strela predhodna strana strela sledeca stranakucicakucica









baner prazni


Katunska nahija
By Adam Jones, Ph.D. (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1701. (početak) u Herceg Novom je od strane Mlečana podignut lazaret.

Crna Gora - Izvještaji mletačkih providura

  • 1701. (poslije) početak češćih četovanja Katunjana u okolini Dubrovnika. Risanska skela je bila moćna poluga saradnje Mletačke republike, sa starohercegovačkim, crnogorskim i brdskim plemenima (dok su neplemenska Hercegovina i Bosna i dalje bili upućeni na Dubrovnik). Kako su karavani za Risan, početkom XVIII vijeka bili zaštićeniji (angažovanjem starohercegovačkih četa sa Grahova) pojedine grupe Crnogoraca (Katunjani) okreću se sve češćem provaljivanju i četovanju na teritoriju Dubrovačke republike.
  • XVIII v. ponikla iz katuna, konačno se formiraju plemena i u Crnoj Gori (uglavnom u Katunskoj nahiji). Tradicionalno prijateljstvo Crnogoraca i Bokelja ugroženo je zabranom Mlečana da Crnogorci mogu dogoniti stoku na zimsku ispašu. To im brane i podanici Venecije, Paštrovići. Zbog neplodnosti svoje zemlje, Crnogorci su bili prinuđeni na otimačinu, pa je XVIII vijek bilo epsko doba crnogorskog četovanja (usmjerenog prema Hercegovini, Boki Kotorskoj i dubrovačkoj teritoriji, posebno karavanskim putevima). Hercegovački hajduci su prokrčili put Crnogorcima u Hercegovinu, još za vrijeme Morejskog rata. Crnogorske akcije na dubrovačkoj teritoriji predstavljale su obično nasilje, pa su Dubrovčani bili prinudjeni plaćati i harač Katunjanima. Ugrožavani su životi i imovina Bokelja, pa se ovi, kao mletački podanici, okreću protiv Crnogoraca. Kroz cio XVIII vijek jačaju suprotnosti izmedju Crnogoraca i Bokelja. Sa druge strane, cilj svih kaznenih pohoda u Crnu Goru, tokom XVIII vijeka - bila je Katunska nahija (zbog neplacanja harača i četovanja, kojim su nanosili štetu muslimanskom i hrišćanskom stanovništvu).

ICONX1

  • XVIII v. (početak) u upotrebu ulazi naziv Brda (za dio današnje Crne Gore). Krajem XVI vijeka se nazivao "dukađinska zemlja", a 1692. u mletačkim izvorima, kao: "Brda donje Albanije" ili "Brda Albanije" (Monti de Albania). Knjaz Nikola je tek 1869. godine prestao da upotrebljava naziv "knjaz Crne Gore i Brda".
  • XVIII v. (pocetak) kompleks icon Crkve Sv. Mateja, u Dobroti.

ICONX1

  • XVIII v. (pocetak) Crnogorci (posebno Kuči) počinju naseljavati podrucje Vrake (naselje u blizini Skadra). Proces je prekinut 1878. nakon teritorijalnog proširenja Crne Gore.
  • XVIII v. pogoršavanje položaja čifčija (kmetova, seljaka) usled procesa čitlučenja (prisvajanja osmanskih seljačkih baština od strane aga i begova i njihovog pretvaranja u nasljedna dobra). Ovo se nastavilo i u XIX vijeku.
  • XVIII vijek. Podignut je veći broj icon džamija: džamija u Martinovićima (Gusinje, 1800) Škanjevića džamija u Brbotu (zadužbina Ahmet-bega) džamija u Petnjici (jedina trospratna džamija na Balkanu) Omerbašića džamija, u Brbotu (Bar). U Nikšiću i okolini podignute su džamije: Donjogradska, 1703; Hadžidanuša; u Kazancima i Pašina; Hadži-Alijina, u Ćutkovcu (Pljevlja) iz 1763 . Od 1703. do 1730. gradjena je džamija sultana Ahmeda (Londža džamija) u Baru (Stari Bar). Predhodno bila crkva sv. Nikole. Iz 1704. je džamija sultana Ahmeda III, u Spužu (ispod tvrđave) a iz 1710. džamija u G. Vusanju. Iz 1718. je nova džamija u Sutorini (bliže vrijeme podizanja stare se ne zna). Zapaljena je 1875; 1723. Podgradska džamija (Derviš Hasana) u Starom Baru i Husein-agina džamija u Spužu; 1752. džamija u Mrkojevićima (Velje selo). Iz 1774. godine je džamija u Kunjama i Redžepagica džamija, u Plavu. Vezirova džamija (Gusinje) podignuta je krajem XVIII v. od strane skadarskog vezira, Mahmut-paše Bušatlije. U Ulcinju i okolini: Pašina džamija, iz 1719; džamija u Krutama, iz 1725; Namasđah džamija, iz 1728; Vrhpazar džamija, iz 1799; Bregut džamija, iz 1783; džamija Zoganje, iz 1760; Rastiš, 1774; Brajše, iz 1785; džamija u Šasu, iz 1800. U Krajini: Koštajnica, 1715; Ftjan (Tejane, 1756) u Bobovištu, 1764 i Arbneš.
    kaziprst

  • XVIII. v. privredni život u Taslidži (Pljevlja) sve više stagnira.
  • 1701. Vićenco Zmajević, nadbiskup barski, do 1713.
  • 1701. odluka o dograđivanju postojećeg utvrđenja u icon Onogoštu (budućem Nikšiću), od strane hercegovačkog paše, Redžepa Šeića. Nakon podizanja ove tvrđave, do tada vodeće hercegovačko pleme Nikšići, gubi ovu ulogu i samo ce povremeno učestvovati u borbama sa Turcima. Turci se, poučeni iskustvom, povlače iz manjih tvrđava i kula, sklanjajući se u veće, utvrđene gradove.

Barokna palata plemićke porodice Grgurina
(početak XVIII vijeka) sada Pomorski
muzej Crne Gore, u Kotoru
By Montegorn (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1701. (posle) izgradnja (dogradnja ) Onogošta (budućeg Nikšića) od strane Osmanlija, obnavljanjem srednjevjekovnog grada (najveći dio grada podignut je u unutrašnjosti bedema). Onogošt - Nikšić, podijeljen je na icon Gornji grad (osmanska tvrdjava) i Donji grad (zanatsko-trgovački dio, podijeljen na Sjeverni i Južni, a sa tri strane takođe ograđen bedemima, visokim 4m, kao i jednim poprečnim zidom). Prve muslimanske porodice koje su doselile u utvrđeni Donji grad, bile su izbjeglice iz Herceg Novog i Risna. Godine 1707. osmanska vojna posada u Onogoštu broji 306 vojnika, a grad 560 kuća. Status kapetanije grad dobija 1708. godine.
  • XVIII v. (početkom) barokna icon palata plemićke porodice Grgurina (Kotor). Danas Pomorski muzej Crne Gore. kaziprst Palata Grgurina u Kotoru/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • XVIII v. icon Palate Balovića i Smekija, u Perastu. Polovinom XVIII vijeka će početi ekonomska stagnacija grada.

Dobrota
By Vlada Marinković (Vlada Marinković) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1701. (14. februar) potpisan zapisnik o razgraničenju Mletacke republike i Turske u Dalmaciji i Boki Kotorskoj. Hercegovina, Crna Gora i njene primorske opštine (Grbalj, Maine, Pobori i Brajići) ostale su pod turskom vlašću.
  • 1701. nakon razgraničenja, dolazi do nove seobe pravoslavnog stanovništve iz djela Hercegovine (koji je pripao Turcima) u Boku Kotorsku. Bilo je to pravo bjekstvo ljudi u Boku (208 porodica, odnosno oko 1530 stanovnika, iz Trebinja, Popova , Zubaca i drugih mjesta). Broj doseljenika je znatno premašio broj starosjedelaca i donosio je sa sobom elemente plemenskog društva.
  • 1701. (proljece) icon upad ćehaje skadarskog paše u Crnu Goru (sa 2-3000 ljudi) i paljenje nekoliko sela u Katunskoj nahiji.

ICONX1


Cetinjski manastir
By Koroner (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons
  • 1701. do 1704. izgrađen icon Novi Manastir na Cetinju, stotinak metara od predhodne manastirske lokacije. Korišćen je kamen sa razorenog Manastira Crnojevića.
    kaziprst Cetinjski manastir/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore Cetinjski manastir/ /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1701. nadbiskup barski, Peraštanin Vićenco (Vicko) Zmajević, do 1713. godine.
  • 1702. Turski progoni katoličkog stanovništva u Sjevernoj Albaniji i Baru. Do proljeća 1702. godine oko 1000 rimokatolika je prešlo u islam. Za katolike se zauzimao barski nadbiskup Vićentije Zmajević, koji je 1704. zajedno sa Bolicom, u Skadru posjetio Hodaverdi-pašu i uspio izdejstvovati neke povlastice za svoje vjernike. U Ulcinju su živjeli samo muslimani, a u utvrđenom Baru nije bilo hrišćana (u okolini je živjelo 3072 muslimana, 206 katolika i 400 pravoslavnih). Međutim, uprkos proganjanju, broj katolika i pravoslavnih hrišcana će se do sredine XVIII vijeka, u okolini Bara, popeti na preko 6000 vjernika. Jedinstvo katolika i pravoslavnih u Baru (za razliku od Boke i Budve) bilo je naslijedjeno još iz prošlog stoljeća, pa je više učvršćeno. Katolici su u barskoj okolini posjećivali liturgiju pravoslavnih i obrnuto.
  • 1702. hapšenje crnogorskog vladike Danila od strane Osmanlija, u selu Srpska (Zeta) prilikom osvještavanja crkve.
  • 1703. ubistvo hercegovačkog sandžak-bega icon Redžep-paše Šeića, od strane Starohercegovaca (Nikšića i Drobnjaka) . O tome Mlečane izvještavaju glavari Drobnjaka, pop Marko i Mitar Balotić. Novom sandžak-begu je od strane istih plemena na zboru zaprijećeno da će biti ubijen (ako dodje kod njih da kupi harač).

Tvrđava Onogošt
(od 1767. zvanično Nikšić)
dograđena od Osmanlija
1704
(po J. Freju)
  • 1704. icon napad na pleme Nikšiće. Hercegovački Ahmet-paša sa 2000 ljudi upada u pleme Nikšiće, primorava ih na plaćanje danka i mnogo taoca odvodi u Stolac i Mostar.
  • 1704. (ljeto) icon pohara Bjelopavlića i Ozrinića, od strane skadarskog paše Mahmutbegovića, koji zatim utvrdjuje Biser (Spuž).
  • 1705. izgradjena (dograđena) tvrdjava u icon Onogoštu (Nikšiću) od strane Osmanlija.
  • 1705. smrt skadarskog icon Hodaverdi-paše Mahmutbegovića. Naslijedio ga je Demir ("neprijatelja katolika", kako navodi barski nadbiskup Vićentije Zmajević).
  • XVIII v. (pocetak) iconManastir Gornji Brčeli, u istoimenom selu, u Crmničkoj nahiji (zimska rezidencija osnivača, vladike Danila Petrovića). kaziprst

1. Katunska i 2. Riječka nahija
Stare Crne Gore
  • 1705. razaranje icon Manastira Reževići od strane Osmanlija.
  • 1706. pokušaj preseljenja Katunjana. Odustanak Osmanlija da izvrše nasilno i vanredno preseljenje Katunjana, zbog intervencije nekih albanskih prvaka u toku sprovođenja vojne akcije. Velike vojske skadarskog i hercegovačkog paše, stigle su tom prilikom pod Spuž, da bi izvršile sultanovu zapovijest. Spaljena su tri sela u Katunskoj nahiji, ali se sve na tome završilo, jer su Crnogorci dali taoce i pismenu obavezu poslali sultanu u Carigrad.
  • 1707. znatno pogoršavanje odnosa izmedju Venecije i Porte.

3. Crmnička i 4. Lješanska nahija
Stare Crne Gore
  • 1707. godine, vladika Danilo se u najužim glavarskim skupovima zalagao za pokrštavanje muslimana u Staroj Crnoj Gori ili njihovo protjerivanje. Po mletačkim zapisima, najviše je muslimana bilo u Cetinju i Ćeklićima (poznata četri bratstva:Sinanovići, Džakovići, Ramadanovići i Muhadinovići). Zna se za Mustafiće (iz Mikulića) begove Sokoloviće i Rucoviće (u Očiničima) kao i muslimane u Trešnjevu (Cuce). Po prepisu zapisa vladike Danila, otpočeta je tzv. "istraga poturica". Po svemu sudeći, krvno srodstvo i etička veza pojedinaca u plemenu, bila je suviše jaka da bi se digla ruka na nedužnog , ma koje vjere bio. U Danilovom zapisu se pominje mali broj učesnika u ovom djelu, angažovanih iz drugih plemena (nagovaranjem i podmićivanjem). Imanja muslimana koji se nijesu pokrstili, pa su prognani ili ubijeni, pripadala su bratstvima. I pored toga, izvjestan broj aga, zadržava zemlju u vlasništvu (vladika Sava, sredinom XVIII vijeka, drži u zakup zemlje aga iz Podgorice, koje su imali kao odžakluk, na Cetinju i Dobarskom selu). U Ćeklićima se 1647. pominje "Mustafa, Turčin", a kasnije četri puta Hasan Mustafić (glavni mletački pismonoša) a nakon deset godina, Bećir i Hasan , iz Ćeklića. Pomenut je još jedan pismonoša, Homer Sulejman sa Cetinja.

Crtež ostatka pečata sa pisma
vladike Danila, iz 1708. godine

  • 1708. icon pobuna plemena Banjana zbog pretjeranog oporezivanja. Nakon osmanskog napada, ranjeni hercegovački paša se na kratko povukao u Trebinje, ali je i iz tog grada pred goniteljima morao pobjeći.
  • 1708. oslikavanje stare Crkve Svete Ane, u Perastu.
  • 1708. zatvorsko kažnjavanje kanonika Markovića , iz Budve, zato što je sestru udao za jednog pravoslavnog , iz Risna. Marković je iz zatvora uspio pobjeći na Cetinje, kod vladike Danila.

Počeci crnogorske državne ideje

  • 1709. pokušaj ubistva barskog nadbiskupa Vićetija Zmajevića, od strane pravoslavnih vjernika u Kotoru (smatrali su ga inspiratorom naredbe stavljanja pravoslavne vjeroispovjesti van zakona).
  • 1709. od strane najuglednijih porodica iz Perasta, u zavjeri ubijen Vicko Bujović (1660 – 1709) peraški kapetan. Bio zapovjednik odreda ovog mjesta, na strani Mletačke republike u njenim sukobima sa Osmanskim carstvom (u dvoboju pobijedio kapetana Herceg Novog – Osman-agu, istakao se na više ratišta u Morejskom ratu, između ostalog i u borbama oko Cetinja i Žabljaka, a nakon rata sa svojim je odredom upadao u osmansku Hercegovinu). Od 1704. godine, nagrađen je od Republike sa plemićkom titulom i velikim posjedima i kućama (zasluga za odbranu Boke Kotorske od gusara). Svađalačke prirode, kao kapetan Perasta - upravljao apsolutistički i nasilnički, nastojeći da uveća svoje bogatstvo.
  • 1709. icon Crkva Sv. Spasa, u Novom, građena do 1713. godine. Renovirana od temelja , 1864. Po spomen ploči na ćeliji parohijalnog groblja (iznad ove i Crkve Sv. Đorđa) Josip Tropović je ovdje učio Petra II Petrovića Njegoša.

  • 1710. icon rat Rusije i Turske.
  • 1710. katolička icon crkva sv. Antona Padovanskog, u Novom (današnji izgled je iz 1790. godine).

ICONX1

  • 1711. dolazak ruskih emisara u Crnu Goru, koja je prva na južnoslovenskom prostoru uspostavila veze sa Rusijom. Carev pukovnik Mihailo Miloradović (i kapetan Ivan Lukačević, rodom iz Podgorice) iskrcavaju se u Grblju, juna mjeseca, pa dolaze u Crnu Goru , šaljući poziv Petra I na ustanak svih balkanskih hrišćana protiv Turske. Dok su se u ranijim ratovima borili uz Veneciju, Crnogorci su bili dobri hrišćani, da bi se sada medju katoličkom pastvom od strane sveštenstva i Mlečana predstavljali kao bezbožnici. Približavanje Rusije Balkanu, bila je opasnost za mletačke interese, pa je generalni providur Pizani izjavio da je "za Mletačku republiku bolje da se granici sa muslimanskom nego sa moskovskom vjerom". Sličan stav su imali i Dubrovčani. Barski nadbiskup Zmajević u pismu kardinalu Sakrapontu kritikuje pravoslavce zato što su kao podanici objavili rat svom suverenu (sultanu) da bi diverzijom pomogli Ruse. Po njemu bi pobjeda pravoslavnih nad Turcima bila najveći gubitak za katoličanstvo. Mlečani preduzimaju sve mjere da spriječe Bokelje (naročito Rišnjane i Novljane) u pomaganju ustanka i vrše političku i privrednu blokadu Crne Gore. Ovo crnogorsko približavanje Rusima, stajace ih u 1712. i 1714. godini mnogo žrtava.


Gramata ruskog cara Petra
Velikog Crnogorcima, 1711. godine

By Lazar Pejović [Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1711. (jul) savjetovanje najistaknutijih glavara iz Crne Gore i Hercegovine, u kući vladike Danila, na Lovćenu. Odluka je bila da na vijest o ruskoj pobjedi i sami napadnu Turke. Oko 4 - 5000 turskih vojnika je operisalo protiv ustanika. Čak su se Mlečani i Dubrovčani žalili na Crnogorce, tražeci od Porte oružanu kaznenu intervenciju protiv njih. Odmah potom, nakon neuspješnog napada ustanika na Grahovo, Gacko, Nikšic, Spuž i Trebinje, iz straha od turske odmazde - starohercegovački Trebješani se naseljavaju u Čevu (kod ovih Katunjana su ostali gotovo 30 godina, odakle su sa Crnogorcima i Brdjanima napadali nikšićke Turke).
  • 1711. (12. jul) poraz Rusije u ratu sa Turskom i sklapanje mira na Prutu.
  • 1712. Dubrovčani Onogošt zovu "nova varoš Nikšića" (pleme Nikšici) ali se stari naziv i dalje zadržao kod stanovništva.
  • 1712. icon spaljivanje gusarskih fusta Ulcinjana, od strane Porte.
  • 1712. (proljeće) priprema napada Turaka na Crnu Goru. Osmanlije su primorali na pokornost Kuče ,Crmničane i preostale Klimente, uzimajući veliki broj taoca - da bi svojoj vojsci osigurali leđa. Na zahtjev Porte, Mlečani pojačavaju straže i zatvaraju granicu prema Crnoj Gori, otežavajući joj položaj i povlačenje ljudi.

ICONX1

  • 1712. icon pad Cetinja u napadu Ahmet-paše bosanskog. Oko 20000 Osmanlija krenulo je na Crnu Goru iz pravca Spuža i Podgorice. Katunjani, uz pomoć Grbljana, u više bitaka usporavaju nadiranje Turaka prema Cetinjskom polju i nanose im značajne gubitke. Po narodnom predanju i kasnijim zapisima, napadači (predhodnica Tahir-paše skadarskog) su najviše , krajem jula, izginuli na icon Carevom lazu (gdje su nastradali Turci "kao lazina ležali"). To, početkom avgusta, ne sprečava prodor Turaka na Cetinje. Sa povlačenjem u nepristupačna brda, Crnogorci su uništavali sve što bi Turcima moglo pomoći: od hrane za ljudstvo, trave za konje, do (trovanja) vode. Vladika Danilo , sa ruskim pukovnikom Miloradovićem i 500 ljudi, povlači se u Hercegovinu, a Ahmet-paša bosanski ruši manastir, crkve i kuće po Cetinjskom polju. U nedostatku osnovnih sredstava za duži boravak, prilikom povlačenja sa siromašnog Cetinja, pašina vojska u zasjedama Crnogoraca trpi znatne gubitke.
  • 1712. (sredina novembra) icon obnavljanje rata izmedju Rusije i Turske.
  • 1713. crnogorski Zbor bira jednu vrstu zemaljskog suda, na čelu sa najuglednijim katunskim glavarom, Vukadinom Vukotićem.
  • 1713. Skadarski paša Hadži-Mehmed. Pregovori sa Crnogorcima : u novembru, sa pašininim izaslanikom Huseinom, blizu Crmnice, sastaje se vladika Danilo, a nešto kasnije , isti pašin pregovarac ima u Vir Pazaru (Crmnica) bezuspješne pregovore sa crnogorskim glavarima (osim Ozrinica i Bjelica). Zahtjevi Turaka su za drugu stranu bili pretjerani.
  • 1713. turska prepravka tvrdjave icon Klobuk (kapetan utvrdjenja, Murat Agbabić, doseljen u Klobuk po padu Risna u mletačku vlast; svi kasniji klobucki kapetani su bili iz porodice Kapetanović, koja vuce porijeklo od Agbabića).

Hercegovački sandžak-begovi u XVIII vijeku

ICONX1

  • 1714. icon "Krvava Numan-pašina godina" , pad Cetinja i Katunske nahije. Početkom oktobra, bosanski vezir Numan-paša Ćuprilić, u kaznenoj ekspediciji napada Crnu Goru sa 30000 ljudi. Osmanlije su napale iz dva pravca. Pored žestokog otpora zauzeli su Cetnje , Njeguše i Ozriniće, a zatim cjelokupnu Katunsku nahiju, sve do mletačke granice. Poraz je bio potpun, a divljanju Turaka nije bilo kraja. Stanovništvo nijesu zarobljavali, već na licu mjesta sjekli, bez obzira na pol i uzrast, tako da Crnogorci takvu nesrecu nijesu zabilježili nikada ranije, pa ni kasnije. Crna Gora, posebno Katunska nahija, pored opšteg pokolja stanovništva, potpuno je popaljena i opljačkana. Glavne crnogorske glavare, vladiku Danila (koji je radi pomoći odmah otputovao u Beč, a krajem 1714. u Petrograd) Vukotu Vukašinovića i ostale, Turci nijesu uspjeli uhvatiti. Ipak se veliki broj Crnogoraca uspio skloniti u Boku. Mada naređeno, raseljavanje Katunske nahije nije izvedeno. Nijedan dogadjaj se nije usjekao u narodno sjećanje - kao krvava Numan-pašina godina.
  • 1714. Mlečani odbijaju zahtjev Numan-paše Ćuprilića, da mu se izruče sve crnogorske izbjeglice.

Stanjevići
By Танович (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1714. utvrda icon Stanjevići (ime poborskog bratstva) na južnim padinama Lovćena (selo Pobori) pominje se prvi put. U ovo manje utvrđenje se sklonio vladika Danilo Petrović, nakon što su Osmanlije (vezir Ćuprilić) opustošili Cetinjski manastir. U Stanjevićima je vladika ostao do 1724. Kasnije je u Stanjevićima od strane vladike Save Petrovića podignuta crkva (Sv.Trojice) i manastir.

ICONX1

  • 1714. (jesen) Uspostavljanje prvih političkih veza izmedju Crne Gore i Austrije. Vladika Danilo u Beču vodi razgovore sa princom Evgenijem Savojskim, utvrđujući zajedničku saradnju u borbi protiv Turaka.
  • 1714. (decembar) icon Turska objavljuje rat Veneciji. Poslednja od 13 tačaka ove objave posvećena je pitanju crnogorskih izbjeglica. Preko 2000 crnogorski izbjeglica u Boki (od kojih 500 sposobno za oružje) pozdravilo je vijest o ratu, a uglednije crnogorske starješine počinju dobijati platu od Mlečana. Među tim izbjeglim crnogorskim glavarima, bio je i poznati junak, Vuk Mićunović.

Julije Balović, kapetan
By Unknown 17-th century artist [Public domain, Public domain or Public domain], via Wikimedia Commons
  • 1714 (krajem). Peraštanin Julije Balović (1672 - 1727) započeo pisati "Hroniku perašku" s pregledom događaja od najstarijih vremena (djelovi rukopisa se čuvaju u Perastu i Splitu). U rukopisnim zbirkama prikupljao narodne pjesme, među kojima i one najstarije – bugarštice (devet štampano u zbirci V. Bogišića – Beograd, 1878). Ovaj patricij bio je peraški sudac (dva puta) uspješan poslovni čovjek, u ratu brodski pisar (1698) pilot, mletački kapetan i zapovjednik fregaduna (od 1700). Kapetan je čuvara ratne zastave na admiralskom brodu (1715 – 1718). Sudjelovao u više mletačko-turskih pomorskih bitaka (1716. dobio veliko priznanje nakon opsade Krfa). U Mlecima napisao dva pomorska priručnika (1693. i 1695).

ICONX1

  • 1715.belješka "grb crnogorski predstavljen Rusiji od vladike Danila Petrovića 1715. godine" na kopiji-crtežu (Marka Dragovića) originala prve poznate verzije grba (poslije Crnojevića) koji se čuvao u glavnom arhivu Ministarstva spoljnih poslova Rusije. Grb Petrovića se počinje heraldički uobličavati oko sredine XVIII vijeka.
  • 1715. pomen Vuka Mićunovića u mletačkim izvještajima, kao jednog od crnogorskih glavara (serdar i barjaktar) koji primaju platu od Mletačke republike (mjesečno: 5 dukata i 40 funti dvopeka). Poginuo je u pohodu prema Trebinju, organizovanom od strane Mlečana, radi podsticanja pobune u Hercegovini. U narodnoj pjesmi, Vukova je smrt prikazana kao epski podvig na kapiji Trebinja. Na dužnosti ga je naslijedio sin Miloš, sa istom mletačkom mjesečnom platom od 5 dukata.
  • 1715. Venecija u ratu sa Otomanskom imperijom - gubi Moreju (Peloponez).

ICONX1

  • 1715. (30. novembra) Grbalj prilazi Veneciji, uz potvrđivanje privilegija iz 1647. godine.

ICONX1

  • 1716. Zambelina karta Boke Kotorske, štampana u Veneciji, čuva se kao vrijedan i rijedak primjerak stare kartografije. Rađena je po uzoru na Coronellijevu kartu i odlikuje se preciznošću.
  • 1716. predlog crnogoraca Austriji : da preko Sarajeva uputi svoju vojsku u Crnu Goru, a Crnogorci ce sa 40000 ljudi priteći u pomoc, ukoliko im budu priznate "stare povlastice".
  • 1716. (septembar) mletački Inkvizitorski sud odlucuje da otruje crnogorskog vladiku Danila, zbog njegove saradnje sa Austrijom i usmjeravanja Crnogoraca prema njoj.

Barokna palata Ivelić, u Risnu,
iz vremena Venecije
Venetian_palato_Risan_Montenegro.jpg - By Orjen (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons
  • 1717. (7. marta) Ugovor Katunjana sa Mletačkom republikom. Uz protivljenje vladike Danila, delegacija Katunske nahije (sa Vukadinom Vukotićem) u ime svih nahija, odlazi u Veneciju i 23. februara daje predlog da nahije Crne Gore uđu pod mletacku zaštitu. Predlog je prihvacen za Katunjane, uz određivanje prava i obaveza naroda te nahije prema Republici. Ugovorom je ustanovljena titula guvernadura , a Crnogorci (Katunjani) su zadržali unutrašnju vjersku, sudsku i građansku samoupravu. I pored izazvanog meteža u cijeloj zemlji, vladika nije uspio poništiti ovaj mletacko-crnogorski ugovor o saradnji (koji je izmedju ostalog bio uperen i protiv njega). I pored svog nezadovoljstva prema vladici Danilu, Mlečani su ga kao jedinu opštepriznatu licnost u Crnoj Gori - morali prihvatiti u daljim pregovaranjima (Herceg Novi i Kotor, 1717). Vladika ce se ipak politički preorijentisati prema Veneciji, shvativši da su nade u Austriju bile pretjerane.
  • 1717. guvernadur Vukadin Vukotić. Po sporazumu sa Mletačkom republikom (pokroviteljstvo Mlečana i ratni savez) prvi (nesporni) guvernadur u Crnoj Gori je bio Vukadin Vukotić.

ICONX1

  • 1717. Alaj-barjak. Prva upotreba ove glavne vojne zastave u Crnoj Gori, koja je u početku pripadala guvernaduru, kao vrhovnom vojnom zapovjedniku (a ustupala se barjaktaru u ratu). Nazivao se i "sveopšći barjak". Od 1830. godine, alaj-barjak pripada mitropolitu, koji je i formalno imao status vrhovnog vojnog zapovjednika. Kasnije će pripasti crnogorskom knjazu (Danilu I).
  • 1717. (april) icon Bitka na Trnjinama (Cuce). Poraz hercegovačkog paše Durmiša Čengića, koji je sa većim odredom provalio u Katunsku nahiju, gdje je izgubio više od 100 ljudi.
  • 1717. (do aprila) Boku su od početka rata naselile još 432 pravoslavne porodice (sa 3345 lica) iz Hercegovine. Od njih su za oružje bila sposobna 693 muškarca.

Nakon napada Mlečana, Bokelja i
Crnogoraca na gusarski Ulcinj (1717)
pirati bježe u Tripolis, tek pred
turskom vojskom upućenom iz Skadra (1722)

By Matěj Baťha (own work / vlastní dílo) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1717. (23. Jun) neuspješan icon napad Mlečana, Bokelja i Crnogoraca na gusarski Ulcinj. Venecija je imala 60 mrtvih i oko 100 ranjenih, a brodovi napadača su se na kraju povukli u Boku.
  • 1717. (sredina oktobra) icon napad na Bar, izveden je od strane udruženih snaga Mlečana , najviše Bokelja ( od kojih je sa 200 Rišnjana komandovao Jovo Ćuković) i Crnogoraca (na celu sa vladikom Danilom) kojih je učestvovalo oko 1200. Korišćene su pomorske i suvozemne snage, ali napad nije uspio. Glavni cilj akcije bio je da Crnogorce što čvršće vežu za Veneciju. Vuk Mićunović, serdar i barjaktar u doba vladike Danila, zarobio je prilikom napada na Bar osmansku zastavu, iz kog razloga je od Venecije nagradjen zlatnom medaljom (izvještaj od 31. oktobra).
  • 1717. (kraj novembra) zabilježen napad i pljenidba stoke u konavalskom selu Dabu, od strane katunske čete Vuka Tomanovića.
  • 1718. (april) odlazak crnogorskog vladike Danila i predstavnika Riječke i Crmničke nahije u Veneciju. Ove dvije nahije su (4. juna 1718. godine) pod istim uslovima kao i Katunska, naknadno obuhvaćene ugovorom vec sklopljenim izmedju Mlečana i Katunjana (1717).
  • 1718. (4. jul) Venecija dukalom za područje Boke - priznaje uslovno pravo crkvene jurisdikcije cetinjskom mitropolitu. To je izazvalo protivljenje nadbiskupa Vićentija Zmajevića, koji je i od Turaka tražio da protjeraju Danila iz Crne Gore, kako bi Crnogorce preveo u katoličanstvo. Vladiku Danila je tužio Mlečanima i pleo protiv njega zavjere na sve strane. Ipak, zabranjeno je bilo podizanje novih pravoslavnih bogomolja u Boki, a vjernici su se često služili i starim , napuštenim katoličkim crkvama.

Crkva Sv. Vida (Kastel Lastva - kasniji Petrovac)
  • 1718. obnovljena katolička icon Crkva Sv. Vida, u Kastel Lastvi (Petrovac). Postojala je u XV vijeku.
  • 1718. delegacija pravoslavnog stanovništva iz Budve, u Veneciji moli dozvolu da mogu podići svoju crkvu u gradu, jer im to uporno nije dopuštano.
  • 1718.(21. jun) Mirovni ugovor u Požarevcu.Veneciji se priznaje pravo na sve osvojene teritorije u Dalmaciji i Boki Kotorskoj.

ICONX1

  • 1718. Braići, Pobori i Maine više ne spadaju u Katunsku nahiju (u sastavu su Mletačke republike).
  • 1718. precizirana je zabrana gusarenja (Požarevackim mirom, cl. 3. i 15) pored ostalog i Ulcinjanima. Ovo je potvrdjeno i Beogradskim mirom, iz 1739.
  • 1718. do 1775. godine, zabelježeno je 27 sukoba Peraštana sa gusarima iz Ulcinja.
  • 1718. (poslije) Crna Gora i Venecijace će se u budućnosti sve više udaljavati.
  • 1719. Egidio Kvinco, nadbiskup barski, do 1722 (?).

  • 1720. Kritike na račun vladike Danila. Krvni neprijatelj pravoslavlja, a posebno vladike Danila, barski (kasnije zadarski nadbiskup) Vićentije Zmajević, rodom iz Perasta - svim je silama radio da ukloni vladiku Danila i Crnogorce prevede u katoličanstvo. Nije bio prijatelj vladike Danila, kao ni pravoslavaca uopšte. Nazivao ga je ".. toliko poznatim radi samovolje svoga upravljanja…koji pošto je umrljan ljudskom krvlju (Danilo) prolivenom po njegovom naredjenju i njegovim saučesništvom, izgleda da ne može više vršiti crkvene obrede."

ICONX1

  • 1720 (oko) Marko Antun Bubić, iz Budve, mletački je general.
  • 1721. (jun) završetak rada mletačko-turske komisije za razgraničenje. Mlečani su dobili: Krivošije, Uble i Ledenice (sjeverno od Risna) zatim Grbalj i "petu crnogorsku nahiju" (Maine, Pobore i Braiće).

Manastir Stanjevići,
kod Pobora
  • 1721. icon Manastir Stanjevići, u blizini Pobora, postaje sjedište crnogorskih mitropolita, isto koliko i Cetinje.
  • 1721. arhimandrit Leontije, kao izaslanik vladike Danila stiže u Petrograd.
  • 1722. Matija, nadbiskup barski, do 1744 (oko).
  • 1722. icon bjekstvo gusarskih kapetana i većine gusara, iz Ulcinja u Tripolis (pred skadarskim pašom, koji ulazi u Ulcinj).
  • 1723. (sredina) kod Ostroga postignut umir Crne Gore i osmanske Hercegovine, na tri godine.

Velika džamija u Ulcinju,
iz 1728. godine

By Matěj Baťha (own work / vlastní dílo) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1723. po odluci crnogorskog Zbora, plaćanje krvnine (ako se neko ubistvo desi medju Crnogorcima) prelazi na cijelu zemlju (na sva plemena Crne Gore).
  • 1726. Arsenije IV Jovanović Šakabenta, pećki patrijarh, u svojoj namjeri da posjeti Crnu Goru radi kupljenja crkvenih dažbina, odvraćen od strane crnogorskog mitropolita Danila.
  • 1729. do 1739. velika smrtnost od kuge, u osmanskom pljevaljskom kadiluku, posebno u naseljima.
  • 1729. Crkva Sv. Roka, u Meljinama, kao vojna kapela.
  • 1730. ugovor Katunjana i Mlečana, sklopljen u Kotoru. Njime su Mlečani nastojali da stanovništvo Boke osiguraju od krvne osvete Crnogoraca.
  • 1730 (oko) dužnost naditendanta za mletački pogranični prostor prema Crnoj Gori obavlja Kotoranin Nikola Bolica (1706 – 1745) sin Ivana Antuna Bolice, koji je ranije obavljao iste poslove. Osiguravao je prenos mletačke državne pošte, preko Crne Gore u Carigrad.
  • 1730. osmanska vojna posada u icon Onogoštu broji 700 vojnika.
  • 1735. iconicon smrt crnogorskog vladike Danila. Poslije njega, uočavaju se jasni znaci plemenske samovolje i početka anarhije u Crnoj Gori.

Mauzolej vladike Danila (podignut 1898)
Mauzolej vladike Danila,
na Orlovom kršu, Cetinje
(podignut 1898)


Matija Zmajević (1680-1735)
ruski admiral

[GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • 1735. smrt ruskog admirala icon Matije Zmajevića (rodjen u Perastu, 1680. godine). Bio vršilac dužnosti zapovjednika ruske flote, a istakao se u Gangutskoj bici protiv Švedjana (1714) kada je potopio sedam njihovih brodova.

ICONX1


Grb kotorske plemićke
porodice Vrakjen (sa palate)
By Lazar Pejović [Public domain], via Wikimedia Commons
  • XVIII v. icon Palata Vrakijen, u Kotoru, sa grbom porodice Vrkijen, nad ulazom. Na mjestu ove građevine se, po notarskim spisima, u XIV vijeku nalazila kuća (udovice Miha Vrakijena) Katene i njihovog sina Marina.

ICONX1

  • 1735. icon Turci pale crnogorsko selo Zagarač, a 16 žena i djece odvode u ropstvo.

ICONX1

  • 1735. icon Mitropolit i vladika crnogorski, Sava Petrović (Njeguši, 18. januar 1702 - 9. mart 1782). Prava suprotnost vladici Danilu. Povučen čovjek, izbjegavao je sukobe sa Turcima i nastojao ojačati veze sa Mlečanima i Rusijom. Promletački orjentisan, ne uspijeva da se nametne Crnogorcima i gubi nadzor nad zbivanjima u zemlji. Počinio je mnoge političke greške i podrio ugled Petrovića u Crnoj Gori ; dozvolio je da stranac (Šćepan Mali) zavlada zemljom ; dobar manastirski starješina, bio je loš narodni vođa, koji po Crnogorcima nije pokazivao potrebno dostojanstvo prema Mlečanima (njegova pretjerana obazrivost prema sitnim mletačkim funkcionerima bila je poznata). Savin rodjak i dugogodišnji saradnik, bio je Vasilije Petrović.
    kaziprst
  • 1735.(novembar) buruntija bosanskog namjesnika Ali-paše upućena zapovjednicima Trebinja i ostalih mjesta, da se suprostave Katunjanima i njihovom četovanju po Hercegovini.
  • 1735. (28. decembar, u Perastu) icon smrt Ivana Krušale, pjesnika i istoričara.
  • 1736. (jun) Dubrovčani naređuju postavljanje noćnih straža po selima Konavlja, zbog stalnih upada crnogorskih četa. Zbog katunjana, Turci straže organizuju i po hercegovačkim selima.
  • 1736. icon Crkva Sv. Trojice, u Stanjevicima (manastir) podignuta od strane vladike Save Petrovića.
  • 1737. icon spaljivanje gusarskih fusta Ulcinjana, od strane Porte.

ICONX1


Turske kremenjače
(1750 - 1800)

By PHGCOM [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons
  • 1737. (14. jul) icon Austrija objavljuje rat Turskoj. Manifestom od 15. jula, car Karlo VI poziva balkanske hrišćane na opšti ustanak. 24. jula, srpski patrijarh Arsenije IV, sa glavarima Vasojevića, Kuča, Pipera, Bratonožića, Hota i Gruda, dolazi u austrijski glavni štab, u selu Tešiću, kod Niša. U Sandžaku i među brdskim plemenima je buknuo ustanak, ali se u Crnoj Gori (pod uticajem Mlečana) nijesu odazivali na pozive Arsenija IV. Četri dana kasnije Austrija ulazi u Niš i Novi Pazar. Po povratku iz austrijskog vojnog logora, patrijarh Arsenije IV biva uhapšen od strane Turaka, ali 8. avgusta biježi i sklanja se u Vasojevićima. Kuči i Vasojevići vrše paljenje tvrdjave i podgradja Bihora, a 27. avgusta oko 3000 Brdjana, pod patrijarhom , stižu u opustjeli Novi Pazar (napušten od austrijske vojske) . Ostavljajući ustanike, srpski patrijarh sa mnogo naroda polazi za austrijskom vojskom. 16. septembra Turci su povratili Niš.
  • 1737. (u Starom Vlahu) smrt vojvode Kuča, icon Radonje Petrovića, razočaranog u neuspjeh austrijske vojske (po njegovom pismu upućenom Nikoli Bolici, u Kotor, kojim mu preporučuje svog sina Iliju).

ICONX1

  • 1737. (krajem) icon Pohara Vasojevića od strane pećkog sandžak-bega Hodaverdija Mahmutbegovića, koji "mnogo naroda pregna u Metohiju", ali je icon na Medunu pretrpio poraz od plemena Kuča (poginulo je i 50 "Podgoričana u Ledine, u kulu Rašovića"). Hodaverdi Mahmudbegović, iz Peći, potom postaje skadarski paša.

ICONX1

youtube.com/Medun/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1

  • 1738. (početak) icon težak poraz skadarskog paše Mahmudbegovića u napadu na plemena Kuča i Klimenata - iz kog razloga je smijenjen sa položaja. Neko vrijeme poslije ovog dogadjaja, Turci su ova dva plemena ostavili na miru.
  • 1738. (početak) Zbor i glavari plemena Mrkojevića, kod Bara, kotorskom providuru izražavaju želju da prihvate mletačku vlast.
  • 1738. (oktobar) od Turaka , icon kod Berana - spaljen icon manastir Šudikovo i njegova bogata biblioteka.
  • 1738. pljačkanje i paljenje manastira icon Đurđevi Stupovi, kod Berana, od strane Turaka.
  • 1739. delegacija Kuča i Klimenata u Kotoru, na čelu sa Ivanom Prelevim.

ICONX1

  • 1739. prvi podaci o vojvodi Vukadinu Vukotiću, prvom crnogorskom guvernaduru, u izvještaju Glavnog dalmatinskog providura mletačkom Senatu. Kao guvernadur sve Crne Gore se pominje i 1742.

ICONX1

  • 1739. Pomorska škola u mletačkom Prčnju.


Dio istorijske oblasti Stare Hercegovine,
u današnjoj Crnoj Gori

Old_Herzegovina_in_Montenegro.svg By Bratislav (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1740. sukob Paštrovića i Crnogoraca oko ispaše stoke i naredba Mlečana da im se suprostave oružjem.
  • 1740. (april) icon napad skadarskog Sulejman-paše na Kuče i Klimente. Oko 400 ljudi iz ova dva plemena zasužnjeno je u Skadru, a imanja i kuće popaljene.
  • 1740. icon smrt Sulejman-paše, u Skadru. Vjerovalo se da je bio zaražen nekom bolešću, od 300 sužanja iz Kuča, Klimenata i Šestana, smješenih u prostoriji ispod njegovih odaja.
  • 1740. kamen temeljac za novu icon crkvu sv. Nikole, u Perastu (završena je do 1800).
  • 1741. icon podgorički i žabljački Turci često upadaju u Crnu Goru, a u izgledu je bio i veći napad. Crna Gora je u neprijateljstvu sa Turcima, ali i sa Mlečanima.

Stari grad Kotor
"(http://creativecommons.org /licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/ fdl.html)], via Wikimedia Commons
  • 1741. (novembar) upad Crnogoraca i pljačka 3000 grla stoke u selu Uble, kod Risna. Venecija od Porte zahtjeva kažnjavanje Crnogoraca. Uzajamne pljačke i ubistva Bokelja i Crnogoraca, postaju češce pojave nego ranije, a intervencija promletačkog vladike Save ne može smiriti duhove.
  • 1741. Gradska (Jusuf) Džamija (Gušmirska Džamija) prenešena u Bijelo Polje, iz pet kilometara udaljenog sela Jabučino , po povlačenju turske vojske.
  • 1742. (april) pokušaj španskog vrbovanja Crnogoraca i mletačkih podanika iz Primorja, za vojnu službu u Kraljevini Dveju Sicilija (protivno mletačkim interesima).
  • 1742. smrt istoričara icon Antuna Bizantija, u Kotoru. Predlagao je da se kritički pristupi Dukljaninovom i Orbinijevom djelu, kako bi se utvrdilo šta je u njima istorijsko, odnosno legendarno.
  • 1743. (početak) skadarski Hasan-paša stiže u Podgoricu sa 800 ljudi, ali ne uspijeva naplatiti harač od plemena Kuča (nakon pregovora, zadovoljio se samo njihovim simbolicnim davanjem).
  • 1743. (april) mitropolit Sava Petrović u Rusiji (Petrograd) ali mu nije ukazana počast kao predhodnom vladici, Danilu. Nije obavio značajnije političke razgovore i napustio je Petrograd 1744. U odsustvu, mitropolita Savu u Crnoj Gori mijenja cetinjski arhimandrit, Vasilije Petrović ("licnost kojega mnogo cijeni i poštuje krajina Crna Gora").

ICONX1

  • 1743 - 1744. Za vrijeme odsustva vladike Save (put i boravak u Rusiji) arhimandrit Vasilije Petrović (Njeguši 1709 - Sankt Peterburg, 1766) svojim se političkim angažmanom nameće za prvu licnost u Crnoj Gori. U tom je priodu savladar sa vladikom Savom , a samostalno vlada od 1744 - 1766. godine.
  • 1743. (oktobar) privremeno hapšenje crnogorskih glavara, prisutnih u Kotoru, na zasijedanju umirnog suda Mlečana i Crnogoraca. I pored davanja taoca od strane Crnogoraca, mletački Kotor je za njih ostao zatvoren grad.
  • 1744. (april) Vasilije Petrović u Veneciji, gdje se zadržao četri mjeseca. Njegov zahtjev da se ukloni mletački providur u Kotoru, Bolica, kao i da se Crnogorcima omogući povremena trgovina u tom gradu - usvojen od strane Senata (22. avgust).
  • 1744. (ljeto) Katunska nahija na ime harača, predaje dizdaru u Žabljaku 150 lakata svile ("paranguna").
  • 1744. Teške optužbe crnogorskog mitropolita Save upućene na račun arhimandrita Vasilija Petrovića, što izaziva podjele u Crnoj Gori i tešku plemensku krizu.
  • 1744. (21. maj) Gramata o pomoći Crnoj Gori, od strane ruske carice icon Jelisavete Petrovne.
  • 1745. Marko IV, nadbiskup barski, do 1749.
  • 1745. Nastavak sukoba izmedju dvije prve duhovne licnosti, crnogorskog vladike Save Petrovića i arhimandrita Vasilija Petrovića , oko prvenstva u Crnoj Gori. Teška plemenska kriza i razjedinjenost , ali na srecu Crnogoraca, Turci se u to vrijeme pokazuju najmanje opasnim. Vladika Sava (uz koga je bio i njeguški serdar Staniša Stanišić) čak i guvernaduru Crne Gore, Vukadinu Vukotiću, zamjera što je imao pismeni kontakt sa Venecijom (kotorskim providurom) mimo njegovog znanja.
  • 1745. (septembar) Prčanjski dogovor, na sastanku vladike Save i generalnog mletačkog providura, Boldua, uz prisustvo crnogorskih glavara i arhimandrita Vasilija. Izražena je odanost Veneciji. Pobjeda promletačke politike vladike Save.
  • 1746. sklopljen trogodišnji mir izmedju Crne Gore i Hercegovine (vodjeni su slični pregovori sa podgoričkim i spuškim agama).
  • 1746. u jednom pismu crnogorskog Zbora Dubrovčanima, Crnogorci sebe predstavljaju kao sultanove podanike, sa znatnim privilegijama "u kojega carstva veliku slobodu imamo".

  • 1747. nova, veća icon Crkva Uspenja Bogorodice, u Manastiru Podmaine, podignuta od strane crnogorskog vladike Save.
    kaziprst Podmaine manastir /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Podmaine manastir /History of Montenegro - Istorija Crne Gore

Manastir Podmaine (Podostrog)
By Островский Александр, Киев (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons

Grb u manastiru Podostrogu (Podmaine) 1747 / History of Montenegro - Istorrija Crne Gore
Kameni grb
sa bunarske ograde
u manastiru Podostrogu (Podmaine)
iz 1747. godine

ICONX1

  • 1748. velika glad u Crnoj Gori.
  • 1748. pominjanje plemena Riđani, kada su tražili sjedinjenje sa Crnom Gorom (danas postoji selo Riđani i zaravan Riđanska rupa, u Nikšićkom polju).
  • 1749. Lazar Vladanji, nadbiskup barski, do 1786.

Predstava grba (orao sa
uzdignutim krilima) na pečatu
"Mohura cijele Crne Gore" (1749)
  • 1749 (23. april) otisak pečata sa jedne predstavke crnogorskih glavara kotorskom vanrednom providuru: sa dvoglavim orlom (sa krstom između) iznad lava u prolazu i natpisom "Mohur cijele Crne Gore". Stavljanje krsta umjesto krune je istorijska i politička stvarnost Crne Gore početkom XVIII vijeka: afirmiše presudnu ulogu Mitropolije u oslobodilačkoj borbi.
  • 1749. (sredina decembra) umir Crnogoraca i Mlečana, u Kotoru, uz isticanje principa krivične odgovornosti pred svojim sudom. Na zahtjev Crnogoraca, Albanci iz Kotora (26 ljudi sposobnih za oružje) preseljeni su u Risan i Herceg Novi. Naime, Albanci nastanjeni u Kotoru maltretirali su i ubijali nenaoružane crnogorske ljude na pazaru. Najviše je bilo sukoba izmedju Njeguša i ovih mletačkih podanika. Nakon pogibije njeguškog kneza u Kotoru, njegovi rođaci iz osvete ubijaju gradskog ljekara. Za odmazdu Mlečani ruše sve kotorske njeguške kuće, na Gurdiću (osim vladičine). Sve crnogorske starješine stavljaju se na stranu Njeguša i od Mlečana traže udaljavanje mletačkih podanika Albanaca iz Kotora.

ICONX1

  • 1749. odluka crnogorskih glavara da pleme Riđane prime u Zbor crnogorski.

  • 1750. guvernaduri Radonjići. Guvernadur Vukadin Vukotić je zamijenio svoje zvanje sa serdarom Stanislavom Radonjićem,sa Njeguša, oko 1750. godine.
  • 1750. pogoršanje mletačko-crnogorskih odnosa zbog vjerskih pitanja u Boki Kotorskoj. Uskraćivanje vjerskih prava crnogorskog vladike prema jednom djelu pravoslavnih u Boki (vladika Sava je po tom pitanju već nekoliko puta bio grubo udaljen iz Boke, što je on otrpio bez protesta).
  • 1750. (oko) icon Škanjevića džamija u Baru (danas Stari Bar) izgrađena od strane Ahmet-bega Škanjevica, potomka poznate feudalne porodice iz Bara. Sagradio je i kameni most na rijeci Željeznici (stradao u zemljotresu, 1979) i više mlinova za masline i žito.kaziprst Škanjevića džamija u Baru/History of Montenegro - Istorija Crne Gore Škanjevića džamija u Baru/History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1750. (mart) protest Njeguša kod kotorskog providura, zbog nastavljanja maltretiranja i prebijanja Njeguša (posebno od strane Dobroćana i Škaljara) u ovom gradu.

ICONX1

  • 1750. (oko) doseljavanjem, broj hrišćana u okolini Bara, povećao se sa oko 600 (1702. godine) na preko 6000.

 grb za vladike Vasilija

  • 1750. vlast u Crnoj Gori faktički preuzima icon vladika Vasilije Petrović (1709-1766) na predlog vladike Save i saglasnost Opštecrnogorskog zbora, a koji je i ranije vukao političke poteze prve ličnosti.
    kaziprst

Fragment Cetinjske hrisovulje
By Vasilije III Petrović-Njegoš [Public domain], via Wikimedia Commons

ICONX1

  • XVIII v. (sredina) Cetinjski ljetopis (istoriografski spis) pisan na crkvenoslovenskom jeziku (Cetinjski manastir).
    kaziprst

ICONX1


Illyricum Sacrum
  • 1751. Ilirikum sakrum (lat. illyricum sacrum). Štampana prva sveska velikog djela crkvene istorije Balkana (enciklopedija crkvene istorije južnih Slovena). Do 1819. izašlo osam svesaka. Deveta sveska štampana je 1902 do 1909. godine.
  • 1751. (kraj avgusta) obnavljanje (preko Paštrovića, Miloša Kažanegre) veze vladike Save sa napuljskim dvorom i sastavljanje predloga uslova seobe Crnogoraca u Kraljevinu Dvaju Sicilija. U maju 1753. sa brodom za Napulj poći će svega 25 crnogorskih kolonista (zbog protivljenja mitropolita Vasilija i mletačke vlade).

ICONX1

  • 1751. vjerovatno najstariji crnogorski pasoš - pisana potvrda, izdata od strane vladike Save (Stanoju Humcu i Vučeti Martinoviću) prilikom pokušaja iseljavanja Crnogoraca u Kraljevinu Dvije Sicilije. Prepis originala čuva se u Državnom arhivu Venecije.

Crnogorski pasoš iz 1751. godine - Istorija Crne Gore

  • 1751. (15. septembar) Simeon Končarević posvećen za hercegovačkog mitropolita, u icon Manastiru Dužima. Vladika Sava je smatrao da je trebalo on da ga posveti "a ne vladike koje su u tursko". Protiv posvećenja Končarevića je ustao i vladika Vasilije, dokazujući primat crnogorske mitropolije kao najstarije u Srbiji, Bosni i Bugarskoj.
  • 1751. (septembar) trodnevno savjetovanje trebinjskog paše sa hercegovačkim komandantima, u Kosijerevu, u vezi sa budućim napadom na Crnu Goru.
  • 1752. icon prva džamija u Mrkojevićima (pleme kod Bara) u Veljem Selu.
  • 1752. (poslije) tvrđava icon Lesendro, izgrađena na Skadarskom jezeru (ostrvce pored veće Vranjine) od strane Turaka. Po prvom osvajanju od strane Crnogoraca, u XIX vijeku, vladika Petar II Petrovic Njegoš je obnovio tvrđavu i ojačao bedeme.
  • 1753. Sat kula , vakuf Isa Jahja age Ibrahima Osmanova age, u Baru (danas Stari Bar) unutar zidina srednjovjekovnog grada. kaziprst Sat kula u Baru /History of Montenegro - Istorija Crne GoreSat kula u Baru /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Sat kula u Starom Baru  /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Sat kula u Starom Baru  /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Sat kula u Starom Baru  /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Sat kula u Starom Baru  /History of Montenegro - Istorija Crne Gore Sat kula u Starom Baru  /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1754. smrt kadije, pisca i velikog pjesnika, icon Hatem Šeih Ahmeda Akovalija, porijeklom iz Akova (Bijelo Polje). Poznato djelo mu je zbirka poezije na turskom jeziku, "Divan".

ICONX1


Palata Mazarović, u Perastu
By Gertjan R. (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1754. icon Perast raspolaže sa 44 velika broda, 393 mornara, 37 kapetana, poručnika i pomorskih oficira.
  • XVIII vijek (sredina). Kasnobarokna Palata Mazarović, u Perastu.
  • XVIII vijek (sredina). Palata Balović (nova) podignuta je nad slatkovodnim izvorom (tzv. boljun) Bizetina. U ovoj palati će, 1846. godine, Petar II Petrović Njegoš napisati pjesme: "Paris i Helena" i "Noć skuplja vijeka".

ICONX1

  • 1754. (10. marta) vladika Vasilije (za vrijeme svog boravka u Rusiji) završava "Istoriju o Crnoj Gori".
  • 1754. Definitivno učvršćivanje naziva Crmnica, od vremena vladike Vasilija Petrovića (ranije:Cermeniza, Cermenizia, Crnica, Cernica, Crvnica).
  • 1755 (krajem) do novembra 1756. Mlečani izdaju tri naredbe da se crnogorski vladika Vasilije Petrović - pokuša otrovati (kao protivnik mletačkog uticaja u Crnoj Gori).

ICONX1

kremenjača

  • 1756. iconboj na Čevu. Zbog odbijanja već dogovorenog plaćanja harača, pod komandom cehaje Ahmet-paše, osmanske snage (20000 vojnika) su krajem novembra (od Nikšića prema Ozrinićima) izvršile napad na Crnu Goru (suprostavilo se oko 5000 boraca) i uspjele osvojiti Čevo. Drugi turski odred je istovremeno iz Hercegovine, preko Grahova prodirao u Cuce. Pod komandom gubernadura Stanislava- Stana Radonjića, u selu Predišu (Bjelice) je zaustavljeno dalje napredovanje osmanskih snaga, 3. decembra. Turci su se povukli iz osvojenog područja.
  • 1756. Nikac od Rovina. U borbi na Čevu je učestvovao i bio ranjen Nikola od Rovina Tomanović (Rovine, Cuce , oko 1690 - Rudine nikšićke, posle 1756) crnogorski junak (poznat po četovanju kroz Hercegovinu). U navedenoj bici, Nikac je sa odredom od 30 ljudi uspio da prodre u osmanski logor i ubije Osman-pašu. Nije utvrđen datum smrti icon Nikca od Rovina, u sukobu sa nikšićkim Osmanlijama. kaziprst Nikac od Rovina/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1756. jedna tartana, iz Dobrote, u luci Pirej uništava veliki turski šambek.
  • 1757. ugovor u Onogoštu (kasnijem Nikšiću), o prekidu daljih ratnih dejstava Turske i Crne Gore. Crnogorci se i dalje nijesu pridržavali odredbe ugovora, koja se ticala plaćanja harača.
  • 1757. Djelo "Suštinski opis Crne Gore" (kratki geografsko-istorijski prikaz Crne Gore) napisano u Sankt Petersburgu od strane Baljević (Stefana) Jovana, iz Bratonožića. Objavljeno jena Cetinju, tek po nalaženju, 1884. godine.
  • 1757. iconpravoslavna Crkva rođenja presvete Bogorodice, u Perastu (obnovljena 1864).

ICONX1

  • 1758 (17. marta) smrt gubernadura Crne Gore, Stanislava Radonjića (1659-1758) u Petrogradu.
  • 1758. do 1762. godine, pominje se Vukajlo (Vukajle) Radonjić, kao gubernadur Crne Gore.

ICONX1

  • 1760. spomen Crkve Velike Gospe, u Škaljarima.

Petar Želalić (kasniji prikaz bokeljskog pomorca)
  • 1760. (19. septembra) pomorski kapetan Petar Želalić (1717 - 1811) iz Bijele, kao zarobljenik na turskom linijskom brodu "Velika Sultanija" u luci na ostrvu Kosu - organizuje pobunu 83 mornara (od kojih 11 Bokelja) preuzima komandu nad brodom i sa bogatim plijenom uspijeva doploviti na Maltu - gdje je imenovan za malteškog viteza.
  • 1762. (17. jul) nakon 186 dana vladanja , zvanično, umro je od bolesti imperator Rusije, icon icon Petar III Fjodorović. Nezvanično, ubijen je u zavjeri, koju je predvodila njegova supruga, Katarina. Rođen je u Kilu (Šlazving-Holštajn) 21. februar 1738. godine. Bio je sin Ane, kćerke Petra I i Karla Fridrika, vojvode od Šlezving-Holštajn-Gotorpa. Odgojen je u očevoj zemlji kao Njemac, preuzevši po Karlovoj smrti vojvodsku titulu. Još 1742. je proglašen za budućeg naslednika imperatorke Rusije, Jelisavete I. Sahranjen je u manastiru Aleksandar Nevski, a Katarina nije prisustvovala pogrebu. Nekoliko godina poslije njegove smrti, u Crnoj Gori je Šcepan Mali sebe proglasio carem Petrom III "koji je pobjegao iz tamnice", a isto je učinio i vođa kozačkog ustanka (1773-1775) Jemeljan Ivanović Pugačov.
  • 1762. (početak juna) vladika Vasilije u najvećoj tajnosti putuje za Petrograd, kod buduće (od 28. juna) ruske carice Katarine II, ali mu je ona, po dolasku u Rusiju, otvoreno poručila da je nepoželjan (vjerovatno i zbog ranijeg katastrofalnog izvještaja Pučkova o Crnoj Gori). Crnogorcima je preporučila mir sa svojim susjedima. Ovo neraspoloženje ruskog dvora prema njemu, teško je palo vladici Vasiliju.
  • 1762. (28. jun) na presto stupa icon Katarina II Aleksejevna (1729-1796) imperatorka Rusije i vlada do smrti. Poznata je i kao Katarina Velika.
  • 1762 (26. avgusta) započeta gradnja nove župne crkve Sv. Eustahija, u Dobroti, nešto iznad postojeće (sa imenom istog sveca) koja se pominjala još od 1332. godine. Nacrt za novu crkvu je radio Mlečanin, Bartol Riviera. Završena je 1772. godine (zvonik, građen u tri etape, započet je 1795. a završen početkom XX vijeka).
  • 1762. teška privredna kriza i glad u Crnoj Gori. Pokušaji iseljavanja stanovništva. Pojedini Crnogorci bez uspjeha traže od Mlečana da ih nasele, čak i u oblasti Pulje (Italija). Od Venecije tražena pomoć u žitu nikada nije stigla (i pored molbe vladike Vasilija, upućene mletačkom generalu Marku Antunu Bubiću, iz Budve, da se zauzme kod vlasti Republike).

Stari most na Ribnici, ispod tvrđave
Depedogen u Podgorici (rimski, obnovljen
od strane Adži-paše Osmanagića, u XVIII vijeku)

By Rasho992 (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http:// creativecommons.org/ licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1762. (krajem) sudije u Budvi ne dozvoljavaju mitropolitu Vasiliju da održi bogosluženje u pravoslavnoj crkvi, u njihovom gradu. Vec duže vrijeme se vodi i spor izmedju Crnogoraca i Grka (nastanjenih u Kotoru) oko crkve sv. Luke (koja je podignuta za Crnogorce i Bokelje). Ovaj sukob doprinosi vecem zbližavanju svih pravoslavnih u Boki.
  • 1763. Vukale Radonjić i pop Mojsije Plamenac počinju otvorenu borbu protiv vladike Vasilija, što je preraslo u borbu dvije crnogorske nahije: Katunske i Crmničke (tragično se završilo, sa obostranim žrtvama).
  • 1763. (oko) glad i medjusobni sukobi - otjerali su mnogo naroda iz Crne Gore, daleko više nego što se to može utvrditi na osnovu postojece dokumentacije. Porodice iz Brda i Crne Gore, naseljavaju se oko turskih mjesta: Žabljaka, Podgorice i Spuža. Dvadeset porodica iz Cuca i Čeva, preseljavaju se u Nikšić i Trebinje. Drugi se sele u Pulju.

ICONX1

  • 1763. Bušatlije (inače potomci Crnojevića) počinju upravljati Skadarskim pašalukom (Mehmed-paša, vladao je do 1779. i bio je otac skadarskog vezira Mahmut-paše Bušatlije, ubijenog od Crnogoraca u Bici na Krusima, 1796).kaziprst Bušatlije / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

ICONX1


Palata Smekija, u Perastu (1764)
By guerretto (Flickr) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons
  • 1764. Trospratna palata bratstva (kazade) Smekja, u Perastu.
  • 1765. icon Vezirova džamija, u Gusinju (izgrađena od strane Kara Mahmud Bastalie).
    kaziprst 1765. Vezirova džamija, u Gusinju /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1765. (krajem oktobra) vladika Vasilije preko Kijeva ponovo dolazi u Petrograd, ali ga carica nije posebno primila.

ICONX1

  • 1766. Mihail Tarasov je od strane ruske carice upucen u Crnu Goru, sa gramatom i trogodišnjom pomoći Cetinjskom manastiru (od 1500 rubalja). O svojoj misiji u Crnoj Gori, Tarasov ce podnijeti poseban izvještaj. Izmedju ostalog navodi: da je u Crnoj Gori jedino slobodna Katunska nahija, dok ostale plaćaju harač Turcima; da je Cetinjska mitropolija samostalna i da je priznavala pećkog patrijarha sve do 1766. godine (kada je srpska crkva podvrgnuta Vaseljenskoj patrijaršiji u Carigradu). Takodje piše da Crnogorci mogu mobilisati 2000 ljudi, a Brdjani 4000 boraca, kao i to da su posebno Katunjani skloni četovanju. Najmučniji utisak na njega su ostavile zapuštene crkve. Konstatuje da je samo mali broj Crnogoraca odan Rusiji.

grb 1785

  • 1766. (jun) icon vladika Sava je preživio svog pomoćnika, zamjenika i nesuđenog nasljednika Vasilija, pa preuzima teret upravljanja zemljom i crkvom.

ICONX1

Nikšić, tvrđava (raniji Onogošt)

  • 1767. Ime Onogošt zvanično zamijenjeno imenom Nikšić, na predlog ajanskog vijeća bosanskog beglerbega.
  • 1767. pojava Šćepana Malog u mletačkim Mainama, kao vidara.
  • 1767. Raniji pećki patrijarh Brkić-Jovanović Vasilije (1719 – 1772) bježi u Crnu Goru. Bio zbačen od Osmanlija i zatvaran na Kipru, pa pobjegao u Kuče (gdje je podsticao plemena na borbu protiv Osmanlija). Sa Šćepanom Malim sarađuje naredne dvije godine. 1769. odlazi za Trst, a 1771. godine u Rusiju. Posvetio je za episkopa Arsenija Plamenca, a Njegoš ga opjevao u "Lažnom caru Šćepanu Malom".

ICONX1

  • 1767. (25. septembar) pred kapijom Budve, od strane Teodosija Mrkojevića i Marka Tanovića, pročitan je Šćepanov proglas kojim se nagovještava "novo doba". Maine, Pobori i Brajići (opštine pod mletačkom vlašcu) prvi su podržali Šćepana i odmetnuli se od vlasti Republike.Skup glavara u Ćeklićima (Katunska nahija) 30. septembra, na kojem je Šcepan Mali (koji je bio u Mainama) pozdravljen kao ruski car. Zbor na Cetinju (17. oktobar) . Pročitana je Šćepanova poruka iz Maina. Na Zboru, za guvernadura Crne Gore biva izabran Joko Stanišić-Radonjić. Vec 23. oktobra, vladika Sava o pojavi Šcepana Malog izvještava ruskog poslanika u Carigradu, Obreskova, koji ga razobličava kao lažova i varalicu. Na jesen kaludjeri u sjevernoj Dalmaciji organizuju pomoć za Šcepana Malog, a o njemu se saznalo čak u Grckoj. Na mnogim evropskim dvorovima se živo komentarisao ovaj politički fenomen u Crnoj Gori. Sredinom novembra mjeseca, Senat naređuje mletačkom providuru da izda oglas na srpsko-hrvatskom jeziku , kojim se mletačkom podanicima pod prijetnjom smrtne kazne zabranjuje podržavanje ovog nepoznatog čovjeka.
  • 1768. (sredina februara) icon Šćepan Mali je potpuni gospodar Crne Gore, a akcija njegovog razobličavanja od strane vladike Save je zakašnjela. Vladika Sava je privremeno pritvoren, kao i njegovi rodjaci, koji su prijetili novom gospodaru.

Gligor Stanojević:Šćepan Mali

  • 1768. 25. marta, ruska carica šalje gramatu Crnogorcima uz prijetnju da će ih lišiti "našega pokroviteljstva i nagrada" (gramata je dospjela do Kotora, ali ne u Crnu Goru).
  • 1768. krajem aprila, Šcepan Mali prvi put dolazi iz Maina u Crnu Goru, na Cetinje, gdje održava savjetovanje sa glavarima. On zapovijeda život u slozi i prijateljestvu sa susjedima, izbor sudija za svako pleme (za gradjanske i krivične sporove) proklamujući da će krvna osveta biti kažnjavana progonstvom i konfiskacijom imovine. Od tada ce često putovati po zemlji.
  • 1768. u maju, beglerbeg Rumelije sakuplja vojsku po cijeloj Rumeliji (evropskom djelu Turske) radi velikog pohoda na Crnu Goru. Po Mlečanima su Turci na Crnu Goru poslali 100000 ljudi, ali se smatra da ih je bilo upola manje (dva puta više nego što je Crna Gora imala stanovnika).

ICONX1

  • 1768. (početkom septembra) icon Turska sa 50000 ljudi napada Crnu Goru iz tri pravca: od Nikšića, Podgorice i preko Crmnice. Glavnina crnogorske vojske, od samo 2000 ljudi, sukobljava se sa Turcima u prolazu kroz Ostroški klanac. Šćepan Mali je pobjegao u Ozriniće i tu nestao (što je poljuljalo njegov ugled u narodu, pa mu se zbog kukavičkog držanja prijašnji autoritet više nikada nije povratio). Nadjačani, Crnogorci su se odmah povukli. Bosanski vezir se ulogorio u Spužu, a Osmanlije teško poharale Bjelopavliće (preko 300 odraslih ljudi je pogubljeno, a oko 800 staraca i žena zarobljeno).
  • 1768. Izgled zastave Šcepana Malog. Ova je zastava zarobljena icon u Ostroškom klancu od strane Turaka, nakon borbe sa Crnogorcima. Dubrovački trgovci (koji su se zatekli u turskom logoru) svjedocili su o izgledu ove crnogorske zastave, opisujuci je kao bijelu, sa crvenim rubnim okvirom i zlatnim krstom na vrhu koplja.

ICONX1

zastava1768/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore
Crnogorska zastava Šćepana
Malog, iz 1768. godine

ICONX1

  • 1768. (kraj septembra) icon Bitka u Crmnici. U napadu na Crmničku nahiju, Osmanlije su izgubile 122 vojnika i sedam velikih ratnih zastava. I pored toga spaljuju selo Godinje. Crnogorci su imali 54 mrtva. Sljedećeg dana, nakon velike kiše (i neupotrebljivosti oružja) Turci se povlače - čime su odložene ove operacije protiv Crne Gore, do proljeća sledeće godine.
  • 1768. (septembar) icon Porta objavljuje rat Rusiji.
  • 1768. (26. septembra ) Mlečani ( Inkvizitorski sud) donose odluku o trovanju Šćepana Malog, kao državnog neprijatelja prvog reda.
  • 1768. (pocetak oktobra) icon Zaposijedanje Maina, Pobora i Braića od strane mletačke vojske. Zapaljen je veliki broj kuća i uzeto preko 30 talaca. Preko 20 ljudi je osudjeno na po deset godina sužanjstva na galijama. Za glavnim krivcima, koji su umakli u Crnu Goru, raspisane su potjernice. I u samoj Boki je uhapšen veliki broj ljudi. Šćepana Malog Rusi smatraju nepoželjnim, Venecija opasnim, a Turci već od maja organizuju veliku kaznenu ekspediciju na Crnu Goru (u martu, bosanski vezir poziva vladiku Savu i crnogorske glavare da protjeraju Šćepana Malog, smatrajući da iza svega stoji neka evropska sila).

  • 1768. (krajem) Šćepan Mali se stalno nastanjuje u Crmnici (gdje boravi stari mitropolit Sava i njegov naslednik Arsenije Plamenac). Tako je centralna vlast na kratko prenijeta u Crmnicu, uz negodovanje Katunjana.
  • 1769. ruski proglas slovenskim narodima pravoslavne vjere za "svrgavanje turskog jarma".
  • 1769. (avgusta) dolazak Dulgorukova u Crnu Goru (ostao do 25. oktobra). Zbor na Cetinju (17. Avgusta; pročitan manifest Dulgorukova i proglas carice Katarine II balkanskim narodima) . Izvršeno privremeno hapšenje Šćepana Malog (pušten poslije neuspjelog pokušaja ruske organizacije crnogorskih, hercegovackih i brdskih plemena). Šćepan je izjavio vjernost ruskom dvoru.
  • 1770. teška povreda Šćepana Malog, od mine, prilikom gradnje puta, od čega je ostao nepokretan.

Dio manastirskog kompleksa
u Reževićima (Paštrovići)

By Bratislav Tabaš (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0 )], via Wikimedia Commons
  • 1770. (27. oktobra) pismo mitropolita Save venecijanskom duždu, o šteti koju su nanijeli venecijanski činovnici icon manastiru Stanjevići i drugim mjestima.
  • 1770. započeta gradnja icon Crkve Sv. Trojice (Manstir Reževići). Dovršena 1814. godine. Najočuvaniji je objekat u sastavu Manastira.
    kaziprst
  • 1772. Savić Barjanović, Crnogorac, podoficir u ruskoj službi, donosi instrukcije od ruskog dvora o formiranju oružanih organa vlasti u Crnoj Gori. Po tom upustvu, Šćepan je priznat za poglavara Crne Gore, a jedan Crnogorac iz Građana je postao komandant straže od 80 ljudi. Troja vješala su podignuta u raznim krajevima Crne Gore.

Dio grba iz vremena Šćepana Malog


Manastir Donji Brčeli (Crmnica)
By Танович (Own work) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1773. icon umrli 1icon vladar (22. oktobra) smrt Šćepana Malog, u manastiru Donji Brčeli (Crmnica). Gospodar Crne Gore je ubijen na spavanju, od strane sluge (Grk Stanko Palikarda , kojem je skadarski paša obećao povratak u rodno mjesto). Sahranjen je u manastirskoj crkvi sv. Nikole , u Brčelima(Crmnica).
    kaziprst
  • 1773. Teodosije Mrkojević (1720/30 - 1800) iguman manastira Maine, poslije smrti Šćepana Malog, ostaje uticajna licnost u Crnoj Gori (Bio je u službi kod vladike Save, Vasilija Petrovića i Šćepana Malog). Stao je na stranu vladike Petra I u sukobu sa guvernadurom Jovanom Radonjićem (1788). Svečanim govorom ispred Cetinjskog manastira, pozdravio je pobjedu Crnogoraca na Krusima (septembra 1796).

Lav sa grba Radonjića / History of Montenegro - Istorija Crne Gore

  • 1773. uspon Jovana Radonjića (1747 - 1803) kao guvernadura Crne Gore (nakon smrti Šćepana Malog). Postaje najuticajnija ličnost u Crnoj Gori i upravlja spoljnom politikom. Godine 1779. i 1781. vodi pregovore sa Austrijom, pokušavajući Crnu Goru odvojiti od uticaja Rusije. Od 1794. slabi njegov uticaj, koji je 1798. potpuno suzbijen od strane vladike Petra Prvog Petrovića Njegoša. Njegovo učešće u bitkama na Martinićima i Krusima bilo je zapaženo.

Crkva Sv. Eustahija, u Dobroti (1773)
Zvonik je građen od 1795. do
početka XX vijeka

Diego Delso [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1773. icon završena gradnja Crkve Sv. Eustahija, u Dobroti(zvonik, građen u tri etape, započet je 1795. a završen početkom XX vijeka).kaziprst Crkva sv. Eustahija u Dobroti / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • XVIII vijek (druga polovina) U Kotoru postoje sedam katoličkih samostana (4 muška i 3 ženska) i 30 katoličkih crkava.

  • 1776. icon Palata Beskuća (porodica iz Prcanja) u Kotoru. Pretpostavlja se da je sagrađena na mjestu kuće znamenite porodice Bizanti. Porodica Beskuća je nestala pocetkom XIX vijeka.
    kaziprst palata Beskuća  Kotor/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore palata Beskuća  Kotor/ History of Montenegro - Istorija Crne Gore

Džamija Marinareve (pomoraca)
u Ulcinju (Mala plaža) iz
1779. godine
(sagrađena od strane
skadarskog Ibrahim-paše Bušatlije,
brata Mehmed-paše)
By Ammartivari (Own work, scanned from an old picture) [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
  • 1776. (25. jul) Dozvola mletačkog dužda Alviza Moceniga, za gradnju icon velikog hrama Uspenja Presvete Bogorodice, u Manastiru Savina (Herceg Novi). Iste godine je dozvolu dao i crnogorski mitropolit, Sava Petrović Njegoš. Gradnju vršio korčulanski majstor Nikola Foretić.

ICONX1

  • 1779. skadarski vezir Mahmut-paša Bušatlija, teži stvaranju nezavisne države, koja bi obuhvatala Crnu Goru, Bosnu i Hercegovinu, Dubrovačku republiku, Mletacko primorje od Nevesinja do Spiča, Staru Rašku, Kosovo i Metohiju, Makedoniju sa Solunom, Albaniju, Epir i Tesaliju.
  • 1779 (vjerovatno) mala palata Lučić – Kolović – Matikola, u Perastu.


Velika Crkva Uspenja Presvete Bogorodice
(u Manastiru Savina, H. Novi)
građena od 1777-1799. godine

By Lessormore (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
  • 1780. rođen Mojsije Zečević (1780. Vinicka-Berane - 1850) budući iguman manastira Đurđrvi Stupovi, svetovni i duhovni vladar plemena Vasojevića. Pouzdan prijatelj i saradnik Petra I i Petra II Petrovića Njegoša, obnovio je "Vasojevićki zakon u dvanaest tačaka" i obavljao državne i svetovne poslove u vrijeme vladike Rada.
    kaziprst Mojsije Zečević /History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1780. Arhimandrit Petar (budući vladika Petar I Petrović) u Crnu Goru iz Rusije donosi krompir (u "Grlici" iz 1836. godine - značajan datum za istoriju Crne Gore).

ICONX1

  • 1781. (7. mart ) iconicon smrt vladike Save. Sahranjen je u porti Cetinjskog manastira.

ICONX1


Pečat mitropolita i vladike Save Petrovića Njegoša, iz 1779.

Pečat mitropolita i vladike Save Petrovića Njegoša, iz 1777.
  • 1781. Arsenije Plamenac, mitropolit cetinjski (crnogorski) do smrti, 1784. godine. Tražio je oslonac na Austriju i bio u sukobu sa guvernadurom Jovanom Radonjićem. Učestvuje u izmirenju zakrvljenih crnogorskih plemena, posebno Rišnjana, Njeguša i Krtoljana (1781. i 1782. godine) i posreduje u trgovačkim sporovima.
    kaziprst Vladika Arsenije Plamenac / History of Montenegro - Istorija Crne Gore
  • 1782. Kotoranin Marko Bolica, kavaljer od Svetog Marka, zapovjednik je mletačke flote na Levantu. Ubrzo nakon njega, ova poznata porodica je izumrla.
  • 1784. (15. maja) smrt vladike iconicon Arsenija Plamenca, u Brčelima. Sahranjen je u Gornjem manastiru, pored ranijeg vladike iz Crmnice, Rufima III Boljevića.

strelica na gore

300 sa 15 baner prazni