šabek) omiljenog
(mali i brz) ratnog broda kod
gusara iz Ulcinja i sjeverne
Afrike (od XVI vijeka)
  • 1624. icon warpohara Perasta od ulcinjskih gusara (sa pridruženim Alžircima). Veliki broj stanovnika odveden u ropstvo. Inace, trgovački brodovi Perasta najcešće su stradali od ulcinjskih gusara.
  • 1624. (posle) Verige, kao naziv za morski tjesnac koji vodi u unutrašnju Boku Kotorsku.Ime dobio po verigama (lancima) koje su postavljane kao zapreka protiv upada arabljanskih i ulcinjskih berberskih gusara.

ICONX1

  • 1627. pomen vojvode Mirčete Vujovića, koji sa još tri ktitora gradi crkvu u selu Jeksima. Titulu vojvode i spahija sve Crne Gore, po narodnom predanju, imali su Vujovići (sa Ljubotinja).

Gospa od Škrpjela, kod Perasta
(veća crkva iz 1630. godine, pored
starije iz sredine XV vijeka)
By Brian Dell (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1630. podignuta veća crkva na ostrvu icon crkva Gospa od Škrpjela (u Boki Kotorskoj, nastalo nasipanjem hridi i potapanjem jedrenjaka na tom mjestu) pored crkve iz sredine XV vijeka. Raskošni mermerni oltar je 1796. izradio djenovski kipar, A. Kapelano. Danas posjeduje bogatu riznicu, sa različitim eksponatima.
  • 1630. Podmaine (prvi podatak o obnovljenom živopisu male icon crkvacrkve Uspenja Bogorodice, podignute u XV vijeku, za vrijeme Crnojevića). O Podmainama su se starali crnogorski mitropoliti. Vladika Danilo je tu boravio i umro 1735. godine.
  • 1631. barokna icon crkvaCrkva Sv. Josipa, u Kotoru.

Arsenije III Crnojević, pećki patrijarh,
rođen je u Bajicama 1633. god.

at en.wikipedia (Transferred from en.wikipedia) [Public domain or Public domain], from Wikimedia Commons
  • 1633. rođen u Bajicama, Cetinje, pećki patrijarh, Arsenije III Čarnojević.
  • 1633. iseljavanje u Istru, 6 pravoslavnih porodica (sa 22 clana) iz plemena Mrkojevića (kod Bara).
  • 1633. "Minej" : prvo poznato prepisivačko djelo Trojičanin Gavrila (jeromonaha manastira Sv. Trojice, kod Pljevalja). Prepisao je "Sinaksar" (1642) "Psaltir" (1643) "Šestodnev Jovana Egzarha" (1649) "Hrišcansku topografiju Kozme Indikoplova" (1649) i "Vrhbreznički ljetopis" (1650).
  • 1635. Đordje Blanco, nadbiskup barski, do 1644.

ICONX1

  • 1636. Mardarije I, cetinjski mitropolit, rodom iz Lješanske nahije. Bio je iguman Cetinjskog manastira. Poslao izaslanstvo u Rim, tražeći kao najvažniji uslov za prihvatanje unije - godišnju platu u rangu katoličkog biskupa. Po svemu sudeći, 1647. je uklonjen sa mitropolitske pozicije.

ICONX1

  • 1637. Pomorska škola u Kotoru.

ICONX1

  • 1637. Stefan (od 1730. Sv. Stefan Piperski) rodom iz Župe Nikšićke, morački iguman i isposnik, po odobrenju Piperskog zbora, u Gornjim Crncima sagradio manju icon crkva crkvu - ćeliju, posvećenu Rođenju Bogorodice (kasnije pri manastiru Ćelija Piperska).
    kaziprst Manastir Ćelija Piperska /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Ćelija Piperska /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1637. od strane Mlečana, kod Rose (Boka Kotorska) ustanovljene su dvije stalne straže od dvije naoružane barke - protiv gusara iz Ulcinja.

ICONX1

  • 1638. osnovna škola u Perastu, neprekidno radila do 1883. godine.
  • 1638. pregovori o prihvatanju unije, u Kotoru, izmedju crnogorskog mitropolita Mardarija I i papskog misionara Franja Leonardija. Ponovo su se sreli 1639. na Cetinju. Poslednji put mitropolit se u izvorima javlja 1649 (10. avgusta).
  • 1639. crnogorski mitropolit Mardarije I otet je od Osmanlija (zatvoren do pocetka 1640. godine) kako bi neki Crnogorci bili primorani da vrate robu otetu od osmanskih podanika.
  • 1639. oslikana kompozicija Stefana Vukanovića, kao ktitora Manastira Morače. Četvrta po redu ktitorska kompozicija u fresko-tehnici je oslikana 1642. godine.
  • 1640. Kotor, pod Mletačkom republikom, prestaje da kuje svoj novac.
  • 1640. prihvatanje katoličanstva i izražavanja pokornosti papi, od strane crnogorskog mitropolita Mardarija I (u Mainama, pred papskim misonarom Franjom Leonardijem). Leonardi pregovara i sa peckim patrijarhom Pajsijem.
  • 1641. (kao i 1642) Crnogorci odbijaju da plate harač, ali su u dogovoru sa skadarskim sandžak-begom (poslije njegove žalbe Porti) ipak pristali na 280 aspri godišnje, po svakoj haračkoj glavi.
  • 1642. Franjo Leonardi, barski nadbiskup, do 1646 (odlukom pape Inocentija X). Bar nikada nije posjetio.
  • 1643. smrt Kotoranina Marina Bolice (1603 - 1643) sveštenika, pjesnika, pisca, učitelja mladeži u Mlecima i profesora retorike na plemićkom zavodu na dvoru vojvode Frančeska I D' Este, u Modeni.
  • 1644. Frano I, nadbiskup barski, do 1646.

ICONX1

  • 1645. (16. septembar) icon warBitka ispod Pješivaca, u kojoj su Crnogorci i Grbljani porazili Turke skadarskog sandžak-bega (koji je pošao naplatiti dvogodišnji danak). Na osmanskoj strani je bilo oko 100 mrtvih.
  • 1645. (oktobar) doseljavanje 15 porodica iz Crne Gore,u Kotor.

ICONX1

  • 1645. Kandijski rat, nametnut veneciji od Turske, trajao je do 1669. godine.
  • 1646. Josip Buonaldo, nadbiskup barski, do 1653.
  • 1646. novi skadarski paša Ahmet, miri Crnogorce sa njihovim glavnim neprijateljima Podgoričanima, ali ne uspijeva da ih privuče na svoju stranu protiv Mlečana.

ICONX1

  • 1647. Visarion, mitropolit cetinjski.
  • 1647. Kotor , Grbalj i Luštica, pod vlašcu Mletačke republike.
  • 1647. Majinjani i Pobori, pod Venecijom dobijaju privilegije slicne Paštrovskim. Iste su privilegije obećane i Grblju, koji je tražio da primi mletačku vlast.
  • 1647. icon warustasnak Moračana protiv osmanske vlasti, u vrijeme vojvode Bogića.
  • 1648. mitropolit Visarion Kolinović i devet crnogorskih glavara od Mletačke republike traže da se za guvernadura Crne Gore postavi mletački oficir iz Budve, Crmničanin Vuko Orlandić. Medjutim, potvrdjen je samo za guvernadura Paštrovića.
  • 1648. (ljeto) icon warpodgorički Turci prodiru i pljačkaju po Crnoj Gori.
  • 1648. (krajem) Mlečani su uspostavili prijateljske veze sa crnogorskim, hercegovačkim i dijelom brdskih plemena.
  • 1648. (31. jula) icon umrlismrt Vuka Mandušića, uskočkog kapetana iz Šibenika. Pogubljen od strane bega Vidimlića, iz Glamoča, kod kule Zečevo, zajedno sa Jovanom Šandićem (po pisanju Andrije Kačića Miošića). Vuk Mandušić je rođen je u Petrovom polju. Bio je uskočki kapetan (1648. godine se preselio u Šibenik ) i isticao upadima na osmansku teritoriju. Iz 1772.godine datira najstariji pisani izvor o crnogorskom Vuku Mandušiću (Orfelin) koji opisuje da je Mandušić sa Roganom predvodio Crnogorce. Po raznim predanjima on je: sa Kčeva (Selo Kuti -Milova Glavica) ili Velestova, a hajdukovao je po Dalmaciji. U Njegoševom Gorskom vijencu predstavljen je kao jedan od najvećih crnogorskih junaka.

ICONX1

  • 1649. (januar) icon war Napad na Bar. Dalmatinski uskoci u mletačkoj vojsci sa 1000 Crnogoraca, bez uspjeha napadaju na turski grad Bar. Od tada u Baru počinje nemilosrdno proganjanje katolika. Tri misionara su nabijena na kolac, a 1663. od 5000 katolika u gradu i okolini, ostalo ih je svega 2000 (u samom Baru nijedan, osim turske posluge).
  • 1649. (krajem februara) pet crnogorskih nahija je potvrdilo odluku o prihvatanju vlasti Mletačke republike.

Galeon (XVII vijek)
By Furttenbach [Public domain], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1649. icon warosvajanje osmanskog Risna (grad sa utvrđenjem koje je potom srušeno) od strane mletačke flote, Peraštana i Crnogoraca.
  • 1649. icon warpokušaj Mlečana da osvoje Novi (general Đildas) završio se samo pljačkom i paljenjem okolnih sela.
  • 1649. icon warpad osmanskog Grahova. Pleme Nikšići napadaju i od Turaka zauzimaju Grahovo.
  • 1649. icon waricon tvrzauzimanje Meduna od strane Kuča, do 1650.
  • 1649. (10. avgusta) na Cetinje stiže 800 mletačkih vojniika (Grbljana, Pobora, Mainjana, Paštrovića i najamnika) kao i predstavnika brdskih plemena, sa kojima su Crnogorci duže vrijeme bili u neprijateljstvu. Tu, na zahtjev mletackog providura dolazi do pomirenja medju njima.
  • 1649. icon tvrnapad skadarskog sandžak-bega Jusufbegovića na mletački logor u Ljeskopolju, u blizini rijeke Morače i današnje Podgorice (pogibija 100 mletačkih vojnika).
  • 1649. (krajem) od strane jednog mletačkog povjerenika icon umrliubijen crnogorski svjetovni vladar, spahija Martin, koji je bio prebjegao Turcima.
  • 1649. icon warviše uzastopnih sukoba starohercegovačkog plemena Nikšića sa Turcima. Poginuo knez icon umrli Lale Milović sa 38 plemenika, dok je na osmanskoj strani stradalo oko 150 boraca. Na kraju je sklopljen mir sa Turcima i Ali-paši Čengicu predat traženi poklon.

  • XVII v. (polovinom) prestanak sprovođenja devširme (danak u krvi) kao načina popunjavanja osmanske vojske, mladićima hrišćanske vjere, najčešće nasilnim putem. Sprovođena je uglavnom u evropskom dijelu Osmanskog carstva (Rumelija) još od vremena sultana Mehmeta (1413 – 1421).

ICONX1

  • XVII v. (sredina) na Cetinju su se još uvijek mogle vidjeti ruševine dvora Ivana Crnojevića.

ICONX1

  • 1650. "Vrhbreznicki ljetopis" (zapis) dijelo je Gavrila Trojičanina (monaha, istoriografa i prepisivača) iz Manastira Svete Trojice, na Vrhbreznici, kod Pljevalja(original se nalazi u Pragu).
  • XVII v. (sredina) "Šudikovski pomenik" (iz istoimenog manastira u blizini Berana).

Alžirski (Berberski) pirat
(1650. godina - Luvr, Pariz).
Osmanlije su ih nastanile u Ulcinju,
od 1571. godine. Ovaj grad je značajno
gusarsko uporište (posebno od 1650)

Pier Francesco Mola [Public domain], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1650. Bjelopavlići (poznati po četovanju) od svih brdskih plemena su još uvijek pružali otpor Turcima, do 1651. godine, kada se njihovi predstavnici (sa glavarima ostalih brdskih plemena) pojavljuju u Skadru.
  • 1650. osnovan icon naseljeicon tvr Kolašin (od strane Ali-paše) po knjigama manastira Sv. Trojice, kod Pljevalja, kao osmansko vojno utvrdjenje na karavanskom putu Podgorica - Bijelo Polje.

ICONX1

  • 1650. počinje veliki vijek ulcinjskog gusarstva. Pirati iz Ulcinja imaju primat na Jadranu, napadaju obale Italije i dospijevaju do Kvarnera i Istre. Ulcinj postaje veliki trg robova i mjesto za otkup (umjesto dotadašnjeg trga u Novom).

ICONX1


Don Krsto Ivanović
(1628 - 1688/89)
  • 1650 (oko) "Anali" (Budve) Don Krsta Ivanovića (1628 - 1688/89) plemića, pravnika, istoričara i književika, iz Budve. Školovao se u Kotoru i Padovi (gdje je stekao tirulu doktora pravnih nauka). Oko 1650. za kratko se vratio u Budvu, gdje obavlja dužnost učitelja i kanonika. Piše tri knjige, danas djelimično sačuvanih "Anala" ("Anali di Budua") (istorije i etnologije budvanskog kraja) i prepisuje "Budvanski statut". Već 1655 (ili 1656) odlazi za Veronu, pa u Veneciju, gdje se nastanjuje. Od 1663. do 1674. godine, piše više melodrama (sa uspjehom izvođenih u pozorištu) zbirku "Pjesme" (1675) i knjigu "Minerva za stolom" (1681). Njegovo rukopisno djelo u šest tomova "Istorija rata Svete Lige protiv Turaka" danas se čuva na Harvardu. Sahranjen je u Crkvi Svetog Mojsija, u Veneciji.

Don Krsto Ivanovic Anali Budve

  • XVII v. (druga polovina) naseljavanje plemena Šaranaca iz kolašinskog kraja u predio izmedju rijeke Tare, Sinjajevine i Durmitora (najprije na Rudnicama i Jelinoj gori).

ICONX1

  • 1651. Mardarije II, crnogorski mitropolit, iz Korneta (Lješkopolje) do 1661. godine. Mada je na položaju bio u toku Kandijskog rata, nema podataka da je sa crnogorskim glavarima ucestvovao u razgovorima sa Mlecanima (providur u Kotoru).
  • 1651. icon warpohara Grblja od strane skadarskog sandžak-bega Jusufbegovića (zapaljeno 105 kuća i zaplijenjeno mnogo stoke). Paša se preko Cetinja vratio u Skadar.
  • 1651. posljednje pominjanje jeromonaha Trojičanin Gavrila (poznatog prepisivaca ćirilskih knjiga) iz icon crkvamanastira Sv. Trojica, kod Pljevalja.

Nekadašnja Džamija Ali-paše,
u Kolašinu (1651)
  • 1651. u osmanskom utvrđenju, u selu Kolašinu, podignuta vojna džamija (zadužbina Ali-paše) kao kamena građevina, pokrivena šindrom. Godine 1736. uz džamiju je podignut i manji mektab. Porušena je 1887.godine .
  • 1652. icon warspaljivanje gusarskih fusta Ulcinjana, od strane Porte.
  • 1653. Zbor u manastiru Đurdjevi stupovi (Budimlje) na kojem je odlučeno da mitropolit Pajsije pođe u pregovore u Rim.
  • 1653. smrt mitropolita Pajsija i ukidanje Budimljanske mitropolije (od 1947. godine: Budimljansko-polimska eparhija, do 1956, pa ponovo obnovljena 2000).
  • 1653. smrt Frana Bolice, kavaljera (viteza) od Svetog Marka, jednog od najutjecajnijih kotorskih patricija prve polovine XVII vijeka.
  • 1653 (posle) Vicko Bolica, ogranak Grbičića (? - oko 1664) iz Kotora, kavaljer od Svetog Marka, papinski je opunomoćenik za katoličke misije u Albaniji. Djeluje u posredovanju između Mlečana, glavara crnogorskih i hercegovačkih plemena i Osmanlija. Osiguravao je i prenos državne pošte iz Mletaka u Carigrad. Bio i guvernadur/nadintendant za pogranična područja sa Crnom Gorom.

Grb Perasta
[GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], via Wikimedia Commons
  • 1654. Marko II, nadbiskup barski, do 1656.
  • 1654. (maj) icon warAli-paša Čengić vrši napad na Perast.

ICONX1

  • 1654. (15. maj) icon warBitka za Perast. Grad odbija napad vojske Mehmed-age Rizvanagića i nikada nije bio pod vlašcu Osmanlija. Mletački kapetan Perasta Krsto (Vickov) Visković (1612 – 1676) uspješno je organizovao odbranu grada. Bila je to najslavnija pobjeda Peraštana.
    U XVII i prvoj polovini XVIII vijeka, Perast je bio jako pomorsko središte, sa dosta velikih brodova, u kojem je cvjetala kultura baroka ; na vrhuncu je ekonomskog poleta sredinom XVII vijeka (obuhvata 13 sela , a u gradu živi 300 porodica). Mletačkoj republici Perast čini znatne usluge u borbama sa Osmanlijama, a od nje dobija ekonomske povlastice, naročito u pogledu trgovine. Peraštani (predstavnici dvanaest prvobitnih peraških bratstava) su bili čuvari zastave (gonofalone) na admiralskom brodu mornarice Mletačke republike.

ICONX1

  • 1654. (krajem jula) icon warMehmed-aga, iz Podgorice, sa 2000 ljudi, bez uspjeha napada Grbalj i icon tvr Budvu. Demoralisane Osmanlije se preko Cetinja vraćaju u Podgoricu.
  • 1655. icon warTurska vojska, sa ljudima iz Podgorice, Žabljaka Crnojevića, Lješkopolja, Gruda , Klimenata, Pipera (pod Vukadinom Janjinom i Piletom Vujovićem) Bjelopavlića (pod Radosavom Đurovićem) i Bratonožića (pod Pejom Stanojevićem) napadaju na mletacku Boku, nanoseći veliku materijalnu štetu (u toku tri dana, ubijeno je 11 ljudi, zapaljeno 106 kuća i zaplijenjeno 633 grla krupne i sitne stoke). U ovom pohodu od brdskih plemena na turskoj strani nijesu učestvovali jedino Kuči i Vasojevići.
  • XVII v. Hadži-Kalfa Mustafa, turski geograf koji je ostavio podatke o gradovima: Podgorici, Žabljaku, Cetinju, Ulcinju, Baru i Kotoru. Umro 1655/56. godine.
  • 1656. icon crkva prvi pomen Tunjemirskog manastira (Manastir Bijela) sa Crkvom Sv. Đorđa (selo donja Bijela, kod Šavnika). Crkva je obnovljena 1735. Jedan kaludjer iz ovog manastira je odnio vijest na Cetinje, vladici Petru II, o pogibiji Smail-age Čengića. Današnji izgled crkve je iz 1887. godine.
  • 1656. Petar Bogdani (1630 - 1689) administrator Barske nadbiskupije, do 1671. godine. Autor je "Družine proroka" (Cuneus Prophetarum) iz 1685. godine (Padova) prvog proznog originalnog književnog djela napisanog na albanskom jeziku.
  • 1657. Crkva icon crkva Sv. Luke, u Kotoru, po naredbi Mlečana (zbog velikog broja novopridošlih Grbljana) predata na korišćenje i pravoslavcima. Katolički oltar nije skidan, pa su do 1812 u njoj postojala oba, kada je (tokom francuske okupacije Kotora) katolički sklonjen.

Crkva Svetog Luke u Kotoru
Crkva Svetog Luke, u Kotoru

  • 1657. (proljece) Turci počinju vršiti icon waropsadu mletačkog icon tvr Kotora, u organizaciji novog skadarskog sandžak-bega Varlaca. U aprilu, oko 200 Turaka (pod ćehijom Varlac-pašom) bilo je stacionirano na Cetinjskom polju, radi izvidjanja prema Kotoru. Osmanska vojska je u tom vremenu bez kontrole bezobzirno pljačkala kuće po Cetinju i okolnim naseljima, sve dok se preko Brajića nije vratila za Skadar.

Tvrđava Sveti Ivan u Kotoru
Diego Delso [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1657. (30. juna) icon war napad Turaka na mletacki Kotor. U njemu su od susjednih plemena učestvovali samo Crnogorci, a pripadnici nekih plemena činili mnoga nedjela po Boki. Po zlu je bio cuven Patarica, glavar knežina Komana i Mikulića. Kasnije , iz tog razloga će dolazak u Boku , radi trgovanja, biti dozvoljen samo Bjelicama, Pješivcima i Zalažanima, ali ne i ostalim Crnogorcima ; i Bokeljima je od tada bio zabranjen svaki kontakt sa Crnogorcima, osim navedenih plemena. To je bio jedini slučaj da su Crnogorci u Kandijskom ratu oružjem pomogli Turke. Pod uticajem Mlečana, mada sultanovi podanici, hercegovačka i brdska plemena nijesu učestvovala u napadu na Kotor. Nakon neuspješnih pokušaja osvajanja Kotora, Turci su se povukli. Pleme Nikšići je odbilo da učestvuje u napadu na Kotor i da daje namirnice turskoj vojsci - što ce potom platiti poharom od strane bosanskog paše i pogubljenjem nekoloko svojih knezova . Za osvetu, uz pomoc Bjelopavlića i Riđana, icon war Nikšići će poslije ovoga napasti Osmanlije (prilikom njihovog napuštanja Nikšića) kojom prilikom je ubijeno 200 turskih vojnika.
    kaziprst Kotor (1845)/History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

Odnosi Venecije sa hercegovačkim, brdskim i crnogorskim plemenima (1657 do Morejskog rata)

ICONX1

  • 1657. srušena icon crkva Crkva Sv. Franja, u Kotoru, po nalogu Mlečana, zbog opasnosti od turskog napada. Crkva je bila podignuta od strane srpske kraljice Jelene Anžujske, 1288. godine.

ICONX1

  • 1657. (avgust) početak većeg iseljavanja crnogorskih porodica u Istru (u nezdravom, pustom i raseljenom selu Peroju). Veliki broj kolonista se po dolasku razbolio i umro.
  • 1657. generalni mletacki providur Antonio Bernardo, početkom novembra donosi terminaciju, kojom se oporezuje plijen hajduka stacioniranih na mletačkoj teritoriji.
  • 1658. vojvoda Bratonožića, Pejo Stanojev (Balević) prima platu od Mletačke republike, kao vođa plemena u ratu sa Turcima.
  • 1658. (februar) Ilika Drekalović, kučki vojvoda, na sastanku u Doljanima, icon umrliubio Džafer-agu Tujkovića, za što dobija nagradu od Mletačke republike.
  • 1659. (jun) Vučeta Dupilo, dovodi u Peroj (Istra) 16 porodica iz crmničkog Dupila (koje je tada bilo pod osmanskom vlašću).

ICONX1

  • 1659. icon vladarRuvim III Boljević (1625 - 1685) vladika crnogorski, do 1685. godine. Postoje pretpostavke da je mitropolit postao kasnije, 1662 ili 1673. Pobornik je mletačko - crnogorske ratne saradnje. Zalagao se da Mlečani prvo zauzmu Herceg Novi.

  • 1660. (po popisu) oko 30 sela u Staroj Hercegovini priznaje vlast Mletačke republike. Ukupan broj doseljenih u Boku (iz Stare Hercegovine i Stare Crne Gore) te godine se popeo se na 1200 lica (do 1664. broj je porastao za još 300 ljudi).
  • 1660. (4. decembar) po odobrenju Opšteg crnogorskog zbora, knezovi i glavari Crne Gore daju obavezu Mletačkoj republici da preko njihove teritorije manji turski odredi neće moci da prolaze i čine štetu po mletačkim teritorijama (kao i da će nadoknađivati štetu u takvim slučajevima). Ideja o prihvatanju mletačke vlasti od strane Crne Gore, pokazaće se kao iluzorna, obzirom na pravo stanje stvari.
  • 1660. najmasovnija seoba Crnogoraca u Istru (30 porodica osnovalo selo Kavran).
  • 1661 (28. februara) u Perastu rođen bafrokni slikar Tripo Kokolja. Najznačajnije djelo: dekoracija unutrašnjosti Crkve Gospe od Škripjela, na ostrvcetu kraj Perasta.
  • 1661. (jun) sa dozvolom kotorskog providura, hajduci iz Perasta dovode u Napulj 120 robova.
  • 1662. sagradjena icon dzamijaDžamija Omerbašića, u Baru (danas Stari Bar). Neposredno uz džamiju je i Derviš-Hasanovo turbe.
    kaziprst

ICONX1


Evlija Čelebija
(1611 - 1682)
  • 1662. osmanski putopisac Evlija Čelebija (Istambul, 1611 – Kairo, 1682) stigao iz Beograda u Skadar. Posjetio Podgoricu, Bar i Ulcinj. Godine 1664. iz Dubrovnika pošao za osmanski Herceg Novi i obišao Bokokotorski zaliv. Učestvovao u Suhrab Mehmed pašinom pohodu u okolinu Kotora i Perasta, kao i pohodu protiv plemena Pive i Nikšića. Zabilješke o tom boravku objavio u opsežnom djelu "Hronika putovanja". Sebe je nazivao: Evlija Muhamed Zilli sin Dervišev (sejjahi alem) .

ICONX1

  • 1662. Turci su u Kolašinu (po naredbi velikog vezira) icon umrli pogubili 57 knezova iz plemena Stare Hercegovine ( Drobnjaka, Nikšića, Pive i Morače) zbog šurovanja sa Mlečanima i hercegovačkim hajducima. Ubijeni su na najsvirepije načine, nakon što su bili pozvani na sastanak sa hercegovačkim sandžak-begom. Neki su živi odrani pa nabijeni na kolac, a drugi su rasporene utrobe natjerani da hodaju do smrti.

ICONX1

  • 1662. (krajem) icon umrli Patarica, starješina crnogorskih knežina Komana i Mikulića, koji je na turskoj strani (prilikom napada na Kotor) u ropstvo odveo oko 1500 ljudi iz Boke - ubijen je od strane mletačkih ljudi, što je omogućilo ovim knežinama da predju na stranu Venecije (kao i ostale crnogorske knežine).

ICONX1

  • 1663. (februar) Bejko-beg iz Skadra sa vojskom dolazi u Rijeku Crnojevića, a skadarski sandžak-beg u Cetinje, u sklopu icon war priprema novog napada na Kotor (osmotravanje ceste radi prevoza topova i izvora pitke vode za osmansku vojsku).
  • 1663. (jul) Muslimani iz crnogorskih knežina Komana i Mikulića, posebno se obavezuju Veneciji da neće napadati mletačku teritoriju.
  • 1663. (novembra) icon war pleme Klimenti izvršili pokolj Turaka, u Peci.
  • 1664. od 1622. do 1664. godine, hajduci iz Boke su u Italiji prodali oko 1000 robova.

Palata Zmajevic u Perastu, 1664
Palata Zmajević, u Perastu (1664)

  • 1664. Završena izgradnja Palate Zmajević, u Perastu (po natpisu na pročelju građevine) poznata i kao "Biskupija", jer su u njoj stolovala dva biskupa: Andrija i Vicko Zmajević. Ranija kuća Zmajevića (na obali) koja i danas postoji, ima na jednom zidu sačuvan porodični grb.
    kaziprst Palata Zmajević, u Perastu/History of Montenegro - Istorija Crne Gore Palata Zmajević, u Perastu /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Palata Zmajević, u Perastu
/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Palata Zmajević, u Perastu
/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1


Manastir Ostrog (1665)
OstrogUpperChurch.jpg - By Etan J. Tal (Own work) [CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1665. icon crkvapodizanje Manastira Ostrog.
    kaziprst Manastir Ostrog
/History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Ostrog
/History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Ostrog
/History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1666. icon warGusari iz Ulcinja dospijevaju do Kvarnera i napadaju Dugi otok (1667).
  • 1667. icon naselje pomen Akova (Bijelo Polje) u osmanskom dokumentu (1707. i 1717. kao osmanska tvrđavi Akova). Početkom XIX vijeka, varoš je bila opasana zidom.

ICONX1

  • 1667. (6. aprila, oko 8 sati, ili u 14 casova po mletačkom racunanju) veliki zemljotres u Kotoru, uz mnogo žrtava (oko 200) uništene su crkve, zgrade i gradske zidine. Razorena su i sva naselja u Boki. Kod Perasta, školj sv. Đorđa postaje zajednička grobnica za 40 ljudi, koji su se zatekli u crkvi, na pogrebu ili misi. Teško je stradala i mletačka Budva. Bosanski paša dolazi u Herceg Novi, što izaziva veliku zabrinutost u Kotoru.

ICONX1

  • 1667 (poslije) nova Providurova (kneževa) palata, u Kotoru. Nalazi se na Trgu od oružja (prislonjena uz gradske bedeme, neposredno kraj glavnog ulaza u grad). Palata je 1788. godine pretvorena u kasarnu. Predhodna je srušena u zemljotresu (1667) i nalazila se na trgu, pred Katedralom Svetog Tripuna (tom prilikom poginuo je providur Alvize Foskarini i članovi njegove porodice).
Providurova palata u Kotoru Providurova palata u Kotoru
Providurova palata u Kotoru (1667) podignuta uz gradske bedeme
  • 1667. (poslije) Dogradnja icon naselje Palate Pima, u Kotoru. Ova vlastelinska porodica se pominje još u prvoj polovini XIV vijeka. Palata je prepravljana i dograđivana od XIV - XVII vijeka.
    kaziprst Palata Pima Kotor/History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1667. icon tvr Sat-kula u Podgorici, podignuta za turske vladavine (od strane Hadži Hafiz-paše Osmanagića).
    kaziprst
  • 1667 (poslije katastrofalnog zemljotresa) podignuta nova Crkva Svetog Franja ("Franjo novi") u Kotoru. Ranija crkva Sv. Franja bila je podignuta još 1288.godine, van tadašnjih gradskih zidina, a srušena je od Mlečana 1657 (zbog opasnosti od nadirućih Osmanlija). Poslednja misa u "Franju novom" je održana 1840. godine. Od tada, građevina propada.

Crkva Svetog Franja  novog u Kotoru  SAHAT_KULA PODGORICA / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Crkva Sv. Franja "novog"
u Kotoru (poslije 1667) i sat-kula u Podgorici (1667)

Crkva Svetog Mateja u Dobroti
1667. početak gradnje Crkve Svetog Mateja u Dobroti,
na temelju istoimenog srušenog hrama, iz 1298. godine


Sat- kula u Herceg Novom (1667)
  • 1667. icon tvrSat-kula (Sahat-kula Tora) u Novom, podignuta za turske vladavine (po naredbi sultana Mahmuda).
  • 1667. pominje se davno sagradjeni icon tvrkastel Svete Marije, u Budvi, kao glavno gradsko utvrđenje, danas zvano Citadela (hroničar Koleti, pišući o razornom zemljotresu i šteti na gradskom bedemu i kulama). Glavna tvrdjava je ime dobila po crkvi u njoj i manastiru Bogorodice "koji su na tom mjestu sagradili monasi grčkog obreda i tu obitavali".
  • 1667. icon crkva u manastiru Duljevo, u Paštrovićima (iznad Svetog Stefana) održan paštrovski Zbor i izabran manastirski tumač. Po predanju, manastir je nastao za vladavine Stefana Uroša IV Dušana.

Crkva Sv. Ivana u Starom Gradu (Budvi)
obnovljena je nakon zemljotresa
(poslije 1667. godine). Zvonik je
dovršen 1867.
  • 1667. (poslije) Obnovljena icon crkvaCrkva Sv. Ivana, u Starom gradu (Budvi) nakon što je stradala u velikom zemljotresu. U njoj se nalazilo sjedište biskupije. Podizanje zvonika je dovršeno 1867. godine. Podignuta je na temeljima starije crkve, iz VII vijeka. Nakon velikog zemljotresa (1667) sagrađena je većina danas postojećih kuća u Budvi. Ostale građevine su iz XVIII i XIX vijeka.
  • 1669. izvještaj kotorskog providura Đakoma Loredana, po kojem se ne može očekivati oružana pomoć Mlečanima od strane Crnogoraca "pošto su izmiješani sa Turcima (muslimanima) i obavezni su na pokornost njihovim komandantima, koji ih ćešce podvrgavaju velikom oporezivanju i drugim opterećenjima".

ICONX1

  • 1669. (septembar) završetak Kandijskog rata, izmedju Mletačke republike i Turske. Mirovni sporazum će biti potpisan 1671. godine.
  • 1669. Mlečani zabranjuju hajducima iz Boke da upadaju u Hercegovinu, pogotovu da napadaju trgovačke karavane.
  • 1670 (oko) rodjen na Njegušima Niko (Nikola) Stjepanov (Šćepčev) kasniji Danilo, crnogorski vladika i vladar, od 1697 - 1735. godine.

ICONX1

  • 1670. (25. Jula) Mlečani (generalni providur Lorenco Bernardo) naseljavaju hercegovacke hajduke u Risnu i okolini.

ICONX1

  • 1670. (8. decembra) icon war Bitka za Risan. Turci iz Hercegovine su, zajedno sa Crnogorcima (Katunjanima) sklonim četovanju, napali na mletacki Risan. Hercegovački hajduci i 50 Grbljana, koji su čuvali Risan, potisnuti su od nadmoćnijih snaga do same morske obale, ali su im u pomoć pritekli Peraštani i Mlečani sa galija. Mada su Crnogorci došli sa Turcima ( nadajući se dobrom plijenu) kada su Osmanlije počele da se povlače, prešli su na stranu Rišnjana, pa su Turci još teže poraženi. Poginulo je oko 50 Turaka, medju kojima i nekoliko uglednih aga. Dosta hajduka je bilo ranjeno, a manji broj je poginuo u ovom sukobu.
  • 1671. po naredjenju Porte, Sulejman-paša je icon war napao i uništio ulcinjsku gusarsku flotu u Valdanosu.

Risan
By Janusz Recław (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0-2.5-2.0-1.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1671. (pocetkom) icon war napad Turaka na hajdučki Risan je odbijen, uz teške gubitke. Da bi zbog hajduka izbjegli dalje sukobe sa Turcima, Mlečani su riješili da ih presele u Istru.
  • 1671. potpisan mirovni ugovor između Mletačke republike i Osmanskog carstva (završetak petog Mletačko-otomanskog sukoba). Mlečani su već trajno izgubili ostrvo Krit (5. avgusta 1669) ali utrostručili posjede u Dalmaciji.
  • 1671. (1. jun) nakon što su im Mlečani dali privilegije slične paštrovskim, hajduci će se naseliti u Puli. Ukrcani su sa porodicama (oko 600 ljudi) na četri mletačke galije i krenuli za Istru, gdje će ih desetkovati epidemija malarije (do septembra ih je umrlo 80). Do sredine oktobra, oko 70 hajduka sa porodicama, pobjeglo je iz Pule za Dalmaciju (dosta njih se moralo ponovo vratiti u Istru, gdje se nastavilo njihovo stradanje). U Istri ce 1673. biti samo 33 hajdučke porodice.

Sa Katedrale Svetog Tripuna u Kotoru

  • 1671 - 1683. radovi na obnavljanju icon crkva Katedrale Sv. Tripuna u Kotoru. Podizanje novih baroknih zvonika: romanički srušeni u zemljotresu iz 1667, kao i zapadna fasada.
  • 1671. icon crkva Crkva Svetog Marka u Perastu, nalazi se kod palate Smekija. Podigli su je Tripun (peraški kapetan, pukovnik i mletački guvernadur) i Matija Štukanović (pomorac, trgovc i gradski načelnik) iz kazade Perojevića, kao porodičnu zadužbinu. Najprije je Crkva bila podignuta u čast Bogorodice, Sv. Ante, Sv. Mateja i Sv. Marka. U njoj su , pored ostalih, sahranjeni i barski nadbiskup Matija (Juraj) Štukanović i rođaka Anđa, žena admirala Matije Zmajevića.

ICONX1


Kula Hasan -bega Redžepagića,
u Plavu (1671)

Autor:Ogixxl - upload.wikimedia.org /wikipedia (Ovu sliku je predao u javno vlasništvo njen autor. )
  • 1671. icon naseljeicon tvr Kula Redžepagića, u Plavu, sagradjena je od strane Hasan-bega Redžepagića.
    kaziprst Kula Redžepagića / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Kula Redžepagića / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1671. nadbiskup barski, Peraštanin Andrija Zmajević (Andrija III) do 1694. godine.
  • 1672. icon war Crnogorci napadaju mletačke Paštroviće, nanoseći im veliku štetu. Iste godine Crnogorci su icon war napali mletačke Pobore i Maine, zato što su odbili da sa njima čiste turske solane u Grblju. Poslije kandijskog rata, Crnogorci su se često odavali četovanju : od njih su stradala mletačka i dubrovačka teritorija (poslije velikog zemljotresa, 1667. naročito Konavlje) a najviše turska zemlja.
  • 1672. gusari iz Ulcinja pljačkaju okolinu Rijeke i Bakra.
  • 1673. barski nadbiskup Andrija Zmajević na Cetinju posjećuje crnogorskog mitropolita, a pećki patrijarh Arsenije III Crnojević, u Perastu posjecuje Zmajevića

Sat kula u Ulcinju
By Matěj Baťha (own work / vlastní dílo) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1673. po misionaru Vartolomeju, u Kučima ima 300 katoličkih domova, kao i aktivna franjevacka misija.
  • 1673. izgradnja većeg lazareta u Kotoru (sa sedam izolovanih prostorija , za 43 osobe).

ICONX1

  • 1674. po naredjenju Porte, icon warspaljeno je deset brodova ulcinjskih gusara, koji su stizali pljačkati po italijanskoj obali. I 1676. godine u Ulcinju su od strane Turaka paljene gusarske fuste, ali se nije prestajalo sa ovim zanimanjem. Ulcinjani su nastavili sa gusarenjem po Jadranskom moru, izlažući posebno Mlečane teškim napadima.

Grb porodice Bizanti, Kotor


Manastir Morača. Detalj ikone "Sv. Luka": Apostol slika Bogorodicu (A. Vujičić 1672 - 1673)
  • 1674. Nikola Bizanti sagradio aneks porodične palate (građevine sa početka XIV vijeka) u svom gradskom bloku (između Trga od oružja i Trga od brašna) u Kotoru.
  • 1674 (nakon) smrt Ivana Bolice (ogranak Kokoljića) kotorskog doktora prava i vršioca raznih dužnosti u gradskoj upravi i vojsci (zapovjednik kotorske ratne galije). Bavio se pjesništvom (spjev "Il San Trifone", u 12 pjevanja).
  • 1675. (ljeto) Bajo Pivljanin, sa porodicom prelazi iz Istre u Dalmaciju i nastanjuje se u Zadru.
  • 1675. (do 1688) Fojnički grbovnik (iz Franjevačkog samostana, u Fojnici) kasnija dopuna i prepis izgubljenog originala, mada je autor naveo 1340. godinu, kao vrijeme kada je knjiga napisana.
    kaziprst Fojnički grb Crnojevića / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1676.(proljeće) icon warsukob plemena Nikšića sa Turcima, ali zbog plemenske podvojenosti, borba protiv osmanlija ne uzima širok zamah.

Šabetaj Cvi
By Briangotts at en.wikipedia [Public domain], from Wikimedia Commons
  • 1676. (17. septembra) u Ulcinju, icon umrli smrt Šabetaja Cvija (Shabbetai Tzvi, Sabbatai Sevi). Poslednji je lažni mesija, rođen je 1626. godine u Izmiru (Smirna) u trgovačkoj porodici bogatih sefardskih jevreja.
    kaziprst Kula Balšića u Ulcinju (Shabbetai Tzvi, Sabbatai Sevi)/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

  • 1678. icon crkva Kapela Gospe od Rozarija, u Perastu (podigao je Andrija Zmajević)sa osmougaonim zvonikom.
    kaziprst Kapela Gospe od Rozarija,sa osmougaonim zvonikom -Perast /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Kapela Gospe od Rozarija,sa osmougaonim zvonikom - Perast
/History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1679. icon crkva Crkva sv. Antuna, iznad Perasta (podignita od strane Mazarovića) sa samostanom za franjevce mletačke provincije.

ICONX1

  • 1679. Jeronim Korner (1632 - 1690) mletački patricij - generalni je mletački providur Dalmacije, do 1682. kao i od 1686. do 1689. godine. Bio generalni zapovjednik mletačke vojske na grčkom frontu i uz dužda Frančeska Morosinija, najuspješniji je vojni zapovjednik u Morejskom ratu (1684 - 1699).


Kapela Gospe od Rozarija, u Perastu (1678)
By Sailko (Own work) [CC BY 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1683.(oko) icon war bitka Banjana i Pivljana sa Turcima. Ovo je najveća pobjeda stohercegovačkih plemena nad Osmanlijama u XVII vijeku. Ako se može vjerovati izvoru, nastradalo je oko 2000 Turaka. Do sukoba je došlo zbog pretjeranih crkvenih dažbina, koje su zahtjevale Osmanlije.
  • 1683. u Kotoru rođen Antun Bizanti, istoričar. Studirao u Padovi, gdje je i doktorirao. Sa Filipm Rićeputijem, pokretač je velike edicije "Illyricum sacrum". Pobornik naučnog metoda u istoriografiji i utvrđivanja: šta je u pojedinim djelima istorijsko, a šta legendarno.
  • 1683. (12. septembar) icon warnakon pohoda Turaka na Beč, saveznička austrijsko-poljska vojska ih je do nogu potukla.
  • 1684. (23. februar) Grbljani na Zboru prihvataju vlast Mletačke republike.


  • 1684. (11. marta) icon war"Sveta liga", savez izmedju Svetog Rimskog Carstva, Mletačke republike i Poljsko-Litvanske unije (pridružilo im se Rusko carstvo, 1686) u cilju suprostavljanja Osmanskom carstvu. Mletačko-turski sukob, iz iste godine, nakon što je Venecija pristupila Svetoj ligi - nazvan je icon warMorejski rat (Moreja, na Peloponezu, gdje su na početku rata vođene najveće borbe). Manji dio Crne Gore pristupa Mlečanima, dok je veći (sa mitropolitom Ruvimom) suzdržan (zbog mletačke nepouzdanosti u Kandijskom ratu). Mlečani će u ovom ratu izaći kao pobjednici, u Dalmaciji i Boki Kotorskoj. Značaj ovog rata je bilo veliko naseljavanje Dalmacije i Boke Kotorske od strane stanovništva iz Hercegovine. Boku su najprije naseljavali hercegovački i crnogorski hajduci, da bi sa uspjesima Venecije došlo do prave seobe iz unutrašnjosti. Ovih naseljavanja je bilo više nego što o tome ima sačuvanih dokumenata. Samo u okolini Herceg Novog je pri kraju rata bilo oko 6000 doseljenika iz Hercegovine. Od tada se počinje formirati jedinstveno stanovništvo Boke, poznato kao Bokelji.

ICONX1

  • 1684. uvedeno zvanje vanrednog mletačkog providura u Kotoru (potčinjen odlukama generalnog providura u Zadru). Upravljao je Bokom Kotorskom, Paštrovićima, Budvom, Grbljem, Mainama, Poborima i Brajićima.

ICONX1

  • 1684. Bajo Pivljanin (proslavljeni hajdučki harambasa iz Kandijskog rata) po ličnoj molbi biva upućen iz Dalmacije u Boku Kotorsku. Nikšići i Banjani izražavaju odanost Veneciji, ali vojvoda plemena Nikšića , Vukašin (zvani Brail) po mletačkim izvorima, oštro je napadao hajduke Baja Pivljanina, koji su napadali po Hercegovini, jer "Bajo se za kratko vidio, a zatim nestade, a mi sada podnosimo svako zlo".
  • 1684. (maj) dvadeset i dvije crnogorske knežine polažu zakletvu vjernosti Veneciji, mada se cetinjski vladika Ruvim sa većinom Crnogoraca - držao rezervisano - sve do avgusta iste godine (uspješnog napada Mlečana na Herceg Novi). Iste godine, crnogorski svjetovni glavar, spahija Drago Nikoličić, prelazi u Boku, kao hajdučki harambaša.
  • 1684. (31. maja) vojvoda Draško Popović, iz Ozrinića, šalje izvještaj mletačkom Senatu, o pristanku pograničnih crnogorskih plemena uz Republiku. Po povjerljivom mletačkom izvještaju iz 1712. godine, primao je platu od Republike.

ICONX1

  • 1684 (avgust)icon war Mletačka vojska, hajduci i Paštrovići - napadaju Herceg Novi. Spaljuju veći dio grada, osim tvrđave u kojoj se zatvorila turska posada . Svirepo su kaznili hrišćansko stanovništvo, koje je bilo uz Turke.
  • 1684 (avgust) Nakon napada Republike na Herceg Novi, icon warvećina plemena iz Crne Gore stupa na stranu Mlečana. Pridružuju im se starohercegovačka plemena: Nikšići, Drobnjaci, Banjani i Pivljani.

ICONX1

  • 1684. icon war Peraštani se ističu u borbama za oslobodjenje Risna.
  • 1684. masovno iseljavanje muslimana iz Risna, u Korjenić.
  • 1684. (krajem) Sulejman-aga Mali dolazi na položaj skadarskog sandžak-bega.
  • 1685. Sulejman Murvetović, veliki vezir, rodom iz Mileševa.

ICONX1

  • 1685. (januar) icon umrlismrt cetinjskog mitropolita Ruvima. Posvećen novi vladika, Visarion Borilović.
  • 1685. Visarion Borilović Bajica, mitropolit crnogorski, do 1692. godine. Umro je dva mjeseca prije rušenja Cetinjskog manastira.
  • 1685. do proljeća su sva starohercegovačka plemena uz Veneciju.
  • 1685. Plemena oko Podgorice nijesu mogla da pristupe Veneciji u ratu sa Osmanskim carstvom (Skadarski sandžak-beg, Sulejman-paša, od njih uzima taoce). Istovremeno, Sulejman-paša priprema napad na Crnu Goru, zbog njenog ulaska u rat na strani Venecije.

ICONX1


Grob Baja Pivljanina, na Cetinju (crtež arh. Dragiše S. Milutinovića, 1888. godine)
  • 1685. (pocetak maja) icon war Bitka na Vrtijeljci , smrt icon umrli Baja Pivljanina. Pohara Cetinja i dijela Crne Gore. Prilikom napada Sulejman-paše na Crnu Goru, po zahtjevu Crnogoraca, Mlečani u pomoć šalju odred satavljen uglavnom od hajduka , Bokelja i Nikšića, pod komandom Baja Pivljanina. Na prilazu Cetinju (Vrtijeljka) hajduci doživljavaju težak poraz (neuvježbani za frontalni sukob, sami se nijesu mogli uspješno suprostaviti brojnijoj osmanskoj vojsci). Zahvaljujući neslozi Crnogoraca (velika međuplemenska kriza i medjusobni sukobi) koji se nijesu svi složno suprostavili napadaču - paša je bez otpora ušao na Cetinje. Tu se zadržao četri dana. Iz osvete je spalio Građane, Ljubotinj, Bjelice, Ugnje, Očiniće, Trnovo i Cetinje. Teško je oglobio Crnogorce, a manji dio crnogorskih knežina se pokorio Turcima, dajući taoce. Bajo Pivljanin je sahranjen pred Vlaškom crkvom, na Cetinju, a na njegovo mjesto je došao harambaša Drago Nikoličić, bivši spahija Crne Gore.
  • 1685 (od sredine maja) Dio Crnogoraca je nakon davanja talaca i plaćanja poreza - prisilno mobilisan u tursku vojsku. Zadugo poslije Vrtijeljke, u Crnoj Gori je produbljivana plemenska kriza: inace nesložna crnogorska plemena, u budućim događajima ostajala su po strani. Vladika Visarion, ne gubeći vjeru u Veneciju, oštro je ukorio Crnogorce , tvrdeći da bi Turci bili poraženi, da su se sva plemena čvrsto i odlučno suprostavila napadaču. Tek dvije godine kasnije, Crnogorci će ponovo stati na stranu Venecije, prilikom oslobađanja Novog (Herceg Novog).
  • 1686. (februar) Turci skadarskog Sulejman-paše vrše icon warpoharu mletačke kaštel Lastve, u Paštrovićima (mnogo je kuća spaljeno, a masline, loze i ostalo drveće sasječeno). Mada su od paše bili mobilisani da ucestvuju u ovom napadu, Kuči, Klimenti i Piperi su izbjegli da se pojave, zbog čega su Turci morali odustati od daljeg napada i vratiti se u Bar.
  • 1686. knez Rade, iz Sotonića (Crmnica) uhvaćen od strane Mlečana i ubijen, zbog saradnje sa Sulejman-pašom.
  • 1686. neuspješan icon war napad Sulejman-paše na icon tvr Budvu i Grbalj.
  • 1686. (kraj) novi kotorski providur, Batista Kalbo.

Crna Gora - Izvještaji mletačkih providura

  • 1687. icon vladar Sulejman II (1642 - 1691) osmanski sultan, do 1691. godine.
  • 1687. (oko) podignuta icon dzamija Džamija u Bijeloj, zadužbina Osman-age Ibrahimovića, kao i icon dzamija Cekića džamija (Gusinje).

ICONX1

  • 1687. (pocetak marta) icon dzamija napad Turaka na pleme Nikšići i težak poraz Starohercegovaca (slijedilo je davanje talaca i velika novčana kontribucija).

ICONX1


Girolamo Cornaro (Jerolim Korner) 1632 – 1690.
Dva puta generalni providur Dalmacije i Albanije.
  • 1687. (3. septembra) icon war Osvajanje Novog. Sa operativnom bazom na Hvaru, Mlečani sa 6000 vojnika (sa Bokeljima i dalmatinskim uskocima) 150 ratnih i trgovačkih brodova i 20 topova - pod komandom Jerolima Kornera (1632 - 1690) napadaju na Novi (nije imao osmansku flotu). U napadu učestvuju i Crnogorci ( pominju se i Moračani, Ozrinići, Nikšići i Bjelopavlići). Poslije duge borbe, 30 septembra, grad i tvrđavu napušta oko 2200 ljudi (700 boraca) pa Mlečani ulaze u Novi. U borbama su se posebno istakli Crnogorci (čiji su gubici bili mnogo veći od mletačkih) i dalmatinski uskoci. Crnogorci su presreli i odbacili vojsku bosanskog vezira Husein Topal-paše (4000-5000 vojnika) koji je krenuo pomoći opsjednutom gradu. Od Bokelja, u borbama se ističu Peraštani sa 16 velikih brodova, a Škaljari su kao znak posebne časti od Republike dobili štap sa srebrnom drškom (bacchetta).
    kaziprst Župa Dračevica pod Venecijom/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1687 (septembar) deset dana po oslobođenju Novog od Turaka, Jerolim Korner (generalni providur Dalmacije i Albanije) izdaje dekret o osnivanju zemljišnog katastra (u ovom prvom katastru Herceg Novog, upisano je 1080 porodica).
  • 1687. grad Novi je u rukama Mlečana, do 1797. godine (110 godina).

ICONX1


Približan izgled crnogorskog krstaš-barjaka, po opisu iz dokumenta (1687)
  • 1687. Krstaš barjak (na bijelom platnu, sa crvenim krstom) u Crnoj Gori, prvi put se pominje u jednom dokumentu. Krajem XVIII vijeka krstaš barjak je alaj-barjak (glavni ratni barjak crnogorske vojske).
  • 1687 (septembar) icon war Novi napad skadarskog Sulejman-paše na Crnu Goru, zbog učešća dijela Crnogoraca na strani Mlečana u oslobađanju Novog. Borbe u Katunskoj nahiji, na prostoru Cuca, Bjelica, Njeguša, Ćeklića i Zalaza. Turci su uz velike gubitke natjerani na povlačenje. Dvije uspješne borbe u 1687. godini (kod Novog i u Katunskoj nahiji) podići će moral crnogorskim plemenima.

ICONX1

  • 1687. icon war Ustanak protiv Turaka u Kučima i poraz velikog odreda Sulejman-paše,iz Skadra, od strane ovog plemena (pomognutog Brdjanima).
  • 1687. masovno iseljavanje muslimana iz Novog (H. Novi) za Bosnu, kao i u Bar, Podgoricu, Nikšić i B. Polje.
  • 1687.(poslije) icon tvr Kula sv. Jeronima u Novom (podignuta u čast Jeronima Kornera, osvajača grada).
  • XVII v. icon tvrCitadela - tvrđava "na moru" u Novom, zidinama spojena sa donjim gradom, dograđena od strane Mlečana (danas samo ostaci, više u moru nego na kopnu).
  • 1687. prestanak kovanja osmanskog novca - srebrne akče (aspre).
  • 1687. (oktobar) icon war pad turskog Grahovog polja pod Mlečane. Tamo su Nikšići i Banjani položili zakletvu vjernosti Mletačkoj republici.
  • 1687. Grahovo. Početak naseljavanja Grahovog polja, od strane okolnih strohercegovačkih plemena - po ideji i preporuci Venecije (Mletačke Republike) koja je upravljala tim osvojenim područjem.
    kaziprst
  • 1687. Karavani za Risan. Nakon preuzimanja risanske skele i mletačkim osvajanjem zaleđa u Hercegovini, Mletačka republika je razbila privredno i geografsko jedinstvo Dubrovnika sa zaleđem - vezujući te oblasti za svoja tržišta u Boki. Najveći izvoznik i uvoznik na risanskoj skeli bila su hercegovačka plemena. Izvozili su : sir, suvo meso, a ređe kožu, vosak i vunu. Brdska plemena su takođe upućena na Risan, gdje su stizali brojni karavani (od 100 do 1000 konja). Vezivanjem samo za Risan, narod Hercegovine, Crne Gore i Brda postaje privredno zavisan od Venecije. Ovaj karavanski put privlači mnoge pustolove i otimače. Pojedinci i hajducke družine, naročito Katunjani (odavno skloni četovanju) često vrše pljačke na ovom karavanskom putu. Zbog svojih napada na karavane, Katunjani dolaze u sukobe sa plemenom Nikšići.
  • 1687. Španci iz Novog, podižu icon crkva samostan u ovom mletačkom gradu.

ICONX1


Dužd Frančesko Morosini
  • 1688. Frančesko Morosini (1619 - 1694) je venecijanski je dužd, do 1694. godine. Od 1656. godine bio generalni providur Kandije (Krita). Kao admiral ("capitano generale da mar" - od 1657) učestvovao u Kandijskom ratu (1645 – 1669) koji se završio osmanskom okupacijom Krita. Istakao se za vrijeme Morejskog rata (sedmog Mletačko-turskog rata: 1684 - 1699) pa je po zauzimanju Moreje (Peloponeza) nosio nadimak "Peloponeški". Za vrijeme njegove vladavine, Crnogorci su na Zboru prihvatili vlast Mletačke republike (1688) upućujući poslanstvo u Veneciju. U četvrtoj godini njegove vladavine, mletačka vojska se, nakon hrabre odbrane Manastira na Cetinju - ponijela nečasno i nerazumno : po povlačenju iz hrama, ugovorenom sa Sulejman-pašom, minirala je srednjovjekovno zdanje Manastira Crnojevića, koje je u kasnijoj eksploziji uništeno.
  • 1688. (mart) icon waricon tvrzauzimanje Meduna od strane Kuča. Tvrđavu su, prije povlačenja spalili, maja mjeseca.
  • 1688.(16. februara) icon war Bitka kod Grahova i poraz hercegovačkog alaj-bega.

ICONX1

  • 1688. (kraj marta) icon war Bitka u Kučima, koja je predstavljala veliku prekretnicu. Generalni mletački providur Kornar je poslije bitke kazao: "Zaista nije bilo krvavijeg dogadjaja u ovom ratu od ovoga, ni od većeg znacaja". Turska vojska Sulejman-paše (oko 7000 ljudi) ulogorena u Podgorici, spremala se za kazneni napad na Kuče. Ovo pleme, pod vojvodom Ivanom i ostalim glavarima, ne čekajuci , prvo ih napadne, osvojivši tvrdjavu Medun. Vojska Sulejman-paše je potom krenula, osvojila tvrdjavu i podgradje Medun, nastavivši da goni narod i borce, koji su se povlacili u više planinske predjele. U zoru sledećeg dana, iznenadnim jurišem, nastaje rasulo otomanske vojske, a sam Sulejman-paša se jedva spasio bjekstvom. Poginulo je oko 1500 Turaka (zaplijenjeno 1000 pušaka, 200 konja, mnogo zastava i drugih trofeja). Zbog nastale gladi, mletački Senat je odmah pomogao Kuče sa 1000 dukata. Do kraja rata, Kuči su bili avangarda brdskih plemena i zaštitnici Crnogoraca i Mlečana. Smatra se da su Mlečani, nakon ove bitke, lako mogli zauzeti Crnu Goru i Brda.


Pečat cetinjskog vladike (1688)


Zastava Mletačke Republike
  • 1688. Crnogorci se konačno opredjeljuju za Veneciju. Na Zboru donose odluke: o prihvatanju mletačke vlasti i zbacivanju turske i o opštem ustanku. Generalnom providuru šalju svoju delegaciju.
  • 1688. icon warBitka na Krusima (u vrijeme održavanja crnogorskog Zbora) i odbijanje turskog napada iz pravca Podgorice. Osmanlije su potisnute su do Lješkopolja, uz gubitak 30 ljudi.

Pismo skadarskog Sulejman-paše
cetinjskom vladici Visarionu Boriloviću Bajici (maj 1688)
  • 1688 – 1692. više pretećih pismenih upozorenja prvacima crnogorskih plemena, zbog prilaženja Mletačkoj Republici i poziva da mu izraze lojalnost dolaskom u Skadar.
  • 1688. veliko raseljavanje muslimanskog stanovništva iz područja plemenske zajednice Kuča.

ICONX1

  • 1688. (kraj maja) icon warBitka u Kučima. Novi napad Turaka na ovo pleme (iz pravca: Podgorice, Kolašina i Plava) . Samo pleme je spalilo svoju tvrdjavu Medun i pretrpjelo velika materijalna razaranja. Uz teške gubitke, Osmanlije su potisnute do Podgorice.

ICONX1

  • 1688. (na Uskrs ili Božić) zločin u Momišićima. U jednom od pohoda na pleme Kuče, vojska Sulejman-paše je prolaskom kroz Momišiće (iz osvete, zbog tada čestih poraza u Kučima) spalila Crkvu Sv. Georgija. Dvojica sveštenika i četrdeset đaka (mahom iz bratstva Popovića) živi su spaljeni u ovom hramu. Njihove kosti su iz Crkve Sv. Đorđa, pod Goricom (Podgorica) premještene u mjesto stradanja (Momišićku crkvu) 1936. godine.

ICONX1

  • 1688. (jun) prodor Turaka preko Lješanske nahije, zaustavljen je icon war na Ozrinićima i napadaci odbaceni. Vladika Vasirion, sredinom juna, prvenstveno zbog plemenske podvojenosti, otvoreno zahtijeva od Mlečana da preuzmu Crnu Goru.
  • XVII v. icon crkvaCrkva Sv. Đorđa, u Novom (Topla) sagrađena po zauzimanju grada od strane Mlečana.
  • 1688 (novembar). Po nalogu Jerolima Kornera, generalnog providura Dalmacije i kotorskog vanrednog providura Kalba - Ivan Antun Bolica (1666 – 1706) organizatotor prenosa mletačke državne pošte u Carigrad, mletački kotorski guvernadur/naditendant pograničnog područja prema Crnoj Gori, zapažen sudionik Morejskog rata sa Turcima - upućen je sa jakom četom na Cetinje, kao "guvernadur plemena Crne Gore" (koja su pristala na vlast Mletačke Republike). Cilj je bilo povezivanje vojske Republike sa Crnogorcima i organizovanje zajedničke odbrane prema skadarskom Sulejman-paši. Od 1693. godine, biće papinski opunomoćenik za katoličke misije u Albaniji, Srbiji i Makedoniji. Bio nećak Ivana Bolice (Živo Grbičić, 1638 – 1704) takođe zapaženog sudionika Morejskog rata (1684 - 1699).

ICONX1

  • 1688. početak velikog naseljavanja Hercegovaca u Boku Kotorsku. Najviše ce se porodica doseliti u okolinu Herceg Novog (iz Zubaca, Rudina, Korjenicć, Dubočanja i Trtebinja). Najprije su seobe vršene u grupama od pet do sto lica, vrlo rijetko do 500. Naseljavale su se hajdučke cete sa porodicama, kao i ostalo pravoslavno stanovništvo. U Perastu "starom hajdučkom gnijezdu", početkom 1686. je bilo 1800 doseljenika, koji su (preko harambaša, Miha Kolumbarića i Periše Mandića) tražili od Mlečana pomoć u hrani (žitu).

ICONX1

  • 1688. crkva u Novom (danas icon crkva Crkva Sv. Leopolda Mandića), podignuta je po naredbi Jeronima Kornera, godinu dana po osvajanju turskog grada od strane Mlečana.
  • 1688. obnovljena Crkva Svetog Nikole, u Bijelom Polju.
  • 1689. Grahovo je glavna mletačka baza u Hercegovini i vojno središte za ostala starohercegovačka plemena iz susjedstva. Sve do 1695. godine Mletačka republika će u Hercegovini držati značajnije vojne snage.
  • 1689. Uz pomoć mletačkih odreda, Grahovljani su nakon napada na tursko utvrđenje Klobuk, došlo do Trebinja.

Ulica starog Ulcinja
By Bindicapriqi (Own work) [GFDL http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1689. u Ulcinju i okolini izgradjene su icon dzamija džamije: Ljamina džamija , 1689. i nešto kasnije, Gornjogradska džamija (Hadži Halil Skupija) iz 1693 (1510. bila katolička crkva, a 1878. vraćena prvobitnoj namjeni).
  • 1689. mletačka agrarna reforma u Boki.
  • 1689. (proljeće) izmirenje plemena Kuča sa skadarskim pašom, u cilju otvaranja turskog tržišta.
  • 1689.(maj) Bjelopavlići i Piperi se u Kotoru, preko svojih glavara, zaklinju Mlečanima na vjernost.
  • 1689. preko 80 starih hajdučkih porodica iz Hercegovine, naseljava se u Podima i Kutima (H. Novi), a 120 porodica graničara na Carinama - od Mlečana dobija zemlju u Boki (Drvenik i Sv. Stefan). Ostalim doseljenicima se iste godine, kao mjesta za stanovanje odredjuju : Mokrinje, Mojdež, Žlijebe, Prijevor i Brajkovina.
  • 1689. začetak jedinstvenog stanovništva Boke Kororske - pod nazivom Bokelji.

ICONX1

  • 1689. icon warpohara Crmnice od strane Sulejman-paše (popaljena sela: Boljevići, Sotonici, trg, Orašac i Dupilo). U turskoj je vojsci bilo Kuča, Hota, Kastrata i Škrijelja, vezanih za otomansku vojnu službu davanjem taoca. U Dupilu je junački poginuo icon umrli pop Milo sa 11 drugova.

ICONX1

  • 1690. Pomorska škola u mletačkom Herceg Novom.

ICONX1

  • 1690. (30. aprila, na Uskrs) icon warSukob izmedju Turaka i plemena Nikšići. Sa 3000 ljudi, u iznenadnom naletu,hercegovački paša Džin Alija je napao sela nikšićkog Gornjeg polja, zapalio deset kuća i ugrabio veliki plijen. U potjeri, koju su ubrzo organizovali Nikšići, icon war Turci su teško poraženi. Ubijeno je 400 Turaka, a 50 zarobljeno. Samog Džin Aliju je zarobio knez Rade Vlastelinović i predao ga Mlečanima, u Kotor.Kneza je Duodo odlikovao zlatnom medaljom Republike, sa kolajnom.
  • 1690. hercegovački paša, Miralem Begović.
  • 1690. (maj) icon war Osvajanje Ljubomira od strane Crnogoraca, hercegovackih hajduka i plemena Nikšića.
  • 1690. Mlečani zatvaraju prolaz na Carinama, u cilju da se trgovina iz unutrašnjosti skrene u njihove ruke (Risan). To je bio težak udarac za Dubrovčane.
  • 1690. (posle) nakon seobe Srba, etnička slika oblasti Metohije se mijenja. Porta na napuštenoj zemlji naseljava kolonizatore (Albance iz Malesije).

ICONX1

  • 1691. icon war privremeno oslobođenje Rijeke Crnojevića od strane Mlečana. Na zahtjev vladike Visariona zauzeto je ovo tursko uporište Mustafe Mehmedbegovića i spaljena njegova kuća, nakon što se ovaj povukao u Žabljak Crnojevića. Mlečni su se nakon toga povukli iz naselja.

ICONX1

  • 1691. (26. maj) icon war Bitka u Komanima. Zaustavljen turski prodor (podgorički kapetan, Mehmed-aga Premaković, sa 1500 ljudi) uz pomoc Ozrinića i Zagarčana.

ICONX1

  • 1691. (jul) dvodnevna icon war bitka izmedju Brđana i Turaka. Piperima i Bjelopavlićima su u pomoć pritekli pleme Nikšići i Crnogorci (sa po 150 ljudi) i Kući (sa 40 momaka). Turske snage (6000 ljudi) su na kraju razbijene i natjerane na povlačenje u Skadar. Ova je bitka značajna po tome što su uz Brđane učestvovali i Crnogorci, a sami Martinići su po prvi put izrazili odanost Mlečanima.
  • 1691. (novembar). Neuspješan icon war napad na tursku Bileću, od strane Mlečana, Grahovljana i Nikšića.Ovom akcijom je završeno jednogodišnje ratovanje Mlečana po Hercegovini.
  • XVII vijek (kraj) palata Šestokrilović, u Perastu. Na oštećenom natpisu je 1691. godina, a grb porodice nad balkonom.

Zvonik Crkve Sv. Nikole, u Perastu
(podignut 1691)

By Gertjan R. (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1691. icon crkva podignut zvonik za Crkvu Sv. Nikole, u Perastu, visok 55 m, po nacrtu mletačkog arhitekte Giuzeppe Beatija. Za gradnju je utrošeno 50000 dukata.
    kaziprst Zvonik crkve sv. Nikole, u Perastu (1691) /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1692. (ljeto) novi srpski patrijarh, Grk Kalinik, postavljen od sultana, prilikom posjete Bosni, radi na smirivanju Hercegovaca, ali mu to ne polazi za rukom, jer ga srpski narod smatra uljezom i sultanovim čovjekom (hercegovački vladika Gerasim Popović, u pismu kotorskom providuru Ericu:"...Mi ga smatramo većim Turcinom od Turcina...On nije izabran od crkve, osim od njenog lošeg dijela").
  • 1692. smrt crnogorskog vladike icon umrli Visariona Borilovića.
  • 1692. prvi pomen Lješanske nahije, od strane Mlečana (Nikola Erico).

ICONX1

3D Manastir Ivana Crnojevića na Cetinju/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1692. (25. septembar) icon war upad Sulejman-paše na Cetinje, pokoravanje dijela Katunske nahije i mletačko rušenje Manastira Crnojevića. Paša je sa svojom skadarskom vojskom (kao i Kučima i Klimentima) napao mletačku Crnu Goru preko Lješanske i Crmnicke nahije (čije se stanovništvo žestoko opiralo nekoliko časova). Na kraju su i oni (uslovljeni taocima) bili primorani da se pridruže Turcima u napadu na Cetinje. Pored priprema Mlečana, za sve borce nije bilo dovoljno municije za odbranu ovog mjesta, pa su Crnogorci napustili položaj u polju, a mletacki se vojnici (kapetan sa trideset italijana) zabarikadirali u Manastiru. U teškim vremenskim uslovima (zbog obilnih padavina) hrabro su odolijevali žestokim napadima snaga skadarskog Sulejman-paše (kome je sledećeg dana u pomoć stigao i sin Bega, sa 4000 vojnika). Po izveštaju Mlečana, Turske snage su brojale 12000 vojnika, a u napadima su izgubili oko 500. Nakon gubitka manastirske stražarske kule, zbog izostanka očekivane pomoći, nestanka municije i ovlaženih fitilja na minama za bacanje (kojima su se do tada uspješno branili) opkoljeni mnogo nadmoćnijim neprijateljem, branioci su prihvatili predaju Manastira, uz časne uslove iz pisma skadarskog Sulejman-paše: nesmetano su se povukli sa Cetinja i omogućen im je prolaz prema Kotoru. Međutim, prije napuštanja hrama, mletački vojnici su se, nakon hrabre odbrane Manastira na Cetinju - ponijeli neviteški i nerazumno : postavljanjem mina u manastirsko zdanje. Kasnijom eksplozijom uništeno je skoro dvije trećine Manastira. Skadarski paša je povređen u ruku, ali je stradalo mnogo njegovih vojnika (po nekim izvještajima: 300 - 350) kao i "skoro svi oni sa najvišim činovima sa njegovog dvora ..." Kada su neki od Osmanlija iz osvete počeli skidati manasirski olovni krov, usprotivili su se hrišćani u turskoj vojsci. Tako je srušen Manastir Crnojevica, najveća narodna svetinja i centar kulturnog i političkog života Crne Gore i Brda. Sulejman-paša nije vršio nikakvo nasilje nad narodom. Poslije nekoliko dana se povukao iz Crne Gore, nakon što je uzeo taoce iz Cetinja, Ozrinića, Rijeke i drugih mjesta. Mlečani su se uskoro pomirili sa činjenicom da njihovi odredi u Crnoj Gori više nemaju šta da traže.
    kaziprst Cetinjski manastir sa Crkvom Rođenja Bogorodice na Ćipuru/History of Montenegro - Istorija Crne Gore 3d Rekonstrukcija - Cetinjski manastir / History of Montenegro - Istorija Crne Gore Cetinjski manastir sa crkvom Rođenja Bogorodice na Ćipuru/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Crnojevića 
na Ćipuru/History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Crnojevića 
na Ćipuru/History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1693. (mart) zbor plemenskih glavara Katunske nahije, u Ćeklićima. Dogovor da se ostane uz Veneciju i odbije plaćanje haraca Turcima.
  • 1693. (septembar) trgovački ugovor izmedju Mlečana i Katunjana.
  • 1693. kriza Skadarskog sandžakata i pobuna protiv Sulejman-paše, u Podgorici.
  • 1693. poziv plemena Kuča, da Mlečani dođu kao saveznici i finansiraju izgradnju kule na Medunskoj Ćafi. Predaja taoca Mlečanima.
  • 1693. sagrađena icon crkvaCrkva Sv. Preobraženja, u Svetom Stefanu.
  • 1694. Palata Bujovića, u Perastu.

  • 1694. katolička icon crkva Crkva Sv. Duha, u Kotoru.
  • 1694. mletački providur u Kotoru, Marcelo.

ICONX1

  • 1694. (sredina maja) na Zboru izabran novi crnogorski icon vladar vladika Savatije (ne samo kao duhovnog vodju, već i prvu licnost u zemlji). Narod i svještenstvo Crne Gore, nijesu priznavali novog pećkog patrijarha, Grka Kalinika.
  • 1694. icon warzauzimanje Trebinja, od strane mletačke vojske pod komandom Bokelja Burovića.
  • 1694. (31. avgusta) icon war osvajanje tvrdjave Klobuk, od strane Mlečana, pod komandom Trifuna Štukanovića, iz Perasta.

ICONX1

  • 1694. (početak aprila) icon warsukob Katunjana i starohercegovačkog plemena Nikšići (zbog pljačkanja risanskih karavana od strane Crnogoraca) uzima velike razmjere - pa je spor, zauzimanjem Mlečana riješen na umirnom sudu (uz predvidjanje plaćanja kazne za otimačinu, koju je svako pleme dužno predati u iznosu od 500 dukata).
  • 1695. (početak) icon war napad kolašinskih Turaka na pleme Drobnjak i posredovanje kotorskog providura Marcela za ujedinjenje starohercegovačkih plemena, radi zajedničkog otpora prilikom napada Osmanlija.
  • XVII v. (kraj) izgradjena čvrsta plemenska organizacija u Pivi, sa vojvodom na čelu.
  • 1695. icon warmletački napad na Ljubinje, od strane hercegovačkih hajduka, Rišnjana i ostalih Bokelja, pod komandom Ivana Burovića. Okolna sela su popaljena i ugrabljen veliki plijen u stoci.
  • 1695 (29. jun) mletačka vlast priznala humsko vladičanstvo Savatiju Ljubibratiću i dodijelila mu zemlju na Toploj (H. Novi) nakon rušenja Manastira Tvrdoš, kod Trebinja. Kao vladika pravoslavaca u ovom dijelu Boke i Dalmacije, vršio vlast do smrti (1716).
  • XVII v. (krajem) džeferdar (dževerdar) kao pojam korišten za svaku bogato ukrašenu dugu pušku kremenjaču. Pored drugih mjesta, ovako ukrašene puške su izradjivane u Risnu, Kotoru i Herceg Novom.
  • 1695. zbog nastavljenih icon war napada Katunjana (Velestovaca i Mrkovljana) na risanske karavane, Mlečani u Kotoru organizuju sastanak sa glavarima niz Ozrinića, Bjelica, Cuca, Cetinja i Njeguša.
  • 1696. Marko III Đorga, nadbiskup barski, do 1700.
  • 1696. u Baru postoji svega pet plemićkih porodica. Ostale su se islamizirale ili se preselile na posjede Mletačke republike. Početkom XV vijeka postojale su 54 patricijske porodice , sa oko 400 članova.
  • 1696. (avgust) icon warnapad Mlečana na gusarski Ulcinj. Najviše je stradalo nedužno stanovništvo u podgradju, utvrđenje znatno oštećeno , dosta kuća srušeno, a okolina grada opljačkana. Nije uhvaćen nijedan gusar, a Mlečani su imali 50 poginulih vojnika, dok je oko 100 bilo ranjeno.
  • 1697. mletački guvernadur je Tripun Štukanović, iz Perasta (dotadašnji vojni upravitelj novooslobođenog područja) postavljen od strane generalnog providura Dalmacije Danielea Dolfija. Peraški kapetan, Tripun Štukanović se, kao pomorac i u kopnenim dejstvima, istakao u mletačkoj vojnoj službi tokom Morejskog rata (oslobođenje Novog 1687; na ratištu u Crmnici i Albaniji, 1691/92. godine; kod Trebinja i u oslobođenju Klobuka, 1694). Otac je kasnijeg barskog nadbiskupa, Matije Štukanovića. Njegov treći sin je bio među glavnooptuženima (u plemićkoj zavjeri) za ubistvo osiljenog kapetana Perasta, kneza Vicka Bujovića, 1709. godine.
  • 1697. (kraj februara) Mletačka republika, pod prijetnjom novčane kazne (1000 dukata) zabranjuje trgovinu svojih podanika - sa djelom Katunske nahije (Ozrinićima, Mrkovljanima i Zagarčanima) "koji napadaju nikšićke karavane, nanoseci štetu novim i starim podanicima".
  • 1697.icon umrli 1 smrt Svetog Stefana Piperskog.
    kaziprst Manastir Ćelija Piperska /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Manastir Ćelija Piperska /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • XVII v. (kraj) pojava institucije ajana (ayan) u Osmanskom carstvu kao viđenije ličnosti, posrednika izmedju države i gradjana u kasabama. Birao ih je narod, uz saglasnost kadije ili sandžak-bega.
  • XVII v. (krajem) Crmnicka Barbana (Barbana Fiume Zermn). Kartograf Vićenco Koroneli donji tok rijeke Morače naziva ovim imenom (u vezi sa antičkim nazivom rijeke Bojane, koja je po Liviju - Barbana). I neke druge starije karte za ovaj dio Morače daju isti naziv.

  • 1697. na crnogorskom glavarskom skupu izabran za vladiku i pastira icon vladar Danilo Njeguša Šćepčević, sin Šcepana Kaludjerovića, trgovca sa Njeguša (ovo će pleme u XVIII vijeku dati četri crnogorska mitropolita). Do izbora za mitropolita, cetinjski je kaluđer, mladić sa dvadeset i pet godina. Udario temelj ruskom kultu u Crnoj Gori.Tvorac je političke misli o slobodi i nezavisnosti Crne Gore. Shvatio je nužnost izlaska Crne Gore na Skadarsko jezero, kao slobodne i ravnopravne zemlje. On nije bio osnivač dinastije, ali je bez njega teško zamisliti dinastiju Petrovića u XIX vijeku (kada ona to zaista postaje). U njegovo vrijeme Crna Gora ulazi u sferu vojnopolitickog interesovanja dvorova Rusije i Austrije. Poslije zarobljavanja od strane Osmanlija, zakleo se na vječno i nepoštedno neprijateljstvo prema Turcima van Crne Gore i poturicama u njoj.
  • 1697. Pokušaj srpskog patrijarha, Grka Kalinika (inace sultanovog čovjeka) da za crnogorskog mitropolita dovede svoga čovjeka (po svoj prilici Grka). Sa druge strane , kotorski biskup, Marin Drago, namjeravao je za crnogorskog vladiku dovesti jednog katoličkog sveštenika.

M.Martinović obucava ruske
boljare, u Perastu (1698)

[GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], via Wikimedia Commons
  • 1698. Mletački Senat povjerava Marku Martinoviću (1663 - 1716) pomorskom kapetanu i matematičaru iz Perasta, 17 od 28 ruskih plemica, koje je ruski car Petar I poslao u Veneciju da se osposobe za pomorske oficire. Pod njegovim uticajem u Perastu će djelovati jedna od najstarijih pomorskih škola na Jadranu (u sačuvanoj zgradi "Nautika"). Martinović je napisao i raspravu o gradnji brodova, posvetivši je svom učeniku, knezu Golicinu.

Perast / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Perast

  • 1698. (jesen) Mletačka kaznena ekspedicija, uz nemiješanje ostalih Crnogoraca, icon war napada i spaljuje tri sela u Katunskoj nahiji (".. iz kojih izlaze mnogi zlici i zločinci..") odgovorna za česte napade duž karavanskog puta za Risan. U ovoj akciji je zarobljeno 60-70 ljudi.

ICONX1

  • 1699 (januar) Kraj Morejskog rata: mirovni ugovor Mletačke republike i Turske, u Sremskim Karlovcima. Venecija ovladava svom Bokom Kotorskom (zadržava osvojena mjesta: Novi i Risan) ali napušta sve osvojene teritorije u Hercegovini (gdje se naselilo i muslimansko stanovništvo protjerano iz Novog). Između Kotora i Budve, Osmansko carstvo je zadržalo: Pobore, Brajiće, Maine i Grbalj.

Barokna palata plemićke porodice Grgurina
(sagrađena početkom XVIII vijeka) sada Pomorski muzej Crne Gore, u Kotoru

By Montegorn (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • XVII v. (kraj) početak gradnje palate plemićke porodice Grgurina (Kotor) doseljene iz Kopra (Istra). Danas je ova građevina Pomorski muzej Crne Gore. Marko Antonije Grgurina, kotorski biskup, posredovao je, vijek kasnije, u pregovorima izmedju crnogorskog vladike Petra I i francuskog maršala Marmonta, kod sklapanja ugovora o ujedinjenu Boke i Crne Gore.
  • XVII v. (kraj) pojava institucije ajana (ayan) u Osmanskom carstvu kao vidjenije licnosti, posrednika izmedju države i gradjana u kasabama. Birao ih je narod uz saglasnost kadije ili sandžak-bega.
  • 1700. posvećenje crnogorskog vladike Danila, na crkvenom saboru u Pečuju. Sinđelijom dobija crkvenu jurisdikciju nad dijelom pravoslavno življa u Paštrovićima i Boki Kotorskoj ( Luštica i Krtoli). Nije priznavao pećkog patrijarha (kao ni ostalo pravoslavno sveštenstvo) sve do 1708. godine. Za njega je jedini zakoniti srpski patrijarh bio Arsenije III, rodom Crnogorac, iz Bajica.
  • 1700. (kraj oktobra) Mlečani po mirovnom ugovoru sa Turcima, napuštaju sva sporna mjesta, koja su u predhodnom ratu osvojili u Hercegovini. Tako se Dubrovnik spasio od opasnog mletačkog okruženja.

ICONX1

  • 1700. (početak) icon tvr Gusinjska tvrdjava. Skadarski paša Hodaverdi Mahmutbegović (iz ugledne muslimaske kuce u Peći) podiže u Gusinju tvrđavu i guši pobune u gradovima: Skadru, Ulcinju i Baru. Takodje, icon war suzbija pobune i u brdskim plemenima.
  • 1700.Preseljenje velikog djela plemena Klimenata. Zbog žalbi na Turke (delegacija Klimenata kod Mlečana, u Kotoru) Osmanlije za kaznu preseljavaju ovo pleme iz Epaje na peštersku visoravan, kod Novog Pazara. Zbog nasilne seobe svojih najboljih saveznika, Kuči su bili prinuđeni da se privremeno smire.
  • 1700. prvi lazaret pri obali, u Herceg Novom (do 1729. kada je premješten u veću zgradu u Meljinama).

ICONX1

  • 1700. (posle) Hodaverdi-paša Mahmutbegović, rukovodi izgradnjom icon tvr Spuža i opravkom tvrdjava na icon tvr Medunu i icon tvr Žabljaku. Prvih godina XVIII vijeka je u prijateljskim odnosima sa vladikom Danilom.

strelica na gore

300 sa 15 baner prazni